Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/10276 K.2019/7797

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı açtığı işbu davada, davalı ... ile aralarında akdedilen 28.03.2007 tarihli sözleşme uyarınca davalı ...'ya ait madenin tarafınca işletilmesi konusunda anlaştıklarını, bu anlaşmaya göre çıkaracağı maden karşılığında davalı ...'ya çıkarılan madenin satım bedelinin % 15'i tutarında rödovans bedeli (kira bedeli) ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, sonrasında bu sözleşmenin davalı ... ile aralarında akdedilen 27.08.2012 tarihli sözleşmeyle feshedildiğini, işbu fesih sözleşmesinin 2. maddesinde,

maden sahası içinde kalan ve mülkiyeti davacıya ait olan 12.000-15.000 ton kil madenin davacı tarafından satılarak davalıya rödovans bedeli ödeneceğinin kararlaştırıldığı, ancak daha sonra maden sahasının davalı ... tarafından rödovans karşılığı işletilmek üzere diğer davalılara kiralandığını, tarafına ait kil madenlerinin rızası bulunmaksızın davalılar tarafından piyasaya satıldığını,

yaptırılan delil tespiti neticesinde tarafına ait 12.000 – 15.000 tonluk kil madenin yaklaşık 3.000-3.500 tonluk kısmının yığın içinden alınmış olduğunun tespit edildiğini belirterek şimdilik 10.000,00 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında da belirsiz alacak davası olarak açtığı davadaki talebinin 40.625,00 TL olduğunu açıklayarak harcını tamamlamıştır.

Davalılar, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın davalılar ... Endüstriyel Mineraller San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... yönünden kabulü ile 40.265 TL’nin adı geçen davalılardan tahsiline, diğer davalı ... yönünden ise davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Uyuşmazlık, davacı ile davalı ... arasında düzenlenen rödovans sözleşmesinin feshine dair sözleşme uyarınca işletmede bırakılan madenin, davalıların haksız kullanımı nedeniyle, bedelinin tazmini istemine ilişkindir.Dava, 22.01.2014 tarihinde 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Hal böyle olunca, mahkemece; uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu yön gözardı edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

2- Bozma nedenine göre davacının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.