Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/320 K.2019/5370

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen itirazın iptali davasında davanın kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelenmesi sonucunda; davalı vekilince yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edimesi üzerine, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, alacaklı sıfatı ile üçüncü kişi aleyhinde başlatmış olduğu icra takibine 61.232,90 TL ödeme yapıldığını, tahsil edilen alacağın avukatı tarafından davalıya ödendiğini, davalıdan talep edilmesine rağmen tahsil edilen alacağın tarafına verilmemesi üzerine davalı aleyhinde Batman 1.İcra Müdürlüğü’nün 2014/3184 Esas sayılı icra takibi başlatıldığını, davalının haksız olarak borca itiraz ettiğini, itirazın kaldırılarak davalının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmektedir.

Davalı, davanın haksız olarak açıldığını ileri sürerek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, tahsil edilen meblağın davalıya verildiğinin sabit olduğu, davalının davacı aleyhinde sebepsiz zenginleştiği gerekçesi ile davanın kabulüne, Batman 1. İcra Müdürlüğünün 2014/3184 sayılı dosyasında yapılan itirazın iptaline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından istinaf edilmiştir.

Bölge adliye mahkemesince yapılan inceleme neticesinde, davalının vekaleti olmadan tahsil ettiği parayı vekaletsiz iş görme hükümlerine göre davacıya ödeme savunmasını ispat edemediğinden itirazın iptali kararının hukuka uygun olduğu, ancak takip tarihinden önce keşide edilen ihtarname ile temerrüt durumunun gerçekleştiği dikkate alınarak ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak ihtarnamenin keşide edildiği 20.02.2014 tarihinden itibaren yasal faizin alınmasına karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, davacı tarafından yürütülen icra takibinde tahsil edilen ve davalıya ödenen alacağın iadesi amacıyla davalı aleyhinde başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “İncelemenin Kapsamı” başlıklı 355. maddesinde bölge adliye mahkemesi tarafından yapılacak incelemenin, istinafa başvuran tarafın istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak bölge adliye mahkemesince kamu düzenine aykırı gördüğü hususları resen gözeteceği belirtilmiştir.

Aynı Kanunu’nun 26. maddesinde yer alan taleple bağlılık ilkesi, hakimin tarafların talep sonucu ile bağlı olduğunu ve talep edilenden fazlasına veya başka bir şeye karar verilemeyeceğini düzenlemektedir. HMK' nın 360. maddesinde yer alan aksine hüküm bulunmayan hallerde ilk derece mahkemesinde uygulanan yargılama usulünün bölge adliye mahkemesinde de uygulanacağına dair hükmü ile taleple bağlılık ilkesinin istinaf yargılamasında da geçerli olduğu anlaşılmaktadır. Bölge adliye mahkemesinin incelemedeki kapsam ve görevini istinafa başvuran tarafın istinaf talepleri oluşturmaktadır.

Somut olayda, bölge adliye mahkemesi tarafından her ne kadar davalının ihtarname ile temerrüde düştüğünden bahisle faizin temerrüt tarihinden itibaren yürütülmesine karar verilmiş ise de, Türk Borçlar Kanunu’nun 117. maddesinin son cümlesinde, sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hallerde temerrüt için bildirim şartının aranacağı düzenlenmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerin tetkikinden, davalının davacının alacağını tahsil ettiği, davalının ödemenin kendisine yapıldığını kabul ettiği, davalının davacıya ödediğini iddia ettiği belgenin de sahteliğinin ceza dosyasında sübut bulduğunun anlaşılması karşısında, davalının kötüniyetli olduğu ve bu nedenle davaya konu alacağı edindiği tarihten itibaren iadeyle yükümlü olduğu açıktır. Kaldı ki, bu husus davalı tarafından istinaf sebebi yapılmamıştır.

Halbuki, HMK’nın 26. ve 355. maddeleri gereğince bölge adliye mahkemesi istinaf sebepleri ile bağlıdır.

Yukarıda açıklanan hususlar göz önünde bulundurulmaksızın yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen karar usul ve yasaya aykırı olup, kararın bozulmasına karar verilmiştir.