Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/5544 K.2019/1461

Taraflar arasındaki kira sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraflarca temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, dava konusu kiralananın davacıların murisi tarafından davalıya kiraya verilmiş olduğunu, kiraya verenin ölümü ile davacıların ve murisin eşinin mirasçı olduklarını, davalının ödenmemiş kira bedeli borcu için davacılar tarafından başlatılan takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirtmiş, davalının itirazının iptaline, takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı, takibe konu kira bedellerini murisin banka hesabına ödediğini, ödenmeyen bir kısım kira bedellerinin ise yapılan zorunlu harcamalara ilişkin olduğunu belirtmiş, davanın reddini istemiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

Dava konusu olan ve icra takibine konu edilen alacak ile kira sözleşmesine konu taşınmazın halen elbirliği hükümlerine tabi olduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu olan hak, birden fazla kişi arasında ortak olup da bu hukuki ilişki hakkında mahkemece bütün ilgililer için aynı şekilde ve tek bir karar verilmesi gereken hallerde dava arkadaşlığının maddi bakımdan mecburi olduğunun kabulü gerekir.

Diğer bir ifadeyle, bir hakkın birden fazla kişi tarafından birlikte veya birden fazla kişiye karşı kullanılmasının, zorunlu olduğu hallerde, bu hak dava konusu edildiği zaman o hakla ilgili birden fazla kişi zorunlu dava arkadaşı durumundadır. Dava arkadaşlığının hangi hallerde mecburi olduğu maddi hukuka göre belirlenir. Zorunlu dava arkadaşlığında; dava arkadaşları arasındaki ilişki çok sıkı olduğundan, davada birlikte hareket etmek durumundadırlar.

Mahkeme ise, dava sonunda zorunlu dava arkadaşlarının hepsi hakkında aynı ve tek bir karar verecektir. Zorunlu dava arkadaşlığında dava konusu olan hak tektir ve dava arkadaşı sayısı kadar müddeabih bulunmamaktadır (Bkz. HGK 2009/21-286 Esas 2009/328 Karar sayılı ve 08/07/2009 tarihli kararı). Buna göre, alacaklı mirasçılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğundan icra takibinin tüm mirasçılar tarafından birlikte yapılması gerekmektedir.

Takip itiraza uğradığında da tüm mirasçılar tarafından birlikte itirazın iptali davası açılması veya terekeye temsilci tayini yoluna gidilerek davanın takibi gerekir.

Davaya konu icra takibi bir kısım mirasçılar tarafından yapılmış olup takip yapmayan mirasçı olduğuna göre usulüne uygun olarak yapılmış icra takibi bulunmadığından aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.