Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/3072 K.2019/8546

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasında karar verilmesine yer olmadığına dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelenmesi sonucunda; bir kısım davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davalı ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış AŞ. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalılar tarafından haksız ve hukuka aykırı bir şekilde kayıp-kaçak bedelleri tahsil edildiğini ileri sürerek, 2010 yılının Ocak ayından dava tarihine kadar tahsil edilensöz konusu bedellerin istirdadına yönelik olarak açtığı belirsiz alacak davasında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 2.250,00 TL' nin tahsil edildiği günden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... AŞ. ve ... Elektrik Perakende Satış AŞ. vekilleri ayrı ayrı verdikleri cevap dilekçeleri ile yargı yolu, husumet ve zamanaşımı itirazında bulunmuşlar, davaya konu bedellerin EPDK tarafından belirlenen tarifeler gereğince tahsil edilmesinin zorunlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Diğer davalılar ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış AŞ., ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış AŞ. ve ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış AŞ. vekilleri ise ayrı ayrı verdikleri cevap dilekçeleriyle yetki ve husumet itirazında bulunarak söz konusu bedellerin tahsilinin mevzuat gereği zorunlu olduğundan bahisle davanın reddini dilemişlerdir.

İlk derece mahkemesi tarafından konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, ilk derece mahkemesinin kararına karşı, davalı ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış AŞ., ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış AŞ ve ... Elektrik Perakende Satış AŞ. tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge adliye mahkemesi tarafından, istinaf incelemesine konu mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinafa başvuran davalı taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş, hüküm davalılardan ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere ve özellikle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararındaki yazılı gerekçelere göre davalı ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş.'nin aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davalı ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş.'nin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Davalı cevap dilekçesinde, davacı ile elektrik enerjisi satış sözleşmesi imzaladıklarını, sözleşme ile yetkili mahkemenin Bakırköy Mahkemeleri olduğunu belirterek yetki itirazında bulunmuştur.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun uyuşmazlıkla ilgili “Sözleşmeden doğan davalarda yetki “ başlıklı 10. maddesi "Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir" hükmünü ,“Yetki sözleşmesi” başlıklı 17. maddesi "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.” hükmünü, aynı Kanun’un 448. maddesi gereğince kanun hükümlerinin tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanacağı hükmünü ihtiva etmektedir.

HMK m. 17’nin ikinci cümlesine göre, “Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır”. Bu hükme göre, yetki sözleşmesi (veya yetki şartı) yapan taraflar, aksine bir düzenleme yapmamışlarsa, dava sadece yetki sözleşmesinde kararlaştırılmış olan mahkemede açılabilir. Diğer bir deyişle, aksi belirtilmediği sürece, HMK, yetki sözleşmesinde gösterilen mahkemenin münhasır yetkili mahkeme olacağını kabul etmiştir.

Bu şekilde yapılmış olan yetki sözleşmesinin, münhasır yetkili olacağı, madde gerekçesinde de açıkça belirtilmiştir. Görüldüğü üzere, taraflar, salt bir münhasır yetki sözleşmesiyle, kanunun öngörmüş olduğu genel ve özel yetkili mahkemelerin yetkisini kaldırmış olmaktadırlar. Taraflar, bu sonucun ortaya çıkmasını istemiyorsa, yani genel ve özel yetkili mahkemelerin yetkisinin devam etmesini istiyorlarsa yetki sözleşmesinde bunu ayrıca belirtmek zorundadırlar.

Buna göre, münhasır yetki sözleşmesinden kasıt, tarafların yetki sözleşmesi ile kararlaştırılan mahkemeden başka bir mahkemede dava açılamaması üzerinde anlaşmalarıdır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı ile davalı ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş. arasında elektrik enerjisi satışına ilişkin perakende satış sözleşmesinde, sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda İstanbul İli Bakırköy ilçesi mahkemelerinin yetkili olduğu belirlenmiştir. Tacir olan taraflar arasında yapılan sözleşmedeki düzenleme dikkate alındığında, Bakırköy Mahkemelerinin yetkisi münhasır yetki olup, bu nedenle davanın Bakırköy Mahkemelerinde görülmesi gerekir. Hal böyle olunca bölge adliye mahkemesince, davalı ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış AŞ. yönünden davanın tefriki ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.