Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/4677 K.2019/784

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içerisinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, tarla vasıflı taşınmazı, Maliye Hazinesi'nden 12.12.2011 tarihinde kiraladığını, 2012 bahar ayında tarlayı ekmek için taşınmaza gittiğinde arazinin davalı tarafça sürüldüğünü ve ekime hazırlandığını gördüğünü, davalı ile yapılan görüşme sonucu icar bedeli olarak, hasat zamanı, dekar başına 2 ton pancar ürünün davacı adına kotaya yatırılması konusunda anlaşmaya varıldığını, ancak hasat yapılmasına rağmen pancar tesliminin yapılmadığını, buna yönelik davalıya ihtar gönderildiğini, 2012 yılı için 50 ton pancar bedelinin 7.475,00 TL olduğunu, bu alacak nedeni ile davalı hakkında takip başlatıldığını fakat yapılan haksız itiraz üzerine takibin durduğunu, bu nedenle itirazın iptalini, %20 den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmektedir.

Davalı, davaya konu taşınmazı dava dışı ... ile 2011 yılında yapılan kira sözleşmesi uyarınca kullandığını ve ürün ektiğini, davacı ile aralarında yazılı veya sözlü bir kira sözleşmesi olmadığını, davacıya tarladaki ürünler kalktıktan sonra taşınmazı boşaltacağını belirttiğini, davacının kira sözleşmesine ilişkin iddiasını yazılı ispatla ispatlanması gerektiğini, ispat yükünün davacıda olduğunu ileri sürerek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne, İcra Müdürlüğünün 2013/320 Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin 7.475,00 TL üzerinden devamına, icra inkar tazminatının reddine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

1- Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, öncelikle görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nın 4/1-a maddesinde, Sulh Hukuk Mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanun'una göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları görürler, hükmüne yer verilmiştir. Bir kira ilişkisinden doğmak şartıyla tüm uyuşmazlıklar için sulh hukuk mahkemesi görevli kılınmıştır. Bu davaların dava sulh hukuk mahkemesinde açılabilmesi için bir kira sözleşmesine dayanması gerekmektedir.

Somut olayımızda, dosya içerisinde bulunan davacı tarafından davalıya gönderilen 05.11.2012 tarihli ihtarname ile dava dilekçesi dikkate alındığında, davacının dava ve takip konusu alacağını, davalı ile aralarında yaptıkları sözlü kira sözleşmesine dayandırdığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık kira ilişkisinden kaynaklanmakta olup, dava 20.08.2013 tarihinde açılmıştır. Dava tarihinde yürürlükte olan HMK'nın 4/1-a maddesi gereğince, davaya bakma görevi dava değerine bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemesi'ne aittir.

Hal böyle olunca mahkemece; uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu yön gözardı edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

2- Bozma nedenine göre davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.