Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/8329 K.2019/1622

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı asıl davada; davalı ile aralarında imzalanan 01/03/2010 başlangıç tarihli alt kira sözleşmesi gereği taşınmazı alt kiracı sıfatıyla kullanmakta olduğunu, kira ilişkisi nedeniyle davalıya 15.000,00 TL .... ödediğini, kira bedellerinin ise gerek nakit ve çeklerle gerekse de aleyhinde başlatılan takip dosyasına ödendiğini, davalının sahte düzenlediği belgeye dayanarak asıl sözleşmedeki kiracılık sıfatının 16.10.2012 tarihinde sona erdiğine dair Mahkemeye beyanda bulunduğunu, bu nedenle alt kira ilişkisinin de sona erdiğini, ancak davalının ...

4. İcra Müdürlüğünün 2012/11273 sayılı takip dosyasıyla aleyhinde 05/05/2010 - 05/09/2012 tarihleri arası için 29 aylık kira bedeli alacağının tahsili talepli takip başlattığını ve bu dosya alacağının ise diğer davalı ...'na temlik edildiğini, yapılan haciz sonrası ise icra tehdidi altında borcu ödemek zorunda kaldığını belirterek borçlu olmadığının tespiti ile ödenen paranın istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı birleşen davada ise; 01/03/2010 başlangıç tarihli alt kira sözleşmesi gereği davalıya ödenen 15.000,00 TL .... bedelinin, taraflar arasındaki kira sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle muaccel hale geldiğini, dolayısıyla 15.000,00 TL .... alacağının ... 4. İcra Müdürlüğünün 2012/11273 sayılı dosyasından takas ve mahsubuna karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ... asıl davada; davacı-borçlu şirket ile yapılan kira sözleşmesinin gerçeği yansıtmadığını, resmi kurumlarda kullanılmak için yapıldığını, kiralananın mevkii ve fiziki konumunun yazılı bedelin çok üstünde olacağının incelendiğinde ortaya çıkacağını, 15.000,00 TL .... verildiği iddiasının gerçek dışı olduğunu, bu nedenlerle davacı borçlunun haksız istem ve iddialarının reddine karar verilmesini istemiş, birleşen davada ise; davacı ile aralarındaki kira sözleşmesinin halen devam ettiğini, kiralananın tahliye edilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı ... ise; .... ödendiğinin ispat edilemediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; asıl davada, davacının .... ödediğini ispat edemediğini belirterek ... 7. İcra Hukuk Mahkemesinin 2013/153 esas sayılı dosyasında yapılan takipte mevcut icra takip dosyasına mahsuben 7.200,00 TL bir ödemenin mevcut icra takip dosyasından mahsup edilmesine karar verildiği görülmekle, yapılan icra takibine ilişkin olarak bu miktar kadar davacının borçlu olmadığına, birleşen davada ise, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen dava davacısı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında, 01.03.2010 başlangıç tarihli ve beş yıl süreli alt kira sözleşmesinin düzenlendiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmenin hususi şartlar bölümünün 9. maddesinde, kiracının .... olarak 15.000,00 TL ödediği belirtilmiştir. Dava dışı asıl kiraya veren ile asıl kiracı ... arasında ise 01.03.2009 ve 01.01.2010 tarihli olmak üzere iki ayrı kira sözleşmesinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu sözleşmelerden 01.03.2009 tarihli olanına dayanılarak asıl kiraya veren tarafından kendi kiracısı olan ... aleyhinde açılan ...

3. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2011/1734 esas sayılı itirazın iptali ve kiralananın tahliyesi davasında, kiracı ...’in 16.10.2012 tarihli belgeyi ibraz etmek suretiyle tahliye davasını kabul ederek, 16.10.2012 tarihi itibariyle kiracılık sıfatının kalmadığını bildirdiği, ilgili Mahkeme tarafından da 16.10.2012 tarihli belgenin davalı kiracıyı bağladığı ve yargılama sırasında taşınmazın tahliye edildiği gerekçesiyle konusuz kaldığından bahisle tahliye davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedildiği görülmekte olup, bu kapsamda;

davacı şirket ile davalılardan ... arasında imzalanan 01.03.2010 tarihli alt kira sözleşmesine ilişkin açılan işbu menfi tespit davasında Mahkemece, asıl kiraya veren ile ... arasında düzenlenen 01.01.2010 tarihli sözleşmenin halen devam edip etmediği hususu değerlendirilmediği gibi, ilgili alt kira sözleşmesinin 9. Maddesi gereğince, davacı kiracı tarafından ödendiği sabit olan .... bedelinin, kira sözleşmesinin fesih ve tahliyesinin gerçekleşmesi halinde, iadesine ilişkin şartların oluşup oluşmadığı hususunun da değerlendirilmediği anlaşılmaktadır.

O halde Mahkemece yapılacak iş, asıl ve birleşen dava dosyalarının belirtilen bu hususlar da nazara alınmak suretiyle sonucuna göre bir hüküm kurulması iken, bundan zühul edilerek eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.