Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/3750 K.2018/6043

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda; davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hüküm davacı vekili tarafından duruşma istemli, davalı vekili tarafından duruşmasız olarak temyiz edilmekle; duruşma günü olarak belirlenen 23.01.2018 tarihinde davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ...'in sözlü açıklamaları dinlendikten sonra nevakısın giderilmesi bakımından mahalline geri çevrilen dosya yeniden gelmekle; belli günde dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü.

YARGITAY KARARI

Davacı; ... İli ...

İlçesindeki mevcut ormanlık alandan geçen ve yüzölçümü 64.200 m² olarak tespit eden havai telefon hatları nedeniyle davalı idare tarafından 16.08.1990 tarihinde 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca 49 yıllığına izin hakkı tesis edildiğini, bu nedenle davalı idareye 2004 yılı dahil olmak üzere 64.200 m2 üzerinden arazi izin bedelinin ödendiğini, sonrasında hatların bir bölümünün toplanması nedeniyle 2005 ve 2006 yıllarında 63.325 m² lik alan üzerinden, 2007 yılından itibaren ise 58.125 m² lik alan üzerinden izin bedeli ödendiğini,

ancak davalı idarenin başlattığı orman alanlarının sayılaştırılması çalışmaları sırasında havai telefon hatlarının yüzölçümünün 13.202,23 m² olarak belirlendiğini, bu nedenle 44.922,77 m² lik alan için 2004 ile 2014 yılları arasında fazladan izin bedeli ödendiğinin anlaşıldığını, 23.12.2013-16.08.2014 dönemine ait fazla ödenen 30.554,75 TL izin bedelinin mahsubu talebinin davalı idare tarafından kabul edildiğini, 2004 ila 2013 yılları için fazla ödenen 320.723,02 TL izin bedelinin iade talebinin ise davalı idare tarafından reddedildiğini ileri sürerek.

320.723,02 TL'nin her bir ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.Davalı; davanın zamanaşımına uğradığını, esas yönünden ise; davacı şirket tarafından belirlenen 64.200 m² yüzölçümlü alanın kontrol edildikten sonra teslim edildiğini, sonrasında yine davacı şirketin isteği ile belirlenen alanlar üzerinde de karşılıklı mutabakata varıldığını,yıllar içinde telefon hatları üzerindeki teknik gelişmeler nedeniyle davacı şirketçe bazı hatların iptal edildiğini, bu nedenle 2013 yılındaki ölçümler sırasında izne konu sahanın değişmesi ihtimalinin bulunduğunu,

davaya konu edilen bedellerin yasalara, taahhütnameye ve davacı şirketçe yapılan belirlemeye dayalı olarak alındığını, ayrıca davacı şirketin davaya konu bedelleri yatırırken ihtirazi kayıt bildirmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.Mahkemece.

PTT Genel Müdürlüğünün talebi üzerine 64.200 m² lik telefon havai hattı tesisi için 13.07.1990 tarih ve 362 sayılı Bakanlık oluru ile izin verilen orman alanlarının özelleştirme sebebi ile davacı şirkete devredildiği, daha sonra bazı kısımların toplanması sebebi ile 26.07.2007 tarih ve 2007/5 sayılı olur ile izin verilen alanın 58,125 m2 olarak belirlendiği, akabinde davacı şirketin izin sahalarının sayısallaştırılma ve güncelleştirmesi için yaptığı başvuru üzerine 23.12.2013 tarih ve 2013/ 361 sayılı olur ile izin verilen alanın 13.202,23 m² olarak yenilendiği,

söz konusu izinlere ilişkin bedellerin davacı şirket tarafından düzenli bir şekilde ödendiği, son güncelleştirmeye kadar davacı şirketin 44.922,77 m²'lik alana ilişkin fazladan ödeme yaptığı, davacı şirket ile davalı idare arasında yapılan 01.01.2009 tarihli protokol uyarınca davacı şirket tarafından Orman Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davalardan feragat edileceğinin hüküm altına alınması nedeniyle bu tarihten önceki dönemin hesaplanmadığı, aldırılan bilirkişi raporu uyarınca davacı şirketin 2009-2013 yılları arasında 211.927,18TL fazla ödeme yaptığının belirlendiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş;

hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre; tarafların aşağıdaki 2 ve 3 nolu bendlerin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2- Davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Dava, davacıya ait havai telefon hatlarının ormanlık sahadan geçirilmesi için davalı idareye ödenilen izin bedelinin, orman sahasının gerçekte olduğundan fazla belirlenmiş olması nedeniyle kısmen iadesi istemine ilişkindir.Mahkemece hükme esas alınan 01.01.2009 tarihli protokolün, "Konu" başlıklı 2. maddesi ile "Amaç" başlıklı 3. maddesinde.

Türk Telekom'da kamu payının % 50'nin altına düştüğü 14.11.2005 tarihi itibariyle, orman sayılan alanlarda Türk Telekom'un kullanımında olan izinsiz tesislerin izinli hale getirilmesi, bedelsiz izne konu tesislerin bedelli hale getirilmesi ve tüm izinlerin tek tip taahhütnameye bağlanmasına ilişkin iş ve işlemlerin belirlenmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir.

Şu durumda, 01.01.2009 tarihli protokolün, izinsiz ve bedelsiz izne tabi tesislere ilişkin olması nedeniyle, iş bu davada uygulama yerinin bulunmadığı açıktır.

Yine dosyadaki diğer bilgi ve belgelerden; PTT Genel Müdürlüğünün, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca ... İli ... İlçesi mülki sınırları içerisindeki ormanlık alandan telefon havai hattı tesisi geçirmek için yaptığı başvurunun 13.07.1990 tarihli Bakanlık oluru ile kabul edilerek 49 yıllığına izin verildiği, bu kapsamda izin verilen

64.200 m²'lik saha için başvuran tarafından 16.08.1990 tarihinde taahhüt senedinin imzalanarak davalı idareye verildiği, sonrasında özelleştirme sebebi ile PTT Genel Müdürlüğüne verilen iznin davacı şirkete devredildiği, bazı telefon hatlarının kaldırılması nedeniyle izin verilen sahanın Bakanlıkça verilen olur ile 25.04.2005 tarihinde 63.325 m²'ye, 26.02.2007 tarihinde 58.125 m²'ye düşürüldüğü, orman alanlarının sayılaştırılması çalışmaları sırasında havai telefon hatlarının geçtiği sahanın 13.202,23 m² olduğunun anlaşılması üzerine 23.12.2013 tarihinde izin verilen sahahın 58.125 m²'den 13.202,23 m²'ye düşürüldüğü,

davacı şirketin 23.12.2013-16.08.2014 dönemine ait fazla ödenen izin bedelinin mahsubu talebinin davalı idare tarafından 13.08.2014 tarihli yazı ile kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklandığı üzere; davalı idare, bedelli izne konu sahanın, 58.125 m² yerine 13.202,23 m² olduğunu belirleyerek gerekli işlemleri tesis etmiş, ayrıca fazladan ödenilen izin bedelinin bir bölümünün gelecek yıllarda ödenecek olan izin bedelinden mahsup edilmesine yönelik talebi de kabul etmiştir.Hal böyle olunca, mahkemece; davacı şirketin, fazladan ödediği izin bedeli nedeniyle geriye dönük istemde bulunabileceği gözetilerek,

yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulundan davaya konu edilen dönemde yapılan ödemeler ile ilgili olarak taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor aldırılması ve tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi suretiyle ulaşılacak sonuca göre uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

3- Bozma nedenine göre, davalı tarafın bilirkişi raporuna yönelik diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.