Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/5179 K.2019/1419

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; mermer ocağından çıkartılan ve başkaca temin edilen mermerleri işleyerek ticaret yaptığını, ticari faaliyetini sürdürebilmek için davalı kooperatife ait 25 dönümlük yeri 29.10.2005 tarihli kira sözleşmesi ile 10 yıllığına kiraladığını, makina ve teçhizatını kiraladığı taşınmaz üzerine yerleştirerek ticari faaliyete başladığını, ticari faaliyeti devam ederken davalı kooperatif ile dava dışı ...

Maden İç ve Dış Anonim Şirketi arasında kendisinin de kullandığı alan da dahil olmak üzere toplam 43 dönümlük yeri 5 yıllığına 01.01.2011 tarihli kira sözleşmesi ile kiraladığını, ... madeni nedeni ile siyah toz çıktığından mermer işi ile iştigal ettiğinden dolayı çalışmasının engellendiğini ve alanı fiilen kullanamadığını, mermerler ile makine ve teçhizatların halen kiralanan yerde bulunduğunu, alınmasına müsade edilmediğini, davalı ile imzaladıkları kira sözleşmesinin 8. maddesinde;

kooperatif tarafından sözleşmenin feshedilmesi halinde veya faaliyete müdahale edilmesi halinde 300.000 TL tazminat ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davalı kooperatif tarafından mecurun dava dışı üçüncü şahsa kiraya verilmesi nedeniyle kira sözleşmesinin 8. maddesine aykırı davranıldığından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla işgal tarihinden itibaren ticari işlere uygulanan en yüksek reeskont faizi ile birlikte 300.000 TL tazminat ve işine devam edememesi nedeniyle oluşan kar kaybı ve kiralanan taşınmaz üzerinde bulunan,

dava dışı şirketin tozları ile kullanılamaz hale gelen makine ve teçhizat bedellerinin tespiti ile tespit edilen bedellerin işgal tarihinden itibaren en yüksek reeskont faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı kooperatif, davacı ile 29.10.2005 tarihli kira sözleşmesi akdedilmiş ise de kira sözleşmesinin 3.yılında davacı işlerini gereği gibi yürütemediğinden faaliyetine son verdiğini, kira bedelinin yıllık 3.000 TL olduğunu, ilk yıl kira bedelini ödediğini, ikinci ve üçüncü yıllara ait ödeme yapamadığından kira bedeli karşılığında verdiği kambiyo senetleri icra yoluyla tahsil edilerek kira bedelinin alındığını ve bir daha da kira ödemesi yapılmadığını, karşılıklı mutabakat dahilinde kira sözleşmesini sonlandırdıklarını, araç ve teçhizatları söküp götürmesi maliyetli olacağından davacının kiralanan yerde bıraktığını,

davacının iddia ettiği gibi 25 dönümlük yeri kiralamadığını, sözleşmede de bu miktarda yer kiraladığına ilişkin bir madde bulunmadığını, davacının sadece 1,5-2 dönümlük yeri kullandığını, davacının kullandığı yer ile dava dışı kiracının kullandığı yerlerin farklı olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar vermesini istemiştir.

Mahkemece; davacı davasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir. Somut olayda, taraflar arasında 29.10.2005 tarihli ve 10 yıl süreli kira sözleşmesinin imzalandığı ve yıllık kira bedelinin 3.000 TL olduğu hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davacı tarafından, kiralanan yerin 25 dönüm , davalı tarafından ise 1,5-2 dönüm olduğu iddia edilmiş, kira sözleşmesinde de kiralanan yerin dönümü belirtilmemiştir. Kira sözleşmesinde, sadece kiralanan yer ile ilgili olarak "..... Ltd. Şti 'nin kiralamış olduğu saha haricindeki atıl fabrikanın pişirme fırınının Tosya tarafından kalan su deposu dahil fabrika idare binası hizasına kadar olan kısmı kapsar.

Kooperatif tarafından mevcut pişirme fırınının kaldırılması halinde fırın sahası da kiracıya ait olacağı" şeklinde yazılmıştır. Bununla birlikte davacı tarafından davalı kooperatif aleyhine 18.06.2012 tarihinde (davalı kooperatifin, ... İç ve Dış A.Ş. ile imzaladığı kira sözleşmesinden sonra) keşide edilen ihtarnamede, davacının kullanımında olup ...

Maden İç ve Dış Anonim Şirketi tarafından müdahalede bulunulan yere, davalı kooperatif tarafından müdahalenin önlenmesini, aksi takdirde yasal yollara başvurulacağı konusunda ihtarda bulunulduğu görülmüştür. Bu durumda, davacının kullanımında bulunan dava konusu kiralanan yerin tespitinin yapılması gerekmektedir.

Dava konusu kiralanan yerin tespiti yapıldıktan sonra davacı/kiracının iddia ettiği gibi mermer işlemeciliği konusunda çalışmasını engelleyen durumun bulunup bulunmadığı, haksız feshin mevcut olup olmadığı ve makinaların sökülerek taşınıp taşınamayacağı hususlarının araştırılmak suretiyle taleplerin değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.