Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/8527 K.2019/4903

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı tarafından ...

İcra Müdürlüğünün 2013/1084 E.sayılı dosyası üzerinden vefat eden borçlu ... un mirasçı olması sıfatıyla aleyhine takip başlatıldığını, itiraz edilmediğinden takibin kesinleştiğini, maaşından kesinti yapıldığını, takipte borcun konusunun 31/07/2013 tarihli icar alacağı ve 31/07/2013 tarihli icardan doğan alacak olarak belirtildiğini, babası ... 'un davalıdan herhangi bir şey kiralamadığını, borcu da bulunmadığını, babasının 09/02/2011 yılında vefat ettiğini, bu tarih itibariyle herhangi bir sözleşme yapması ya da kendisini borç altına sokmasının da fiilen ve hukuken mümkün olmadığını belirterek,

borcunun olmadığının tesbitine, maaşından yapılan kesintilerin yasal faizi ile birlikte iadesine, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla tazminat hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; davaya cevap vermemiş, tahkikat duruşmasında; davacının taşınmazdan yararlanan kişilerin mirasçısı olduğunu ileri sürerek, arazi kira sözleşmesini dosyaya ibraz edip, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; ispat yükünün davalı alacaklıda olduğu, tahkikat celsesine kadar iddia ettiği ilişkiye dair dosyaya delil sunmadığı, tahkikat celsesinde sunduğu delilin karşı tarafında muvafakatı olmaması nedeniyle delil olarak dikkate alınmayacağı, davalı alacaklının davasını ispatlayamadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, ... İcra Müdürlüğünün 2013/1084 esas sayılı takip dosyasında davacı borçlunun davalı alacaklıya borçlu olmadığının tesbitine, davacı borçludan yapılan kesintilerin dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile davacı borçluya iadesine, 2004 sayılı İİK'nın 72. maddesi uyarınca borçlu olmadığı tespit edilen miktarın % 20'si oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1) 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre; “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Somut olayda, dava konusu icra takibinin dayanağı olarak kira ilişkisi gösterilmiştir. Dava, 13/07/2015 tarihinde 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Bu nedenle Mahkemece görevsizlik nedeniyle HMK’nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu yön gözardı edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre, davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.