Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/1546 K.2017/974

Taraflar arasındaki ihtiyaç nedeniyle tahliye davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın konusuz kaldığından bahisle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin maliki olduğu taşınmazda davalının, önceki malik ile aralarında düzenlenmiş kira sözleşmesi uyarınca kiracı olarak bulunduğunu, müvekkilinin ihtiyacı nedeni ile davalıya kira sözleşmesinin yenilenmeyeceği ve taşınmazı tahliye etmesi yönünde ihtarname gönderildiğini, davalının ihtara uymadığını bu sebeple davalının dava konusu taşınmazdan müvekkilinin ihtiyacı nedeni ile tahliyesine karar verilmesini istemiş, 13.10.2015 tarihli celse dava konusu yerin tahliye edildiğini ancak yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden davaya devam edilmesini talep etmiştir.

Davalı, ihtiyaç iddiasının samimi ve gerçek olmadığını, davacı ve eşi adına kayıtlı gayrimenkullerin olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, yargılama devam ederken taşınmaz tahliye edildiğinden davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmakla esas hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyaya sunulan önceki malik ile yapılan kira sözleşmesinde taşınmazın aylık kira bedeli 2.300-TL olarak belirlenmiş olup, davacı tarafından dava değeri aylık kira bedeli 2.300-TL olarak gösterilerek, bu miktar üzerinden harç yatırılmak suretiyle dava açılmıştır. Karar ve ilam harcı, maktu ve nispi olmak üzere iki çeşittir. (492 sayılı Kanun m.15,21).

Bu anlamda davanın maktu veya nispi harca tabi olup olmaması, kural olarak dava konusunun para ile değerlendirilebilir olup olmamasına göre değişmektedir. Nispi harç, konusu belli bir değerle (para veya yara ile değerlendirilebilen bir şey) ilgili davalarda, hüküm altına alınan değer üzerinden tarifedeki belli nispete göre alınan harçtır (1 Sayılı Tarife, madde III/1-a).

Maktu harç ise, konusu belli bir değerle tespit edilemeyen davalarda ve davanın reddine ilişkin kararlardan alınan harçtır (1 Sayılı Tarife, madde III/2-a). Harçlar Kanunu'nun 16/1. maddesinde değer ölçüsüne göre harca tabi işlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin; tescil ve tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda gayrimenkulün değerinin esas alınacağı öngörülmüştür.

Harçlar Kanunu'nun 32. maddesi gereğince eksik harç tamamlanmadan müteakip işlemler yapılamaz. Somut olayda, dava nispi harca tabi olup, harcın son dönem bir yıllık kira bedeli üzerinden alınması gerekir. Her ne kadar mahkemece; dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, hüküm kısmında davacı vekili lehine takdir olunan vekalet ücretinin yıllık kira bedeli üzerinden hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda Mahkemece, Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca buna ilişkin harcın tamamlanması için davacıya süre verilmesi, re'sen eksik harcın tamamlatılması, harç ikmal edildiğinde yargılamaya devam edilmesi, aksi halde dosyanın işlemden kaldırılması, üç ay içinde davanın yenilenmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, davacı tarafından yatırılan harç yeterli görülerek harç tamamlatılmadan hüküm kurulması doğru olmamış, bu konu bozmayı gerektirmiştir.

2- Bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.