Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/6508 K.2017/11155

Taraflar arasında birleştirilerek görülen alacak davalarının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, asıl ve birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması davacılar vekili tarafından istenilmekle, duruşma günü olarak belirlenen 20.06.2017 tarihinde gelen davacılar vekili Av. ....ile asıl ve birleşen dosya davalıları vekili Av....'nın sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin daha derinlemesine incelenmesi ve bu konuda bir araştırma yapılması gerektiği heyetçe zorunlu görüldüğünden, Yargıtay Kanunu'nun 24/1 ve Yargıtay İç Yönetmeliğinin 21/3 maddeleri uyarınca, görüşmenin 05.07.2017 günü saat 14.00’e bırakılması uygun görüldü.

Belirli gün ve saatte dosyadaki bütün kâğıtlar okunarak, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü

YARGITAY KARARI

Davacılar vekili; müvekkillerine ait taşınmazın, davalı ile dava dışı ...'ye ait taşınmazlarla birlikte şuyulandırıldırılması sonucunda 13099 ada 13 parsel olarak tescil edildiğini, sonrasında açılan dava ile ortaklığın satış suretiyle giderilmesine ve satış sonrasında elde edilen paranın arsa payları oranında paydaşlara ödenmesine karar verildiğini, ancak anılan karar ile müvekkillerine ait muhdesat nedeniyle diğer paydaşlara hak verilmesinin sağlandığını, bu nedenle yargılamanın iadesi talebinde bulunduklarını, ancak mahkemece davanın reddine karar verildiğini, taşınmazın satışına dair ihalenin kesinleşmesi nedeniyle davalının sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek; 25.300 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davacılar vekili; birleştirilen 2015/182 Esas sayılı davada aynı vakıalara dayanarak, 38.080 TL'nin faizi ile birlikte davalı ...'den tahsilini talep etmiştir.

Davalılar vekili; hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davacı tarafça gerek ortaklığın giderilmesi davasında, gerekse yargılamanın iadesi davasında muhdesatla ilgili olarak ileri sürülen ve değerlendirilen hususların, sonradan ayrı bir dava ile ileri sürülmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Asıl ve birleşen dava; paylı mülkiyete tabi taşınmazın, davacı paydaşlara ait muhdesatla birlikte satılmış olması nedeniyle, ödenen muhdesat bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davalı paydaşlardan tahsili istemine ilişkindir. Esasen, bu husus mahkemenin de kabulündedir.

Taraflar arasında görülen ortaklığın giderilmesi davasında; arzın ve (davacılar tarafından yapıldığı diğer paydaşlar tarafından da kabul edilen) muhdesatın değerleri ayrı ayrı tesbit edilmiş ise de, arzın ve muhdesatın toplam değerinden ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği oran kurulmak suretiyle belirlenmemiştir. Bundan ayrı, ortaklığın giderilmesi davasının hukuki sebebi ile işbu sebepsiz zenginleşmeye dayalı davanın hukuki sebepleri farklıdır. Bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; ortaklığın giderilmesi davasında verilen hükmün, aynı taraflar arasında görülen bu davada kesin delil olarak kabul edilemeyeceği de bir gerçektir.

Diğer taraftan, 22.02.1991 gün ve 1990/1 Esas 1991/1 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca; paylı mülkiyette, paydaşlardan birinin taşınmaz üzerinde yaptığı muhdesat nedeni ile diğer paydaşın mamelekindeki artış, bu muhdesatın yapıldığı tarihte değil, ortaklığın giderilmesi yoluyla satışın yapıldığı ve muhdesat dahil satış bedelinden payını aldığı tarihte gerçekleşir. Eş söyleyişle; muhdesat bedelinin paydaşlara ödendiği tarihte, muhdesatı yapan paydaş fakirleşmekte, muhdesat bedelini alan diğer paydaşlar ise zenginleşmektedir.

Somut olayda ise; tarafların paydaşı bulunduğu taşınmazın, davanın açılmasından sonra davalılardan İsmail Hakkı Sülü'ye satıldığı ve satışın kesinleşmesini müteakip satış parasının taraflara ödendiği gözetildiğinde, iş bu sebepsiz zenginleşme davasının açılmış olmasında davacıların hukuki yararının bulunduğu da tartışmasızdır.

Hal böyle olunca, mahkemece; uyuşmazlığın esasının incelenmesi ve ulaşılacak sonuca göre asıl ve birleşen dava hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.