Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/4578 K.2019/856

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalıya ait dükkanı 15/09/2005 tarihinde kiraladığını, kira kontratına göre her ayın 20'sinde ödenmek üzere aylık 3.000,00 TL kira bedeli kararlaştırıldığını, davalıya kira sözleşmesinin teminatı olarak 6 adet senet verdiğini, davalının kira kontratının teminatı olarak verilen bu senetler hakkında ...

1. İcra müdürlüğü'nün 2006/ 287 E sayılı dosyası ile takip başlattığını, takibe konu senetlerin kira kontratına teminat olarak verildiğini ve tanzim tarihi olmadığını, bu nedenle TTK 776/1-f maddesi gereğince kambiyo senedi sayılmayacağını, davalı ile aralarındaki hukuki ilişkinin kira kontratından kaynaklandığını, ancak davalının takip konusu senetlere ilişkin %25 temerrüt faizi işlettiğini, kira kontratında kira bedelinin ödenmemesi halinde ne kadar faiz oranı işletilebileceğinin kararlaştırılmadığını ve aralarında ticari bir ilişki olmadığını, bu nedenle temerrüt faizi işletilmesinin yasaya aykırı olduğunu,

takip konusu senetlerin dayanağı olan herhangi bir borçlandırıcı işlemin mevcut olmadığını beyan ederek davalıya borçlu olmadığının tespit edilmesine, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile bonolarda yazılı olan 19.500,00 TL'nin %20'si üzerinden kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; davacı kiracının aylık kira bedellerini ödemek için her ayın 20'si vade tarihli, sıralı olarak takibe konu senetleri keşide ettiğini, kira bedeli uzunca süre ödenmeyince senetlerin takibe konduğunu, takibin kesinleşerek 12/04/2006 tarihinde haciz tutanağında görüleceği üzere davacının borcu kabul ettiğini ve tamamını 17/04/2006 tarihinde ödemeyi taahhüt ettiğini, kira sözleşmesinde ve senet metinlerinde sözleşmenin teminatı olduğu yönünde herhangi bir ibarenin bulunmadığını, davacının bu iddiasını yazılı belge ile ispatlamak zorunda olduğunu belirterek davanın reddine ve davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmolunmasına karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece; dosya içinde mevcut 15/09/2005 tarihli kira sözleşmesinde dava konusu ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2006/287 Esas sayılı dosyasında konu edilen senetlerin sözleşmenin teminatı olarak verildiğine dair bir düzenlemenin bulunmadığı, sözleşmede aylık kiranın 3.000,00 TL olarak kararlaştırıldığı, takibe konu senetlerdeki tanzim tarihlerinin de sıralı olarak düzenlendiği, davacı tarafından kira bedellerinin ödendiğine ilişkin bir belge dosyaya ibraz edilmediği ve takip talebindeki istenilen faiz miktarının denetiminin icra hukukunu ilgilendirdiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmiştir.

6102 Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nın 776/1. maddesinde bonoda bulunması gereken unsurlar arasında “Düzenlenme tarihini ve yeri” de sayılmış, 777/1. maddesinde ise; İkinci ilâ dördüncü fıkralarda yazılı hâller saklı kalmak üzere, 776. maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet bono sayılmaz, denilmiştir.

Somut olayda davalı, davacı aleyhine ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2006/287 esas sayılı takip dosyası ile keşidecisi davacı, lehtarı davalı olan bonolara dayanarak, 19.500 TL asıl alacak ile 1.107,33 TL işlemiş faiz toplamı 20.607,33 TL alacağın tahsili amacıyla 21.02.2006 tarihinde haciz yoluyla takip başlatmış, yıllık %25 oranında faiz talep etmiştir. Takibe dayanak yapılan bonoların incelenmesinde; düzenlenme tarihlerinin belirlenmediği böylece belgelerin kambiyo vasfını taşımadığı anlaşılmaktadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 88. maddesinin "Faiz ödeme borcunda uygulanacak yıllık faiz oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranını yüzde elli fazlasını aşamaz." hükmünü içermesinin yanı sıra, temerrüt faizine ilişkin 120. maddesinde de aynen.

"Uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faizi oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz.

Akdî faiz oranı kararlaştırılmakla birlikte sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa ve yıllık akdî faiz oranı da birinci fıkrada belirtilen faiz oranından fazla ise, temerrüt faizi oranı hakkında akdî faiz oranı geçerli olur." düzenlemesine yer verilmiştir.

Taraflar arasındaki 15.09.2005 tarihli kira sözleşmesinde faiz oranı kararlaştırılmamıştır. Bu durumda icra takibine konu senetler tüm yasal unsurları taşıyan bono niteliğinde olmadığından icra takibinde talep edilen faiz oranı yasal faiz oranı olmalıdır. Mahkemece açıklanan hususlar da incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken “takip talebindeki istenilen faiz miktarının denetiminin icra hukukunu ilgilendirdiği” gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.