Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/2159 K.2017/10413

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın görevsizlik nedeniyle reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davacıya ait....h. hudutlarında bulunan 200707517 ruhsat numaralı mermer sahasını işletmek üzere davalı ile 10/08/2011 tarihinde Balıkesir 2. Noterliğinin 22916 yevmiye numaralı rödevans sözleşmesi imzaladıklarını, sözleşme gereği sahadan mermer çıkaracak olan davalının çıkarılan her mermer için %10 rödevans bedeli ödeyeceğini, ancak sözleşmenin süresi saha ruhsatının süresince yani 30/06/2020 tarihine kadar olmasına rağmen davalının 05/06/2013 tarihinde sahayı kira süresinden önce ve kira bedellerini ödemeden terk ettiğini belirterek şimdilik 10.000.00 TL kira bedelinin fazlaya dair haklarının saklı kalmak kaydıyla ve davacı tarafından ödenmiş olan vergi ve devlet paylarının da faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacıya 330 ton pay alacağının tamamının para olarak ödendiğini, ayrıca maden şirketini işletmiş olduğu süre zarfında vergi, harç ve devlet paylarının tamamının ödendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacı ile davalı şirket arasında 10/08/2011 tarihli Davacı Zekai Gürler'in "Ruhsat sahibi” ...nin işletici olarak adlandırıldığı, ruhsat süresince Balıkesir-Dursunbey-Güğü köyünde bulunan 200707517 No.lu, 30/06/2010 tarihli ruhsata istinaden mermer ocağının işletilmesine ilişkin olduğu, dolayısıyla taraflar arasındaki sözleşmenin kira ilişkisine dayanmadığı, işletme hakkının devrine dair sözleşme olduğu kanaatine varılmakla tarafların da tacir oldukları da göz önüne alınarak mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli Asliye Hukuk Mahkemesi ( Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) gönderilmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmiştir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren Hukuk Muhakemeleri Kanun'unun 1.maddesi uyarınca; mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir. Görev kamu düzenine ilişkin olup aynı zamanda bir dava şartıdır. Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı gibi taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 357. maddesi ve devamında düzenlenen hasılat kirasının bir türü olarak kabul edilen rödovans sözleşmesine ilişkindir. HMK.’nun 4/1-a maddesinde; kira sözleşmesinden kaynaklanan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkların Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp çözüme kavuşturulacağı hükme bağlanmıştır.

Eldeki dava 6100 sayılı HMK’nun yürürlüğe girmesinden sonra 20.03.2014 tarihinde açılmış olup görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Mahkemece işin esası incelenerek karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.