Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/3257 K.2019/8687

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen muarazanın giderilmesi davasının reddine dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı,davalı ... şirketinden ilgili adreste kayıtlı bulunan 464 parsel üzerindeki prefabrik ev için elektrik aboneliği talep ettiğini, davalı ... şirketinin tarafına abonelik vermediğini ileri sürerek,davaya konu ettiği konutuna elektrik aboneliği tesisine izin verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, şirketlerinin söz konusu adrese ilişkin gerekli araştırmayı yaptığını ve yaptıkları incelemede davacının elektrik talebinde bulunduğu adresin iskanının bulunmadığını ve yapı denetim onayının olmadığını tespit ettiklerini, bu durumdaki yapılara abonelik verilmesinin mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

İlk derece mahkemesince, davacının İmar Kanunu'nun geçici 11.maddesinden faydalanabilmesi için davaya konu taşınmazın 09/07/2008 tarihinden önce inşaat ruhsatının alınıp binanın da ruhsata göre yapılmış olmasının zorunlu olduğu, ancak davaya konu konutun bina vasfında dahi olmayıp konteynır olduğu, dolayısıyla davacının İmar Kanunu'nun geçici 11.maddesinden yararlanabilecek durumda olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince;davaya konu prefabrik konutun inşaat ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesinin mevcut olmadığı ve konutun 12.10.2004 tarihinden sonra yapılmış olduğu, bu durumda İmar Kanunu'nun geçici 11.maddesindeki şartların mevcut olmadığı, mahkemece davanın reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle,davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş, bu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava; geçici elektrik aboneliği tesisi istemine ilişkindir.

3194 sayılı İmar Yasası'na, geçici 16. maddenin eklenmesine dair, 7143 sayılı yasanın 16. maddesinde “Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir.

Yapının bulunduğu arsanın 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre belirlenen emlak vergi değeri ile yapının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenen yaklaşık maliyet bedelinin toplamı üzerinden konutlarda yüzde üç, ticari kullanımlarda yüzde beş oranında alınacak kayıt bedeli başvuru sahibi tarafından genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilmek üzere merkez muhasebe birimi hesabına yatırılır.

6306 sayılı Kanun kapsamında kullanılmak üzere kaydedilen gelirler karşılığı Bakanlık bütçesine ödenek eklemeye Maliye Bakanı yetkilidir. Bu ödenek, dönüşüm projeleri özel hesabına aktarılarak kullanılır. Kayıt bedeline ilişkin oranı iki katına kadar artırmaya, yarısına kadar azaltmaya, yapının niteliğine ve bölgelere göre kademelendirmeye, ayrıca başvuru ve ödeme süresini bir yıla kadar uzatmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Yapı Kayıt Belgesi yapının kullanım amacına yöneliktir. Yapı Kayıt Belgesi alan yapılara, talep halinde ilgili mevzuatta tanımlanan ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su, elektrik ve doğalgaz bağlanabilir.” denilmektedir.

01.07.2019 tarih ve 30818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1267 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile, ödeme süresi 31.12.2019 tarihine kadar uzatılmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; ilk derece mahkemesinin karar tarihi olan 03.05.2017 tarihinden sonra 18.05.2018 tarihinde yürürlüğe girip geçmişe etkili sonuçlar doğuran ve usuli kazanılmış hakkın istisnasını oluşturan 3194 sayılı İmar Yasası’na, geçici 16.maddenin eklenmesine dair, 7143 sayılı yasanın 16. maddesinde düzenlenen İmar Barışı Yasası uyarınca eldeki davada inceleme ve değerlendirme yapılması gerektiği kuşkusuzdur.

Bu kapsamda,belirtilen başvuru süresinin geçmesi beklenerek,getirilen bu olanaktan yararlanma konusunda davacı tarafın bir başvurusu olup olmadığı,bir başvurusu var ise ne gibi işlem yapıldığı hususlarının da araştırılması suretiyle sonucuna uygun hüküm tesisi yoluna gidilmesi gerekirken,eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus hükmün bozulmasını gerektirmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının, yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, HMK'nın 373/1 maddesi uyarınca, iş bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar verilmiştir.