Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/2903 K.2018/4175

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; mülkiyeti Belediyeye ait ...

Mahallesi 143 ada 1 nolu parsel üzerinde bulunan kapalı halı sahanın 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre açık teklif usulüyle davalı ...'ye 2014 yılı için KDV hariç yıllık 18.500,00 TL bedelle 10 yıllığına ihale edildiğini ancak daha sonra ... tarafından kiralamaktan vazgeçildiğinin bildirilmesi üzerine söz konusu halı sahanın kiralanması için tekrar ihaleye çıkarıldığını, en yüksek teklifi vermiş olan diğer davalı ...'e aynı şartlar altında 2014 yılı için KDV hariç 30.200,00 TL bedelle 10 yıllığına ihale edildiğini, daha sonra ... tarafından da söz konusu halı sahanın kiralanmasından vazgeçildiğinin bildirildiğini,

bu nedenle söz konusu işyerinin tekrar ihaleye çıkarıldığını, bu defa en yüksek teklifi vermiş olan ...'a aynı şartlar altında 2014 yılı için KDV hariç 10.250,00 TL bedelle 10 yıllığına kiraya verildiğini, işyerinin 3. kez ihaleye çıkarılmış olması nedeniyle zararının bulunduğunu belirterek fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla ilk, ikinci ve üçüncü ihaleler arasındaki asgari 5000 TL zararın üçüncü ihaleden sonra yapılan sözleşme tarihi olan 28.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıların sorumluluk oranlarının tespiti ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ... davaya cevap vermemiş, diğer davalı ... ise davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; 4734 Sayılı İhale Kanunu hükümlerine göre 1.ihalede en yüksek teklifi verenin kira sözleşmesi yapmaması üzerine 2.sırada peysüren ihaleye katılan kişi ile kira sözleşmesi yapmaya davet etmeden tekrar ihaleye çıkartılması nedeniyle Devlet İhale Kanunu hükümlerine aykırı hareket edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı yapılan ihaleler sonrası ihaleler kendi üzerinde kalan davalıların sözleşme imzalamaması nedeni ile 3. kişiye daha düşük bedelle yapılan ihale sonucunda oluşan zararlarının tazminini istemiştir. Uyuşmazlık bu zararın talep edilip edilmeyeceğine ilişkindir.

Somut olayda; ilk ihale, 15/01/2014 tarihli, muhammen bedeli 3,000.00 TL, geçici teminatı 90,00 TL olarak açık teklif usulüyle yapılmış, ihale tutanağına göre yedi katılımcı arasından en yüksek teklifi 18.500,00-TL ile davalı ... sunmuş, en yüksek teklife yakın ikinci teklif ise ... tarafından 18.100,00 TL olarak sunulmuştur.

İhale üzerinde kalan ...’nin 22/01/2014 tarihli dilekçe ile halı sahayı kiralamaktan vazgeçtiğini bildirmesi üzerine, ikinci ihale hazırlanmış ve bu ihale 12/02/2014 tarihli, muhammen bedeli 3,000.00 TL, geçici teminatı 90,00 TL olarak açık teklif usulüyle yapılmış, ihale tutanağına göre oniki katılımcı arasından en yüksek teklifi 30.200,00-TL ile davalı ... sunmuş, en yüksek teklife yakın ikinci teklif ise ... tarafından 30.100,00 TL olarak sunulmuştur.

Yine ihale üzerinde kalan ...’in 19/02/2014 tarihli dilekçe ile halı sahayı kiralamaktan vazgeçtiğini bildirmesi üzerine, bu defa üçüncü ihale hazırlanmış ve 19/03/2014 tarihli, muhammen bedeli 10,000.00 TL, geçici teminatı 300,00 TL olarak yapılan ihaleye üç kişi katılarak, 10,250,00 TL bedel ile en yüksek teklifi veren ... ile 28.03.2014 tarihinde 10 yıl süreli kira sözleşmesi imzalanmıştır.

Davacı, taahhüdünü yerine getirmeyerek sözleşmenin feshine neden olan davalılardan bu yüzden uğradığı olumsuz zararının ödetilmesini isteme hakkına sahiptir. Ancak zararın ne şekilde belirlenmesi gerektiği önem kazanmaktadır.

Burada olumsuz zararın miktarı belirlenirken, kural olarak kaçırılan fırsat ilkesi çerçevesinde, her bir davalı açısından kendisinden sonraki en iyi ikinci fiyat teklifiyle, makul sürede yöntemince yapılmış sonraki ihalede gerçekleşen fiyat arasındaki farkın değerlendirilmesi gerekir.

Öğreti ve uygulamada menfi zarar, “uyulacağına ve yerine getirileceğine inanılan bir sözleşmenin hüküm ifade etmemesi ve yerine getirilmemesi yüzünden güvenin boşa çıkması nedeniyle uğranılan zarar” olarak kabul edilmektedir. Sözleşmenin ifa edileceğine inanılarak başka bir sözleşme yapma fırsatının kaçırılması nedeniyle uğranılan zarar da, menfi zarar kapsamında değerlendirilmektedir.

Davacının menfi zararının saptanmasında, her bir davalı açısından, davalıların teklifinden sonraki en iyi teklif ile sonraki ihale fiyatı arasındaki fark esas alınmalıdır. Değinilen bu hususlar doğrultusunda belirlenen bedel davacının olumsuz zararını gösterir.

Bu durumda Mahkemece; ihale konusunda uzman bilirkişi heyetinden Yargıtay, Mahkeme ve taraf denetimine elverişli rapor alınarak, yapılan her bir ihalede ihaleye katılan davalılardan başka ikinci sırada teklif verenler olduğu da gözetilerek, ikinci sırada pey süren kişilerin teklif ettikleri bedel üzerinden makul sürede yapılacak sonraki ihale tarihine kadar mahrum kalınan kira kaybından ve davacının yeniden ihale yapmak zorunda kalması nedeni ile yapmak zorunda kaldığı masraflar da eklenerek her bir davalı yönünden zarar miktarının ayrı ayrı belirlenmesi,

bu arada yatırılan ve irat kaydedilen teminat miktarlarının zarardan mahsubu ve her bir davalının katıldığı ihale ile sınırlı olmak üzere sorumlu tutularak belirlenen zarar miktarının hüküm altına alınması gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu ve aksine düşüncelerle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.