Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/9838 K.2017/17934

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davaların reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili; asıl ve birleşen davalarda davalılara ... Devlet Hastanesi laboratuvar biriminde görev yapmakta iken döner sermaye ödemesinin sehven özellikli birim katsayısından yapılması üzerine fazla ödeme yapıldığını, davalılara yapılan fazla ödemenin iadesi için tebligat yapılmasına rağmen davalının ödeme yapmadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla, idarenin salt hatalı ödemesinden kaynaklanan alacakların her bir ödemenin ödeme tarihinden itibaren başlayacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar; fazla ödenmiş bulunan aylık ve ücret farklarının ancak ilk kanunsuz ödemenin yapıldığı tarihten başlamak üzere 90 gün içinde geri alınabileceği ve 2577 sayılı kanun uyarınca 60 günlük dava açma süresi bulunduğunu, idarenin işleminde herhangi bir kusurunun bulunmadığı gibi açık hatanın da söz konusu olmadığını, personelin tamamına aynı şekilde ödeme yapıldığından, fazla bir ödemenin olmadığını, tarafına yapılan ödemelerde bir hata bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davalıların yılın belirli aylarında ... Devlet Hastanesi Baştabibliği tarafından Acil Servis Laboratuvar biriminde görevlendirildikleri, görevlendirme işleminin

bir sonucu olarak da görev yaptığı aylarla sınırlı olmak üzere riskli birim katsayısı üzerinden döner sermaye ödemesinin yapıldığı, davalılara yapılan ödemelerin bu birimde görevlendirilmeleri işlemine dayanılarak yapılması nedeni ile,dava ile talep edilen miktarın sehven riskli birim katsayısı üzerinden ödeme yapılmasından kaynaklanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; davalıların acil servis biriminde görev yapması nedeniyle sehven riskli birim katsayısından ödeme aldığı iddiasıyla açılan iade istemine ilişkindir.

Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Görevli Personele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik, 12 Mayıs 2006 tarih ve 26166 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Yönetmeliğin ilgili maddesi ve bu maddede yapılan değişiklikler şöyledir:

Bu Yönetmeliğin ilk halinde 5/1 (y) maddesine göre,

“y) Devlet hastanelerinde özellik arz eden riskli bölümler ameliyathane, yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, acil servis-poliklinik ve kemik iliği nakil üniteleridir. Eğitim ve araştırma hastanelerinde ise devlet hastaneleri için sayılan bölümlere ilave olarak döner sermaye komisyonu, 2/3 oy çokluğu ile, özellik arz eden diğer tıbbi riskli bölümleri gerekçeli olarak belirler ve buralarda çalışan personel için de, ameliyathane, yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, acil servis-poliklinik ve kemik iliği nâkil ünitelerinde çalışan personel için belirlenen, tavan ek ödeme katsayıları ve hizmet alanı - kadro unvan katsayıları esas alınır.”

9 Ocak 2007 Tarihli ve 26398 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişikliğe göre,

“MADDE 1 - 12/5/2006 tarihli ve 26166 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Görevli Personele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (y) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"y) Devlet hastanelerinde özellik arz eden riskli bölümler ameliyathane, yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, acil servis-poliklinik, ruh sağlığı ve hastalıkları hastanelerinin psikiyatri servisleri ve kemik iliği nakil üniteleridir.

Eğitim ve araştırma hastanelerinde ise devlet hastaneleri için sayılan bölümlere ilave olarak döner sermaye komisyonu, 2/3 oy çokluğu ile, özellik arz eden diğer tıbbi riskli bölümleri gerekçeli olarak belirler ve buralarda çalışan personel için de ameliyathane, yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık diyaliz, acil servis -poliklinik, ruh sağlığı ve hastalıkları hastanelerinin psikiyatri servisleri ve kemik iliği nakil ünitelerinde çalışan personel için belirlenen, tavan ek ödeme katsayıları ve hizmet alanı - kadro unvan katsayıları esas alınır."”

25 Ağustos 2007 Tarihli ve 26624 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişikliğe

“MADDE 2 - Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

y) Kurumlarda özellik arz eden riskli bölümler; ameliyathane, yoğun bakım, doğumhane, yenidoğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, acil servis - poliklinik, ruh sağlığı ve hastalıkları hastanelerinin psikiyatri servisleri ve kemik iliği nakil üniteleridir. Özellik arz eden riskli birimlerde kısmi süreli çalışan personel, çalıştığı süre kadar riskli birimler için öngörülen katsayılar üzerinden değerlendirilir.”

30 Temmuz 2010 Tarihli ve 27657 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişikliğe göre,

“MADDE 4 - Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının ilk cümlesi, aynı fıkranın (e) bendinin (8) numaralı alt bendi, (f), (h), (i), (o), (r ), (s), (ü), (y), (aa), (u), (jj), (11), (oo) bentleri, (rr) bendinde yer alan “Net Performans Puanı” formülü, (ss) ve (şş) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı fıkranın (bb) bendine aşağıdaki (4) numaralı alt bent ile aynı fıkraya (üü), (w), (yy), (zz) ve (aaa) bentleri eklenmiş, aynı maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı maddeye aşağıdaki üçüncü ve dördüncü fıkralar eklenmiştir.

“y) Kurumlarda özellik arz eden birimler; ameliyathane, yoğun bakım, doğumhane, yenidoğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, acil servis - poliklinik, izolasyon odaları, kapalı psikiyatri servisleri, organ ve doku nakli ve kemik iliği nakil üniteleridir. Özellik arz eden birimlerde kısmi süreli çalışan personel, çalıştığı süre kadar özellik arz eden birimler için öngörülen katsayılar üzerinden değerlendirilir.””

6 Temmuz 2011 Tarihli ve 27986 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişikliğe göre,

“MADDE 3 - Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

y) Kurumlarda Özellik arz eden birimler; ameliyathane, yoğun bakım, doğumhane, yenidoğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, acil servis - poliklinik, kapalı psikiyatri servisleri, ..., organ ve doku nakli ve kemik iliği nakil üniteleridir. Ayrıca, yüksek bulaştırıcılığı olan ve izolasyon gerektiren hastalara hizmet veren personele hizmet ettiği sürece özellik arz eden birimler için öngörülen katsayılar üzerinden ek ödeme yapılır.

Özellik arz eden birimlerde kısmi süreli çalışan personel, çalıştığı süre kadar özellik arz eden birimler için öngörülen katsayılar üzerinden değerlendirilir.”

8 Şubat 2012 Tarihli ve 28198 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişikliğe göre,

“MADDE 2 - Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu payı” ibaresi “24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun 18 inci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendi gereğince ayrılacak pay” şeklinde, (ç) bendinde yer alan “şef, şef yardımcıları” ibaresi “eğitim sorumlusu, eğitim görevlisi” şeklinde, (i) bendinde yer alan “klinik şefi, şef yardımcıları” ibaresi ile (n) ve (ö) bentlerinde yer alan “klinik şefi, şef yardımcısı” ibareleri “eğitim sorumlusu, eğitim görevlisi” şeklinde, (oo) bendinde yer alan “klinik şefleri için (2,90),

klinik şef yardımcıları için (2,80)” ibaresi “eğitim görevlisi için (2,85)” şeklinde, (k) bendinin son cümlesi ile (y), (aa), (gg), (11), (nn) ve (şş) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, (e) bendine aşağıda yer alan (8) numaralı alt bent ile (bb) bendinin sonuna aşağıda yer alan cümleler eklenmiş ve (b) bendinde yer alan “, kuruluşlarda ise % 65’ini” ibaresi ile (h) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

“y) Kurumlarda özellik arz eden birimler; ameliyathane, yoğun bakım, doğumhane, yenidoğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, acil servis-poliklinik, kapalı psikiyatri servisleri, ..., çocuk izleme merkezleri, organ ve doku nakil ve kemik iliği nakil üniteleridir. Ayrıca, yüksek bulaştıncılığı olan ve izolasyon gerektiren hastalara hizmet veren personele hizmet ettiği sürece özellik arz eden birimler için öngörülen katsayılar üzerinden ek ödeme yapılır. Özellik arz eden birimlerde kısmi süreli çalışan personel, çalıştığı süre kadar özellik arz eden birimler için öngörülen katsayılar üzerinden değerlendirilir.

Bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin olarak Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından 05.10.2007 tarih ve 2007/87 sayılı Genelgeyi çıkarılmıştır. Bu Genelgenin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (y) bendine ilişkin

Maddesinin son paragrafının ilk cümlesinden sonra gelen açıklamalar şu şekildedir.

“Anılan hüküm ile riskli birimler hizmet bazında değil birim bazında belirlenmiştir. Riskli birim için öngörülen katsayılardan faydalanılabilmesi hususu; personelin görev yaptığı kurumda mezkur Yönetmelikte sayılan riskli birimlerin aynca ve açıkça tanımlanmış birimler olması şartına bağlıdır. Bu nedenle riskli birim haricindeki birimlerde, riskli birime ilişkin hizmetlerin verildiğinden bahisle riskli birim katsayısından faydalanılabilmesi mümkün değildir.

Örneğin: Çocuk servisi bünyesinde yenidoğan ve süt çocuğu hastalarına hizmet veriliyor olması durumunda, bu birimin yenidoğan veya süt çocuğu servisi olarak aynca tanımlanmış bir birim olmaması sebebiyle çocuk servisinde görev yapan personelin riskli birimler için öngörülen katsayılardan faydalanması mümkün değildir.

Yine acil laboratuvar ve acil röntgen birimlerinin ayrı bir birim olarak kurulmadığı hastanelerde, laboratuvar ve röntgen birimlerinde acil servis-acil poliklinikten istenilen işlemler yerine getirilse dahi riskli birimler için öngörülen katsayılardan faydalanılması mümkün değildir.”

İlk olarak; Genelgenin belirtilen kısmının Danıştay 11. Dairesinin 25.06.2010 tarih ve E. 2008/15434, K. 2010/5651 sayılı kararıyla iptal edildiği, daha sonra Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunun 2010/3326 esas 2014/776 karar sayılı 13/03/2014 tarihli ilamıyla hukuka aykırılık bulunmadığından temyize konu kısmın bozulmasına karar verildiği görülmektedir.

Dosyanın incelenmesinde; davalılara 2007-2013 tarihleri arasında acil serviste görevlendirilmeleri nedeniyle riskli birim katsayısından ödeme yapıldığı, Ünye Devlet Hastanesinin yazısında, “Acil Servis Radyoloji Ünitesi 22.09.2005 tarihinde Acil servisi içerisinde ayrı bir birim olarak kurulmuş olup,halen acil servis içersinde ayrı bir birim olarak hizmet vermeye devam ettiği,2007-2010 yılları arasında Acil Servis Laboratuvarı hastanelerinin ek binasında Acil servis içerisinde ayrı bir birim olarak hizmet verdiği,ancak 2010 yılında hastanenin şu an ki hizmet verdiği binaya taşınması üzerine Acil Servis Laboratuvarı Acil Servis dışında bulunan merkez laboratuvar biriminde hizmet verdiği ve halen hizmet vermeye devam ettiği" ” belirtilmiştir.

O halde mahkemece; uzman bilirkişiler aracılığıyla her bir davalı yönünden ayrı ayrı davaya konu ödeme tarihleri arasında acil laboratuvarının bulunduğu yer dikkate alınarak, merkez laboratuvarında acil servis hizmeti verilmesinin, özellik arz eden riskli birimlerde çalışma niteliğinde olup olmadığının belirlenmesi, acil laboratuvarındaki nöbet günleri nedeniyle davalılarıın aldığı ek ödemenin kadro ünvanına göre doğru hesaplanıp hesaplanmadığının ek ödeme bordrolarından kontrol edilmesi, bu şekilde davalıların acil laboratuvarında geçen nöbet günlerindeki hizmetleri nedeniyle alması gereken ödemenin niteliğinin ve miktarının tespit edilmesi suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.