Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/8131 K.2019/9367

Taraflar arasındaki kiracılık sıfatının tespiti davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalıdan çeşitli tarihlerde iş yerlerinin kiralandığını, kira ilişkisi devam ederken davalının 14/08/2013 tarihinde tebliğ edilen yazı ile kiralananın tahliye edilmesini istediğini belirterek kiracılık ilişkisinin devam ettiğinin tespitine ve muarazanın giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, 26/11/2014 tarihli karar ile davanın kabulüne karar verilmiş, davalının temyizi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2015/4779 Esas, 2015/6078 Karar sayılı ilamı ile, davanın nispi harca tabi olmasına rağmen dava değeri gösterilmeden maktu harç yatırılarak davanın açıldığı, bu nedenle davacıların ödedikleri yıllık kira bedeli tespit edilerek, bu değer üzerinden harcın tamamlattırılarak,

ondan sonra yargılamaya devam olunması gerekirken yazılı şekilde harç tamamlattırılmadan yargılamaya devam edilmesi doğru olmadığı gibi, hükümde nisbi harca hükmedilmesi gerekirken Harçlar Kanunu 17. maddesine aykırı olarak maktu harca hükmedilmiş olmasının da doğru olmadığı; kabule göre de davacıların, davalı belediyenin ayrı ayrı kiracıları olması nedeniyle davacılar arasında zorunlu ve ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmadığından dosyaların tefrik edilerek ayrı ayrı görülmesi gerektiği hususunun düşünülmemesinin de doğru görülmediği belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, hükmün bozulmasından sonra yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulü ile davacı ... ile davalı ... arasında Kemalpaşa Mh. 1023 ada, 17 parsel üzerinde bulunan 1 plan nolu 2. Kısım ve 3 plan nolu 1. Kısım pişmaniye satış yeri olarak işletilen iş yeri için düzenlenmiş bulunan 01/07/2004 ve 01/11/2002 başlangıç tarihli kira sözleşmesi nedeni ile davacının davalı ile kira ilişkisinin ve kiracılık durumlarının devam ettiğinin tespitine, taraflar arasındaki muarazanın bu şekilde giderilmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Bozma ilamına uygun olarak davanın, 2015/965 Esas sayılı dava dosyasından tefrik edilerek yeni bir esas aldığı anlaşılmaktadır. Bölge Adliye Ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî Ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 219/2. maddesinde " Bir davada ayırma kararı verilirse ayrılan dava veya davalar o mahkemenin esasına ayrıca kaydedilir ve eski kayıt ile yeni kayıt birbiriyle ilişkilendirilir.

İlk kayıt o dosyada kalan kısma münhasır olur. Ayrılan davanın dosyası ilk dosyada bu kısımlara ait yazıların tamamının onaylı suretleri konularak yeniden oluşturulur. Ayrılan davalar bakımından daha önce tek karar ve ilâm harcı alınmış ise her biri için ayrıca harç alınır; daha önce alınan harç ayrılmış davaları da kapsıyorsa yeniden harç alınmaz.

Ayrılıp yeni esas numarası alan her dava için başvuru harcı alınır." düzenlenmesine yer verilerek davanın tefriki halinde yapılması gerekenler belirtilmiştir. Mahkemece ilgili Yönetmeliğe uygun olarak, dosyanın, ilk dava dosyasının onaylı suretleri konularak yeniden oluşturulmadığı, dava dilekçesi ve bozma ilamı dışında asıl dosyaya yer alan hiç bir belgenin bu dosyada yer almadığı yine yeni esas numarası alan bu dosya için başvuru harcı alınmadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle Mahkemece usulüne uygun şekilde dava dosyası oluşturulmadan yargılamaya devam edilmesi ve bu şekilde denetime imkan vermeyecek şekilde dosyanın eksik olarak temyiz incelemesi için gönderilmesi doğru değildir.

2-) Kiracılık sıfatının tespitine ilişkin davanın nispi harca tabi olduğu, yıllık kira bedeli tespit edilerek bu değer üzerinden harcın tamamlattırılması ve hükümde nisbi harca hükmedilmesi gerektiği hususları bozma ilamında açıkça belirtilmiştir. Bozmadan sonra davacı tarafından, 91 TL peşin harç yatırıldığı görülmektedir ancak kiralananın dava tarihi itibariyle güncel yıllık kira bedeline ilişkin tarafların bir beyanı bulunmamaktadır.

Dava konusu iki adet kiralananın, yıllık kira bedelleri tereddüte yer vermeyecek şekilde gerekirse ödeme belgeleri getirtilerek belirlenmesi, yıllık kira bedeli üzerinden harcın tamamlanıp tamamlanmadığı, eksik harç bulunup bulunmadığı tespit edilerek sonucuna göre varsa eksik harcın tamamlattırıması gerektiği gibi bozma ilamında, hükümde nispi harca hükmedilmesi gerektiği açıklanmasına ve davacı tarafça da harç yatırılmasına rağmen hükümde bozma ilamına aykırı olarak yeniden maktu harca hükmedilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

3-) Bozma nedenine göre, davalının temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.