Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/1768 K.2017/11178

Taraflar arasındaki tazminat ve itirazın iptali davalarının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı - birleşen davalı ve davalı-birleşen davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Asıl davada, davacı kiracı vekili, taraflar arasında 15/07/2004 tarihli kira sözleşmesi düzenlendiğini, davalının 09/07/2007 tarihli ihtarname ile binada güçlendirme çalışması yapılacağından kiralananın tahliye edilmesini istediğini, müvekkilinin tahliye istemini kabul etmediğini ancak davalının 05/11/2007 tarihinde kapı kilidini kırarak müvekkilini zorla tahliye ettiğini, tahliye işlemleri sırasında eşyalarının zarar gördüğünü, yaptırılan tespitte eşyaların uğradığı zararın 6.601 TL, müvekkilinin işyerine yaptığı imalatların bedelinin 7.551,46 TL olarak belirlendiğini, ayrıca eşyaların götürüldüğü yerden kendi yerine taşımak için 826 TL masraf yaptığını belirterek 14.978 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Birleşen davada, davacı kiraya veren vekili, davalı kiracının İmar Kanunun 39. maddesi gereğince tahliye edildiğini, tahliye nedeniyle yapılan giderlerin davalıdan tahsili için yapılan takibe davalının haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, asıl davanın kısmen kabulü ile 7.427,00 TL'nin haksız fiil tarihi olan 05/11/2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

1-) Birleşen davanın davacısının temyiz incelemesinde ; Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, birleşen davaya yönelik davalı-birleşen davacının temyiz itirazları yerinde değildir.

2-) Asıl davaya ilişkin temyiz incelemesinde ; Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, asıl davaya yönelik davalı-birleşen davacının tüm, davacı-birleşen davalının sair temyiz itirazları yerinde değildir.

3-)Asıl davada davacının faydalı imalatlara ilişkin temyiz itirazlarına gelince;Yerleşik uygulama, kiracının kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu masrafların yapıldığı tarih itibariyle TBK.nun 530. maddesi (BK. 414.m) kapsamında vekaletsiz iş görme hükümlerine göre davalı kiraya verenden isteme hakkı olduğu yönündedir. Kural olarak bu gibi zorunlu ve faydalı masrafların kira sözleşmesinin başlangıcında yapılmış olduğu kabul edilmektedir. Kiralananın tahliyesi sonunda kiralayan bunları benimsemiş ve kiracı aleyhine sebepsiz zenginleşme meydana gelmiştir. Kiraya verenin sorumluluğu faydalı imalatların imal tarihindeki değerinden yıpranma payı düşülmek suretiyle bulunacak değer kadardır.

Taraflar arasında düzenlenen 15/07/2004 başlangıç tarihli, 5 yıl süreli kira sözleşmesinin özel şartlar 31. maddesinde,sökülmesi halinde işyerinin görüntüsünü bozacak (kapak,vitrin,sabit bölme gibi) ilavelerin ya uygun bir bedelle veya bedelsiz olarak idareye bırakılması gerektiği kararlaştırılmış ise de söz konusu hüküm kiralananın sözleşme süresi sonunda tahliye edilmesi halinde geçerli olacaktır. Davacı kiracı, kira sözleşmesinin süresi dolmadan 05/11/2007 tarihinde taşınmazı tahliye etmiştir. Kira sözleşmesinin süresi sona ermeden kiralananı tahliye eden davacı, tahliye tarihinden sözleşme sonuna kadar olan süre oranında faydalı ve zaruri masrafların bedellerini isteyebilir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, imalatların faydalı ve zorunlu masraf olarak nitelendirilemeyeceği belirtilmiş ise de yapılan araştırma ve hükme esas alınan bilirkişi raporu hüküm vermeye yeterli değildir. Davacı tarafından yapılan imalatlar içerisinde, faydalı imalat olarak kabulü gereken kalemler bulunmaktadır.

Bu durumda mahkemece, kiracı tarafından yapılan imalatların hangisinin zorunlu ve faydalı masraflar, hangilerinin lüks masraflar olduğunun belirlenmesi, imalatların imal tarihleri itibariyle değerleri, yıpranma durumları, sabit nitelikte olup olmadıkları ayrıntılı olarak konusunda uzman bilirkişi kurulundan alınacak rapor ile belirlenerek, tahliye tarihinden sözleşme sonuna kadar olan süre oranında faydalı ve zorunlu masrafların bedellerinin hüküm altına alınması gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.