Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/1146 K.2019/3907

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalılardan .... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı,dava dışı yüklenici ...

İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile 12.11.2012 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile Vera Prestij isimli projeden bir adet bağımsız bölüm satın aldığını, 29.490,00 TL ödediği halde adı geçen şirketin inşaata başlamadan inşaat alanını terk ettiğini, ....Tüketici Mahkemesinde ödenen bedelin iadesi için açılan dava sonunda kabul kararı verildiğini, ancak dava dışı yüklenici ....'ın malvarlığı olmadığı ve yetkilileri ortada olmadığı için tahsilat sağlanamadığını, esasen ...'ın paravan olarak kurulduğunu, topladığı paraları davalı şirketlere aktardığının tespit edildiğini, davalıların bu şekilde arsa sahibi olduklarını,

...'ın ortağı olan ....'ın aynı zamanda ....’ta da hissedar olduğunu, ....'ın hisselerini devrettiği ...'nın diğer davalı ...'da (yeni ünvanı ...) genel müdür olduğunu, şirketlerin adreslerinin dahi aynı olduğunu, aleyhlerine ....

Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu ileri sürerek,dava dışı yüklenici Kentyap'a karşı açılan davanın kabul edilmiş olması nedeniyle tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, ödediği 29.490,00 TL'nin davalı şirketlerden ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ....,husumet ve görev itirazları olduğunu, yetkili mahkemenin genel yetki kuralları gereğince davalının ikametgahı mahkemesi olduğundan dosyanın ... nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiğini savunarak,davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Gıda Turizm Ve İnşaat Dış Tic. Ltd. Şti,husumet itirazları bulunduğunu,dava dışı bırakılan ...ile şirketleri arasında bir muvazaa veya arsa maliki ile müteahhit sıfatlarının birleşmesini gerektiren bir ilişki bulunmadığını,dava dışı Kent Yapı şirketinin kendi şirketlerini de mağdur ettiğini ve bu nedenle sözleşmesinin feshedildiğini,şirketleri ile dava dışı Kent Yapı arasındaki gayrımenkul devir vaadi doğuran sözleşmenin şekil şartına riayet edilmediği için herhangi bir hüküm doğurmayacağını savunarak,davanın reddini istemiştir.

.....Tüketici Mahkemesi'nin 28.04.2015 tarih ve 2014/1745 E.-2015/542 K. sayılı kararı ile;...Tüketici Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin yetki yönünden reddine karar verilmiş,bu kararın 09.09.2015 tarihinde temyiz edilmeden kesinleşmesi üzerine dosya...Tüketici Mahkemesi'ne gönderilmiştir.

Eldeki temyize konu kararı veren ....Tüketici Mahkemesince ise,dava konusu taşınmazın ... ilçe hudutları dahilinde bulunduğu HSYK Genel Kurulu'nun 19/03/2014 tarih 129 sayılı kararı ile ... ilçesi tüketici mahkemesi olarak ... Tüketici Mahkemesi yargı alanında kaldığı, HMK 12. maddesi gereğince de taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili yer olması nedeni ile mahkemenin yetkisizliğine;dava dosyasının yetkili ve görevli ... Tüketici Mahkemesi'ne HMK 20. maddesi şartlarında gönderilmesine karar verilmiş,hüküm davalılardan .... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava;dava dışı yüklenici şirket.... tarafından yerine getirilmeyen proje nedeniyle davacının ödediği bedelin,dava dışı yüklenici... şirketi ile organik bağı olan arsa sahibi ve yüklenici sıfatlarının birleştiğini iddia ettiği davalı şirketlerden tahsili istemine ilişkin alacak davasıdır.

Kanun yolu incelemesi sonucu kesinleşen yetkisizlik kararı,davaya ondan sonra bakacak(dosya kendisine gönderilen) mahkemeyi bağlar(md.23,2)Fakat,bir mahkemenin yetkisizlik kararı kanun yoluna gidilmeksizin kesinleşmiş ise,bu yetkisizlik kararı(md.20'ye göre),dosya kendisine gönderilen (yani yetkisizlik kararında yetkili olarak gösterilen) mahkemeyi bağlamaz;o mahkeme de yetkisizlik kararı verebilir.Bu hüküm,yetkinin kamu düzenine ilişkin olduğu haller içindir.

Buna karşılık,yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı hallerde(kural),bir mahkemenin yetkisizlik kararı kanun yoluna gidilmeksizin kesinleşmiş olsa bile,bu yetkisizlik kararında yetkili olarak gösterilmiş ve bu nedenle dava dosyası madde 20'ye göre kendisine gönderilmiş olan mahkeme,bu yetkisizlik kararı ile bağlıdır.Yetkili olmadığı kanısına varsa bile,yetkisizlik kararı veremez.(bknz.Prof.Dr.Baki Kuru-Prof.Dr.Ramazan Arslan-Prof.Dr. Ejder Yılmaz,Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı,6100 sayılı HMK'ya göre yeniden yazılmış 22. baskı,sf.165)

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında ise,eldeki dava dosyası ...Tüketici Mahkemesi'nin 28.04.2015 tarih ve 2014/1745 E.-2015/542 K. sayılı kararı yetkisizlik kararı ve söz konusu yetkisizlik kararının temyiz edilmeden 09.09.2015 tarihinde kesinleşmesi neticesinde yetkili gösterilen ve temyize konu edilen yetkisizlik kararını veren...Tüketici Mahkemesi'ne gönderilmiştir.Her ne kadar bu mahkemece, davanın konusunun taşınmazın aynına yönelik olduğu ve HMK 12/1 maddesine göre taşınmazın aynından doğan davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğu,

HSYK Genel Kurulu'nun 19/03/2014 tarih 129 sayılı kararı ile ... ilçesi tüketici mahkemesi olarak ... Tüketici Mahkemesi yargı alanında kaldığı gerekçesiyle ...

Tüketici Mahkemesi'ne yetkisizlik kararı verilmiş ise de,uyuşmazlık yukarıda da ifade edildiği üzere, dava dışı yüklenici şirket Kent Yapı tarafından yerine getirilmeyen proje nedeniyle davacının ödediği bedelin,dava dışı yüklenici Kent Yapı şirketi ile organik bağı olan arsa sahibi ve yüklenici sıfatlarının birleştiğini iddia ettiği davalı şirketlerden tahsili istemine ilişkin alacak davasıdır.

Bu nedenle,uyuşmazlık taşınmazın aynından kaynaklanmamakla,yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı bu halde,dosya yetkisizlik kararı ile kendisine gönderilen... Tüketici mahkemesi ... 1.Tüketici Mahkemesi'nin 28.04.2015 tarih ve 2014/1745 E.-2015/542 K. sayılı yetkisizlik kararı ile bağlı olacağından,mahkemece işin esasına girilerek inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken,hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş,bozmayı gerektirmiştir.