Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/3183 K.2018/6802

Taraflar arasındaki menfi tespit ve alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması davacı vekili tarafından istenilmiş ise de, temyize konu edilen kararda dava değeri, duruşma sınırının altında olduğundan, duruşma isteğinin miktar yönünden reddiyle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz isteğinin incelemesinin evrak üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, 1988 yılında 3 ortak olarak bir adet dükkanı kiraladıklarını, 01.02.2001 tarihli kira sözleşmesiyle Değirmenköy Belediyesi ile yapılan sözleşmenin yenilendiğini, dava konusu arsa üzerine davacının masraflarını bizzat karşılayarak ihtiyaçları doğrultusunda bir bina inşaa ettirildiğini, daha sonra bu belediyenin kapatılarak davalı ... belediyesine bağlandığını, bundan sonra kira bedellerinin davalı ... tarafından tahsil edilmeye başlandığını, ihbar edilen ...

Defterdarlı'ğının davaya konu parselin mülkiyetinin Hazine'ye ait olduğunu belirterek 21.06.2006 -20.06.2011 tarihleri arası dönem için ecrimisil ihbarı gönderdiğini, davalı belediyenin başkasının taşınmazını yetkisiz temsil hükümlerine göre kiraya verdiğini bu nedenle sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre sorumlu olması gerektiğini belirterek,

kiralanan taşınmazın malikinin tespit edilmesini, dava konusu arsa üzerindeki binanın davacı tarafından ne zaman yapıldığının, tadil edildiğinin ve bedeli ile kime ait olduğunun tespitini, bu güne dek ilgili dükkan için ödenen her türlü tahsisat, kira bedellerinin belediyeden celbedilecek tahsilat belgeleri doğrultusunda tespit edilerek, tespit edilecek bedellerin haksız ve sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda istirdadına karar verilmesini davalı kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili; taşınmaz üzerindeki dükkanların kendileri tarafından yapılıp kiraya verildiğini, davacıların ecrimisil bedellerini ödemek zorunda olmadıklarını, kiraya verenin malik olması gerekmediğini, kira sözleşmesinin iptal edilmeyip hala geçerli olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, kiraya verenin malik olması gerekmediği gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve ihbar edilen vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- İhbar olunan Maliye Bakanlığının temyiz talebi yönünden yapılan incelemede ;

HMK’nın 61-64.maddelerine göre; dava ihbar olunan gerçek ve tüzel kişi, davada taraf sıfatını kazanamaz. Bir davada hüküm, davanın tarafları arasında kurulur. Bu nedenle hükmü temyiz etme hakkı davada taraf olan kişilere aittir. Kural olarak kendisine dava ihbar olunan davaya katılmadıkça (müdahil olmadıkça) mahkemece verilen kararı temyiz etme hakkı yoktur. Ancak, mahkemece usul ve yasaya aykırı olarak taraf sıfatını almayan dava ihbar olunan kişi hakkında hüküm kurulmuşsa, ihbar olunan hükmün kendisiyle ilgili bölümünü temyiz edebilir.

Olayda ihbar olunan Maliye Bakanlığı feri müdahil olmadığından ve aleyhine verilmiş bir hüküm de bulunmadığından, temyiz dilekçesinin reddi gerekir.

2-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre; davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

3-Davacının ecrimisil alacağına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Taraflar arasında kira sözleşmesi gereği kiralananın davacılara teslim edildiği, kira parasının davalı tarafından tahsil edildiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kiraya verenin sözleşmeye konu şeyin maliki olması zorunlu değildir. Kira sözleşmesi feshedilmediği veya sözleşmenin iptali davası açılmadığı sürece geçerlidir.

Ancak bir üçüncü kişinin kiralanan üzerinde, kiracının hakkıyla bağdaşmayan bir hak ileri sürmesi durumunda kiraya veren, söz konusu hukuki ayıbı gidermek ve kiracının bu yüzden uğradığı zararları tazmin ile yükümlüdür. Kiraya verenin zapta karşı tekeffül borcu BK.’nun 253. (6098 sayılı TBK.’nun 309) maddesinde düzenlenmiştir.

Kiraya veren kiralananı her türlü maddi ve hukuki ayıptan ari olarak kiracının kullanımına sunmak ve kira müddetince bu hali ile muhafaza etmekle yükümlüdür. Üçüncü kişinin aynî bir hakka dayalı olarak kiralanan üzerinde ileri sürdüğü talepler davalı kiraya verenin tekeffülü altındadır. Olayda ihbar edilen Hazine mülkiyet hakkına dayanarak davacının kiracılık hakkı ile bağdaştırılamayan bir iddiada bulunmuştur.

Davacı her ne kadar taşınmazı kullanmışsa da bunun karşılığında tapu maliki hazineye karşı sorumlu tutulmuş ve ecrimisil tazminatı talep edilmiştir. Bu durumda davacı, zapt dolayısıyla taraflar arasındaki kira sözleşmesini fesih edebilir. Ödediği kira bedelini geri isteyebilir. Ne var ki davacı bu dava ile kira sözleşmesinin feshini değil, talep edilen ecrimisilin ve davalıya ödediği kira bedellerinin tahsilini istemektedir.

Davacı, ödediği ecrimisili kira bedellerini aşmamak kaydıyla talep edebilirler. Burada davalının borcu sebepsiz iktisaptan değil kira sözleşmesinin feshedilebilir olmasından kaynaklanmaktadır. Davalı Belediyenin sorumluluğu aldığı kira bedelini geçmemek üzere kiracı davacının ödediği ecrimisil parası ile sınırlıdır. Davacı kiracı, 05/09/2012 tarihinde ecrimisil bedeli olarak 10.315,00 TL ödemede bulunduğuna ilişkin dekont ibraz etmiştir.

Bu durumda mahkemece ecrimisil ödemelerine ilişkin varsa başka belgeler de dosyaya getirtilerek davacının ödediği ecrimisil bedelini geçmemek kaydıyla kira bedelinin iadesine karar verilmesi gerekirken, bu yönler gözetilmeksizin yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.