Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/6657 K.2019/2974

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı tarafça kira alacağından bahisle hakkında icra takibi başlatıldığını; icra takibinin iki kere takipsiz bırakıldığını; iki kere yenilendiğini; bu sürede alacağın zamanaşımına uğradığından zamanaşımına uğrayan alacak ile ilgili yapılan icra takibinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; davanın reddini dilemiştir. Mahkemece; alacağın zamanaşımına uğraması nedeniyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda; icra takibine konu olan ve hükme esas alınan 01.07.2001 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davalı anılan kira sözleşmesine dayanarak davacı kooperatif hakkında 16.06.2006 tarihinde başlattığı icra takibinde, 2005 yılının Ağustos ayı ile 2006 yılının Haziran ayları arası birikmiş kira bedellerinin tahsilini istemiş, ödeme emri borçluya tebliğ edilmiş ve takip kesinleşmiştir.

Kesinleşen takip üzerine 23.02.2007 tarihinde hacze gidilmiştir.

Borçlu kooperatif tarafından icra dosyasına 11.07.2006 ve 27.02.2007 tarihlerinde 3.000 TL ve 10.000 TL olmak üzere kısmi ödeme yapılmış, icra takibi hakkında 25.03.2011 tarihinde alacaklı vekili tarafından yenileme talebinde bulunulmuş, icra müdürlüğü tarafından borçluya numara değişikliğini bildirir 08.04.2011 tarihinde muhtıra gönderilmesine karar verilmiş, sonrasında herhangi bir işlem yapılmadan dosya takipsiz bırakılmış, 14.05.2015 tarihinde ise dosya yeniden yenilenmiştir.

Zamanaşımını kesen sebepler TBK m.154 ve 157'de gösterilmiştir. Bu maddelere göre zamanaşımı; borçlunun bir fiili ile, alacaklının bir fiili ile, yargılama ve takibe ilişkin bir işlemle, yargıcın emir ve hükmüyle kesilebilir.

TBK m. 157/1’e göre, bir dava veya def'i ile kesilmiş bulunan zamanaşımı, dava süresince iki tarafın yargılama ile ilgili her işleminden veya yargıcın her kararından sonra (kesilir ve) yeniden işlemeye başlar. TBK m. 157/2’ye göre, zamanaşımı, icra takibi ile (kovuşturulması ile) kesilmişse alacağın takibine ilişkin her işlemden sonra yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımı kesilince, kesilmeden itibaren yeni bir süre işlemeye başlar (TBK m. 156/1). Zamanaşımının kesilmesinden sonra işleyecek yeni zamanaşımı süresi, eski (kesilen) zamanaşımının aynıdır.

Nitekim aynı ilkeler, H.G.K.'nun 18.09.2013 gün ve 2013/15-169 E. 2013/1365 K. sayılı kararında da vurgulanmıştır. Bu genel açıklamaların ışığında somut olaya bakıldığında. Mahkemece, kısmi ödemenin yapıldığı 27.02.2007 tarihinden itibaren beş yıllık zamanaşımı süresinin geçtiği belirtilerek davanın reddine karar verilmiş ise de. Türk Borçlar Kanunu'nun 154/2.maddesi gereğince alacaklının borçlu aleyhine icra takibine başlaması işleyen zamanaşımını kesen bir nedendir.

Davaya konu anılan icra takibinde alacaklının takip talebi ile icra memuruna başvurması, zamanaşımının kesilmesi için yeterlidir. Bu durumda davacı alacaklının 16.06.2006 tarihinde başlattığı icra takibi ile zamanaşımı süresi kesilmiş ve bu tarih itibariyle 5 yıllık yeni süre işlemeye başlamıştır. 25.03.2011 tarihinde yapılan yenileme talebi nedeniyle zamanaşımı süresi yine kesilmiş ve yeniden 5 yıllık zamanaşımı süresi başlamıştır.

Bu durumda dava tarihi itibariyle yeniden başlayan zamanaşımı süresi henüz dolmamış olduğundan mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.