Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/7224 K.2019/3074

Taraflar arasında görülen kiracılık sıfatının tespiti- muarazanın giderilmesi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; ...'na tahsisli taşınmaz üzerinde bulunan .... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne ait halı sahanın, davalıyı temsilen Okul Aile Birliği Başkanlığı tarafından yapılan ihale neticesinde, 01/04/2004 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile 01/04/2004 - 01/11/2006 tarihleri arası dönemi kapsar şekilde kendisine kiraya verildiğini;

kira süresi sonunda, herhangi bir ihale kararına dayanılmaksızın, davalı ile aralarında düzenlenen kira sözleşmeleri uyarınca, kira ilişkisinin 2004 yılından bu yana kesintisiz olarak devam ettirildiğini, en son davalı ile aralarında yine bahse konu halı sahanın işletme hakkının kendisine verilmesine dair, 01/01/2014 başlangıç tarihli 1 yıl süreli kira sözleşmesinin imzalandığını, davalı ...Kaymakamlığı'nın 18/12/2015 tarihli haksız ve hukuki dayanaktan yoksun kararı ile kira süresinin sona erdiğinden bahisle kiralanandan tahliyesinin istenildiğini.

2886 sayılı Yasanın 75. maddesinin kendisine uygulanamayacağını, 01/01/2014 başlangıç tarihli 1 yıl süreli kira sözleşmesinin süre sonunda belirsiz süreli hale geldiğini ileri sürerek; kiracılık sıfatının tespiti ile muazaranın giderilmesine, tahliye işlemlerinin karar kesinleşinceye kadar durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; davacı ile davalı Okul Aile Birliği arasında 2004 yılında yapılan ihale ile, Milli Eğitim Müdürlüğü'ne ait, ... ilçesi, 2 Ada, 9 Parsel, 1179 metrekare halı sahaya dair işletme hakkının davacıya verildiğini, buna ilişkin sözleşmenin yenilendiğini ve davacının bahse konu halı sahayı 11 yılı aşkın süredir kullanmaya devam ettiğini, Hazinenin özel

mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi görev ve yetkisinin Maliye Bakanlığına ait olduğunu, kiralama işleminin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'na göre yapıldığını, 2886 Sayılı Yasanın 64. maddesi uyarınca kiraya verilecek taşınır ve taşınmaz mallara ilişkin kira süresinin 10 yıldan fazla olamayacağını, bu sebeple sözleşmenin 24. maddesine uygun olarak davacının taşınmazdan tahliyesinin istendiğini savunarak; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; taraflar arasında ilk kira sözleşmesinin 2886 Sayılı Kanun hükümlerine göre düzenlendiği, devamında her yıl tekrar imzalanmak suretiyle yenilendiği, 2886 sayılı Yasanın 75. maddesi uyarınca, kira ilişkisinin sözleşme süresi sonunda sona ereceğinin kabulü gerekeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu'nun “Ecrimisil ve Tahliye” başlıklı 75.maddesinin 3. ve 4. fıkrasında; “Kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm var ise ona göre hareket edilir. Aksi halde ecrimisil alınır. İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülkiye amirince en geç onbeş gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Yasal süre bitiminden itibaren ecrimisil alınacağı hüküm altına aldığından, 2886 Sayılı Yasanın 1.maddesi uyarınca usulüne uygun yeni bir sözleşme yapılmadıkça kiracıyı fuzuli şagil kabul etmek gerekir.

Hazine, Vakıflar Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri ve Belediyeler 2886 Sayılı Yasa uyarınca kiraya verdikleri taşınmazlarını, kira süresi sonunda, işgal ne kadar süre devam ederse etsin kiralananın 6570 sayılı Yasaya ya da Türk Borçlar Kanunu'na tabi olup olmadığına bakılmaksızın her zaman gerek mahkemeden gerekse mülkiye amirinden tahliyesini isteyebilirler. Ecrimisil olarak alınması gereken paranın “kira parası” adı altında alınmış veya ödenmiş olması, taraflar arasındaki kira sözleşmesinin yenilendiği anlamına gelmez.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 347. maddesinin 1. fıkrası ; " Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresinin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılır. Kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Ancak, on yıllık uzama süresi sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir." hükmünü içermektedir.

Somut olayda; dava konusu taşınmaz ilk olarak 01/04/2004 başlangıç ve 01/11/1006 bitiş tarihli sözleşme ile davalıya 2886 sayılı Yasa kapsamında ihale ile kiraya verilmiş olup, sözleşmede, kira ilişkisinin süre sonunda kendiliğinden uzayacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığı, sözleşme süresinin bitiminden sonra, taraflar arasında yenileme sözleşmeleri yapılmak suretiyle kira ilişkisinin devam ettirildiği anlaşılmıştır. Taraflar arasında en son imzalanan 01/01/2014 başlangıç tarihli 1 yıl süreli kira sözleşmesi ise, herhangi bir ihale kararına dayanılmaksızın düzenlenmiştir.

Hal böyle olunca, mahkemece; taraflar arasında en son düzenlenen 01/01/2014 başlangıç tarihli 1 yıl süreli kira sözleşmesinin önceki sözleşmenin devamı niteliğinde olmadığı, taşınmazın 2886 sayılı Yasaya göre kiraya verilmediği, bu sebeple 2886 sayılı Yasanın 75. Maddesi hükmünün uygulanma ihtimalinin bulunmadığı, kiraya verenin ancak yasada belirtilen tahliye sebeplerinden birine dayanmak suretiyle sözleşmeyi sona erdirebileceği, çatılı işyeri olan kiralanın süre bitimi nedeniyle tahliyesinin talep edilemeyeceği dikkate alınarak, davacının kiracılık sıfatının devam ettiğinin kabulü ile muarazanın giderilmesine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.