Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/734 K.2017/10829

Taraflar arasındaki istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, 09100612 abone nolu tarımsal sulama abonesi olduğunu, 2012 yılının 4. ayında çıkan yangın neticesinde elektrik sayacı ve diğer malzemelerinin yandığını, bu durumun davalı Medaş yetkililerine şifai olarak bildirildiğini, kurum görevlilerinin "yenisini yaptır bize bildir" denilmesi üzerine yeni sayaç taktırıp kuruma haber verdiğini ve yetkililerin gerekli incelemeleri yaptığını, ancak bu işlemlerin tamamlanmasının ardından, davalı kurum tarafından gönderilen faturada 18192 KWH tüketim ilave edilerek 4.300 TL fazladan bedel talep edildiğini fark ettiğini,

yaptığı itiraz üzerine davalının verdiği cevapta eski sayacının bulunmaması nedeniyle ek tüketim tahakkuk ettirildiğinin bildirdiğini, yapılan tüm itirazlara rağmen davalının....

1. İcra Müdürlüğünün 2013/631 esas sayılı dosyası ile hakkında icra takibi başlattığını, bu takibe ise 13.02.2013 tarihinde 4.300,00-TL asıl borç ve ferileri yönünden itiraz ettiğini ve takibin bu miktar için durduğunu, ancak buna rağmen davalı şirket tarafından ödeme yapılıncaya kadar elektriklerini kesmeye yetkili olunduğunun bildirilmesi üzerine itirazı kayıt ile bu borca karşılık 6.664,99-TL ödemede bulunduğunu, böylece davalının sebepsiz zenginleştiğini, zira kendisinin 2011 yılının borcunu 7. ayda 622.00-TL olarak ödediğini,

haksız ödemenin talep edildiği yılda ise sulama yapılan tarlada buğday ekili olduğunu ve bu dönemde talep edilen miktar kadar sulama yapılmasının imkansız olduğunu belirterek,....

1. İcra Müdürlüğünün 2013/631 esas sayılı dosyası için ödenen toplam 10.164,97-TL bedelden, 4.300,00-TL'lik kısmının tüm faiz, KDV, tahsil harcı, peşin ve başvuru harcı, avukatlık ücreti ve alınmış ise cezai bedeli ile birlikte 27.05.2013 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, takibin itiraz edilen borç miktarı kadar kısmının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davacı ile aralarında 09100612 tesisat numarası ile abonelik sözleşmesi bulunduğunu, davacının almış olduğu elektrik bedelini ödediğini, ödenmeyen alacak için.... 1. İcra Müdürlüğünün 2013/631 esas sayılı dosyasında takip yapıldığını, davacı haksız itirazı üzerine takibin durduğunu, .... yönetmeliğinin 19. Maddesine göre "...sayacın

müşterinin elinde olmayan sebeplerle tüketimi kaydetmediği dönemlerde varsa müşterinin önceki döneme ait sağlıklı sayaç ölçümleri dikkate alınarak kıyas hesap yöntemi yoluna gidildiğini, davacı pano ve malzemelerinin yanması nedeniyle sayaç endekslerinin okunamadığını ve bu nedenle kıyas yoluyla ilgili döneme ait tüketim için 18912 KWH ilave tüketimin faturaya yansıtıldığını, .... yönetmeliğin 23 ve 24 maddelerindeki borun ödenmesi gerektiğine dair hükümlerin hatırlatılmasının tehdit olmadığını ileri sğererk, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, 3.244,74 TL nin ödeme tarihi olan 27/05/2013 tarihinde itibaren işleyen yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacının.... 1. İcra Müdürlüğünün 2013/631 esas sayılı takip dosyasına ilişkin talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, Davacı vekilinin inkar tazminatı talebinin reddine, Fazlaya ilişkin talebin reddine; karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının tüm, davanın sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-)Dava konusu uyuşmazlık, davacının 2012/6. Dönem faturasındaki ek tüketim bedelinden sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13. maddesinin (a) fıkrasına göre müşterinin; "Dağıtım sistemine veya sayaçlara veya ölçü sistemine ya da tesisata müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi" ile (b) fıkrasına göre; "Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, yükümlülüklerini yerine getirmeden dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin izni dışında açması" kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilmektedir.

Aynı Yönetmeliğin usulsüz elektrik enerjisi tüketimi başlıklı müteakip 14. maddesinin (c) fıkrasında; "müşterinin sayaç ve ölçü devreleri mühürsüz olduğu halde ilgili tüzel kişilere haber vermeden elektrik enerjisi tüketmesi" usulsüz elektrik enerjisi tüketimi olarak tanımlanmıştır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacı şirket görevlileri tarafından davacı adına 22.06.2012 tarih ve 021978 seri numaralı Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağı düzenlendiği, bu tutanağın kaçak elektrik kullanım şekli kısmına " Abonenin sayacının kayıtsız olduğu tespit edilmiştir. Enerji sayaçtan geçiyor." bilgisinin yazıldığı, bunun üzerine davalı şirket tarafından geçmişe dönük kaçak tahakkuku ve endesk esaslı olmayan ek tahakkuk yapılarak 2012/6. Dönem faturasının düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Bu tespitlere göre, davacının davalı şirketin resmi-yazılı izni olmaksızın yanan sayacının yerine yeni bir saya takarak ve elektriği sayaçtan geçirerek kullanması şeklindeki eyleminin usulsüz elektrik enerjisi tüketimi olduğu ve Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre usulsüz elektrik bedeli hesabı yapılması gerektiği kuşkusuzdur.

Yargılama sırasında görüşüne başvurulan elektrik mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 12.05.2014 tarihli bilirkişi raporunda da, davacının fiilinin kaçak elektrik kullanımı değil, usulsüz elektrik tüketimi niteliğinde olduğu tespitine yer verildikten sonra,

endeksi tespit edilemeyen sayacın tüketim miktarının tespiti için Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin 19. Maddesinde yer alan, " sayacın müşterinin kusuru dışında herhangi bi rnedenle tüketim kaydetmemesi" hükümlerine göre, tutanak tarihi ile bu tarihten önceki son okuma tarihi (08.07.2011-22.06.2012) arasındaki 350 günlük dönem için, geçmiş dönem tüketimleri kıyas alınarak hesaplama yapılmış ve davacının sorumlu olduğu miktar 3.716,01 TL olarak belirlenmiş, hukuk bilirkişisi tarafından bu rapordaki miktar esas alınak suretiyle düzenlenen raporda ise, davacıdan fazladan tahsil edilen bedelin asıl alacak ve tüm ferileri ile birlikte 3.244,74 ,TL olduğu açıklanmıştır.

Her ne kadar mahkemece, iş bu raporlar esas alınmak suretiyle hüküm kurulmuş ise de, dava konusu fatura dönemini kapsayan dönem için taşınmazda bulunan ürünün suluma dönemine ilişkin olarak ayrıca ziraat bilirkişisinden rapor alınmadığı, elektrik mühendisi bilirkişinin raporu doğrultusunda karar verildiği anlaşılmaktadır. Rapor düzenleyen bilirkişinin taşınmazda bulunan ürünün sulama dönemi ve su tüketim miktarı konusunda uzman olmadığı kuşkusuzdur.

Uzman ziraat mühendisi ve elektrik mühendisi bilirkişilerin de aralarında bulunduğu heyetten ürünün sulama dönemi, su tüketim miktarı ve bunun için gerekli elektrik enerji miktar ve bedelinin hesaplanması konusunda rapor alınması, davaya konu tahakkuk dönem ve türleri esas alınarak davalı tarafın talep edebileceği bedelinin denetime elverişli bir şekilde hesaplatılması gerektiği kuşkuzsuzudur.

Kıyas dönemi bedeline ilişkin talep, davacının su tüketim miktarı ve bunun için gerekli elektrik enerji miktarları incelenmeden belirlenemez.

Hal böyle olunca, mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilerek, mahkemece öncelikle dosyanın önceki bilirkişi dışında oluşturulacak ve aralarında ziraat ve elektrik mühendisi bilirkişilerin de bulunduğu üç kişilik uzman bilirkişi kuruluna verilmesi, bilirkişi heyetinden davalı kurumun davacı taraftan isteyebileceği alacak miktarının hesaplanması konusunda denetime elverişli bir rapor alınması, davalının tahsilini istemekte haklı olduğu alacak miktarının bu şekilde belirlenmesi, daha sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.