Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/2275 K.2019/5542

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen vasiyetnamenin iptali davasının reddine dair verilen hüküm hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelenmesi sonucunda; davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacılar; ortak murisleri ...'ün 26.02.2015 tarihli vasiyetname ile tüm malvarlığını davalı ...’e vasiyet ettiğini, ancak vasiyetnamenin düzenlendiği tarihte 81 yaşında olduğunu, vasiyetnamenin ne olduğunu ve sonuçlarını idrak edebilecek durumda olmadığını, murisin vasiyetnamenin düzenlenmesinden bir süre önce davalı kızının yanında kalmaya başladığını, ve vasiyetnamenin kendisine kızı tarafından bakılmayacak korkusu ile düzenlendiğini ileri sürerek vasiyetnamenin iptaline karar verilmesini talep ettiler.

Davalı; babasının ölümünün ardından annesi olan murisin bakımı ile kendisinin ilgilendiğini, murisin sağlığında davacıların bir takım işlemlerle vasiyetnameye konu olan taşınmazdan çok daha değerli olan taşınmazları kendi üzerlerine aldıklarını, bunun üzerine annesinin vasiyetname ile kendisine davacıların aldığından daha değersiz bir yeri bıraktığını, davacıların miras taksimine yanaşması halinde buna hazır olduğunu, ayrıca davacıların murise ait aylıkları çekerek murise vermediklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; aldırılan ATK raporunda murisin vasiyetnamenin düzenlendiği sırada ayırt etme gücünün bulunduğu kendi hür iradesiyle eylem ve işlemlere girişebilecek yetenekte olduğuna yönelik mütalaa verildiği, davacıların TMK m. 557 hükmünde öngörülen iptal sebeplerini kanıtlamaya yönelik delil bildirmedikleri ve ATK raporunun aksini ispatlayamadıkları gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararına karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince; vasiyetnamenin iptali davasında öncelikle dava konusu vasiyetnamenin açılıp açılmadığı araştırılarak vasiyetnamenin açılmasına ilişkin kararın kesinleşme tarihli şerhini içerir onaylı suretinin getirtilerek, dosya içine konulması gerektiği, somut olayda ise; dava konusu vasiyetnamenin, Edremit Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/896 E. - 1677 K. sayılı ilamı ile açılıp okunmuş ise de karar Yargıtay'a temyiz incelemesi için gönderilmiş olup henüz kesinleşmediği, mahkemece; vasiyetnamenin açılması dosyasının kesinleşmesi bekletici mesele yapılarak,

kararın kesinleşme tarihi şerhini içerir onaylı sureti ilgili mahkemeden getirtildikten sonra, mirasçılar tarafından yasal süre içerisinde iptal davası açılıp açılmadığı da belirlenerek, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile davacılar vekilinin istinaf talebinin kabulü ile.

Yenice(Çanakkale) Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 13/09/2017 tarih ve 2015/168 E. - 2017/77 K. sayılı kararının 6100 sayılı HMK.'nun 353/1-a/6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmiş, hüküm; davalı tarafça temyiz edilmiştir.

Dava; vasiyetnamenin iptali istemine ilişkindir.

4721 sayılı TMK’nun 559. Maddesinde, vasiyetnamenin iptali davasına ilişkin ‘’hak düşürücü süreler’’ düzenlenmiştir. Buna göre, maddenin birinci fıkrasında; ’’iptal davası açma hakkı, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her halde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın geçmesi tarihinin üzerinden, iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayan davalılara karşı yirmi yıl geçmekle düşer.’’ denilmektedir.

Somut olayda; her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesince; vasiyetnamenin açılma dava dosyasının derdest olduğu gerekçe gösterilerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiş ise de; yukarıdaki madde metninde açıkça ifade edildiği üzere iptal davasında dava açma hakkı; davacıların vasiyetnameyi öğrenme tarihinden itibaren 1 yıl olup, iş bu sürenin başlangıcının öğrenme tarihi olduğu, vasiyetnamenin açılmasına ilişkin davanın sonuçlanması ya da kesinleşmesinin beklenmesinin gerekmeyeceği açıktır.

O halde, Bölge Adliye Mahkemesince; vasiyetnamenin iptali davasında dava açma hakkı davacıların vasiyetnameyi öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl olduğu göz önünde bulundurularak; davacıların, davaya konu vasiyetnameyi öğrenme tarihleri tespit edildikten sonra, işin esası hakkında inceleme ve değerlendirme yapılıp, hasıl olacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve evksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

KARŞI OY

6100 sayılı HMK'nun 353-1/a-6 maddesi hükmüne göre, ilk derece mahkemesince tarafların davanın esası ile ilgili gösterdikleri delillerin toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması halinde, Bölge Adliye Mahkemesince işin esası incelenmeden, kararın kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya yargı çevresi içindeki başka bir mahkemeye gönderilmesine duruşma yapılmaksızın kesin olarak karar verilir.

Somut olayda, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda verilen 18/12/2017 tarih ve 2017/37 E. - 2017/39 K. Sayılı kararda; Yenice (Çanakkale) Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 13/09/2017 tarih ve 2015/168 E - 2017/77 K sayılı hükmünün dava dosyasının esası incelenmeksizin HMK'nun 359 ve 353/1-a-6 maddeleri gereğince kaldırılmasına, dava dosyasının HMK'nun 353/1-a maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verildiği görülmektedir.

Ancak, Yargıtayca incelenmesi istenen Bölge Adliye Mahkemesi kararı HMK'nun 353/1-a-6 maddesinde açıkça belirtildiği üzere kesin nitelikte olduğundan (3 HD 22/01/2019 tarih 2017/16074 E - 2019/413 K., 3 HD 2019/1455 E - 2019/2957 K, 17 HD 19/06/2019 tarih 2017/562 E - 2019/7821 K, 12 HD 23/05/2019 tarih ve 2018/7559 E - 2019/8972 K) ve HMK'nun 361/1 maddesi uyarınca "Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairelerinden verilen temyizi kabil nihai kararlar..." temyiz edilebileceğinden, 5311 sayılı Kanunla değişik İİK'nun 364 maddesi ve 6100 sayılı HMK'nun 366 maddesi göndermesi ile uygulanması gereken aynı Kanunun 352. Maddesi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar verilmesi görüşünde olduğumdan, çoğunluğun bozma yönündeki düşüncesine katılmıyorum. 17.07.2019