Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/13606 K.2018/762

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı ile davalı aleyhine 01/06/1996-01/07/2000 dönemine ilişkin kurumlarının 2.810,70 TL alacağı için ... İcra Müdürlüğünün 2011/325 Esas sayılı dosyası ile icra takibi yaptıklarını, davalının da bu takibe itirazda bulunduğunu beyan ederek, itirazın iptali ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı; zamanaşımı itirazında bulunarak, borcun kendisine ait olmadığını savunup, davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece; itirazın iptali davasının bir yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş olup, kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 2014/3038 E- 2014/10188 K. sayılı kararı ile "...itiraz dilekçesi alacaklı (davacı) vekiline tebliğ olunmadıkça hak düşürücü sürenin başlamayacağı gözetilmeksizin, İİK'nun 67/1 hükmü gözardı edilerek davanın yasal süresi içinde açılmadığı gerekçesi ile reddi doğru görülmemiş olup mahkemece yapılacak iş, işin esasına girerek taraf delillerini toplayıp hasıl olacak sonuç dairesinde hüküm tesis etmek gerektiği..." belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma kararına uyularak yapılan yargılama neticesinde; davaya iş mahkemesi sıfatıyla bakılmasına karar verilerek davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, davalıya yersiz yapıldığı iddia olunan ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi istemine ilişkindir.

1) Mahkemece bozma kararına uyulmuştur. Kural olarak bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına kazanılmış hak, aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için zorunluluk doğar. Öte yandan bozma dışında kalan yönler ise kesinleşir.

Borçlar Kanunu'nun konuya ilişkin 61 vd. maddelerindeki düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan ve tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir.

Sebepsiz zenginleşme, bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı, geri verme borcu altındadır.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkindir ve taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşıldığı üzere, temyize konu uyuşmazlık; yersiz ödendiği iddia edilen dava konusu paranın sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda davalıdan geri istenip istenemeyeceği noktasında toplanmakta olup davaya bakma görevi de genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemelerine aittir.

O halde mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilip yargılamaya devam edilerek davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın 5510 sayılı Kanunu'nun 101.maddesine dayanan alacak istemine ilişkin olduğundan bahisle davaya iş mahkemesi sıfatıyla bakılması kararı verilmesi doğru değildir.

2-) Bozma nedenine göre, davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.