Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/1908 K.2019/7004

Taraflar arasında görülen itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz, davalı vekili tarafından katılma yoluyla temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı ile aralarında uzun dönem araç kiralama sözleşmesi düzenlendiğini, kira sözleşmesinin 10/c maddesi uyarınca; haklı bir sebep olmaksızın sözleşmeyi fesheden ya da kusuru ile sözleşmenin feshine sebep olan tarafın, kalan süreye karşılık gelen kira bedelinin yarısı kadar meblağı karşı tarafa cezai şart bedeli olarak ödeyeceğinin ve bu tutarın 6 aylık kira bedelinden az, bir yıllık kira bedelinden fazla olamayacağının kararlaştırıldığını;

sözleşmeye konu her bir aracın aylık kira bedelinin 950,00 TL + KDV olduğunu, kiralanan araçların davalı kiracı tarafından erken teslim edildiğini, erken teslim nedeniyle bahse konu cezai şart bedelinin tahsili amacıyla İstanbul 7. İcra Müdürlüğü'nün 2014/22804 E. Sayılı takip dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının haksız ve kötüniyetli itirazı nedeniyle takibin durduğunu ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 10.000,00 TL üzerinden itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; davanın belirsiz alacak ve kısmi dava olarak açılamayacağını, kira sözleşmesinin davalı şirket tarafından tek taraflı olarak feshedilmediğini, sözleşmeye konu araçların bir kısmının muayenesi yaptırılmak üzere, bir kısmının ise satılacağından bahisle, davacı kiraya verenin talebi doğrultusunda kendisine teslim edildiğini; bu sebeplerle, cezai şart bedeli istenemeyeceğini savunarak; davanın reddini, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Mahkemece; davalı kiracı tarafından, sözleşmeye konu kiralanan araçların davacı kiraya verenin isteği ile teslim edildiğine yönelik savunmada bulunulduğu, bu savunmayı araç muayene raporlarının ve satış belgelerinin doğruladığı, bu nedenle cezai şart bedelinin istenemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, cezai şart bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

1-) Türk Borçlar Kanunu'nun cezai şartı düzenleyen 179/1 maddesi; " Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir." hükmünü içermektedir.

Taraflar, cezanın miktarını serbestçe belirleyebilirler. ( TBK. m. 182/1) Ahde vefa ilkesinin sonucu olarak taraflar, serbest iradeleriyle meydana getirdikleri sözleşmelere aynen uymakla yükümlüdürler.

Somut olayda; taraflar arasında düzenlenen 01/11/2013 başlangıç tarihli 1 yıl süreli kira sözleşmesinin 10/c maddesine göre; haklı bir sebep olmaksızın sözleşmeyi fesheden ya da kusuru ile sözleşmenin feshine sebep olan tarafın, kalan süreye karşılık gelen kira bedelinin yarısı kadar tutarı karşı tarafa cezai şart bedeli olarak ödeyeceği; ancak bu bedelin 6 aylık kira bedelinden az ve 1 yıllık kira bedelinden fazla olamayacağı kararlaştırılmıştır.

Dosyaya sunulan araç teslim tutanakları incelendiğinde, sözleşmeye konu kiralanan araçlardan her birinin kira süresi sona ermeden, 21/12/2013, 23/01/2014, 25/01/2014 ve 26/01/2014 tarihlerinde kiraya veren davacı şirkete teslim edildiği anlaşılmıştır.

Davacı kiraya veren, haklı bir sebep olmaksızın sözleşmenin davalı tarafından feshedildiğini ve araçların süresinden önce teslim edildiğini iddia etmiş; davalı kiracı ise savunmasında araçların davacının isteği ile teslim edildiğini savunmuştur. Her ne kadar, mahkemece; davalının savunmasını, dosyaya celp edilen araç muayene raporları ve diğer belgelerle ispat ettiği belirtilmiş olsa da, davalı tarafça dayanılan deliller ispata elverişli değildir.

Davalı kiracı, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini yasal delillerle ispatlayamamıştır.

Hal böyle olunca, mahkemece; tarafların hür iradeleri ile kararlaştırdıkları sözleşme şartlarının geçerli olduğu, tarafları bağlayacağı, davalının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğine yönelik savunmasını ispatlayamadığı, sözleşmeye konu kiralanan araçların kira süresi sona ermeden erken teslim edildiği , sözleşme uyarınca davacı kiraya verenin cezai şart isteminde bulunabileceği dikkate alınarak, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir. 2-) Bozma nedenine göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.