Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2017/9674 K.2017/7714

Taraflar arasındaki tapu iptali-tescil ve alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalıdan 1995 yılında 93.000.000.TL (eski) ödeyerek taşınmazın 230 m2 bölümünü satın aldığını, tapu devrinin yapılmadığını ileri sürerek paya ait tapu kaydının iptali ile adına tesciline, olmaz ise değerinin yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, 27/02/2013 tarihli duruşmada yerin bölünmesi mümkün ise vermeye razı olduğunu belirtmiş, davalı 02/05/2013 tarihinde vefat etmiş, davaya mirasçılarına karşı devam edilmiştir.

Mahkemece, payın dava tarihindeki değerini hesaplayan bilirkişi raporuna dayanılarak 10.350.00.-TL' nin dava tarihinden yasal faizi ile müteselsilen davalılardan ( mirasçılar) tahsiline karar verilmiş, hüküm mirasçılardan ... tarafından temyiz edilmiştir.

Tapuya kayıtlı olan taşınmazın devrine ilişkin sözleşme, TMK'nun 705. BK'nun 213(TBK'nun 237), Tapu Kanunu 26. Noterlik Kanununun 60.maddeleri gereğince resmi şekilde yapılmadıkça geçersizdir.

Geçersiz satış sözleşmesi gereğince; diğerinin mal varlığına kayan değerlerin iadesi "Denkleştirici Adalet" düşüncesine dayanmaktadır. Denkleştirici Adalet İlkesi ise, haklı bir sebebe dayanmadan başkasının mal varlığından istifade ederek, kendi mal varlığını artıran kişinin elde ettiği kazanımı geri verme zorunda olduğunu ve gerçek bir eski hale getirme yükümlülüğünü ifade eder.

Bu bakımdan, sebepsiz zenginleşmeye konu alacağın iadesine karar verilirken, taşınmazın satış bedelinin alım gücünün ilk ödeme günündeki alım gücüne ulaştırılması ve bu şekilde iadeye karar verilmesi gerekir. Bu güncelleme yapılırken, güncellemeye esas alınan somut veriler tek tek uygulanarak ödeme tarihinden ifanın imkânsız hale geldiği tarihe kadar paranın ulaştığı değer her bir dönem için hesaplanmalı, sonra bunların ortalaması alınmalıdır.

Somut olayda ise davaya konu taşınmazın dava tarihi itibari ile davalı adına kayıtlı olduğu, davacının ferağdan umudunu keserek dava açtığı diğer bir deyişle edimin ifasının dava tarihinde imkansızlaştığı anlaşılmaktadır. Mahkemece keşif yapılmış,keşfe katılan bilirkişiler raporlarında dava tarihi itibari ile taşınmazın serbest piyasa şartlarına göre değerini hesaplamışlar, anılan rapor da hükme dayanak alınmıştır.

Mahkemece; davacının ödediği satış bedelinin edimin ifasının imkansızlaştığı dava tarihine kadar ulaştığı alım gücünün uzman bilirkişi raporu ile çeşitli ekonomik etkenlerin (altın ve döviz kurlarındaki artışın, maaş, işçi ücreti artış oranları ile ÜFE artış oranı gibi değerlerin) ortalaması alınarak tespit edilmesi ve oluşacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken, davaya konu payın rayiç değerinin tahsiline karar verilmesi doğru görülmemiştir.