Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/4249 K.2018/8907

..... Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, kaçak kuyu suyu kullanımına ilişkin, 28.11.2011 tarihinde tutanak tutulduğunu ve resen abonelik yapıldığını, daha sonraki fatura döneminde sayacın bozuk olduğu tespitinin yapıldığını, kaçak kuyu suyu kullanımına istinaden tahakkuk edilen faturaya itiraz edildiğini ve bozuk sayaç nedeniyle indirim yapıldığını, davalının ihtarı üzerine, dava hakkını saklı tutarak, ihtar edilen bedeli ödediğini belirterek; fazla ödediği miktarın tespitini ve belirlenen bu alacağın iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, gayrı resmi sayaçla (idareye kayıtlı olmayan sayaçla) kaçak olarak kuyu suyu kullanıldığı gerekçesi ile tutanak düzenlendiğini, buna ilişkin olarak fatura tahakkuk ettirildiğini, sayacın arızalı olduğunun anlaşılması üzerine sayacın değiştirildiği ve kaçak su kullanım bedelinin arızalı sayacın analiz raporuna göre yeniden tahakkuk ettirildiğini, yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; bilirkişi raporu doğrultusunda davacının fazla ödemesinin bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, hüküm süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinde; ......... adresine, gayrı resmi sayaçla (idareye kayıtlı olmayan sayaçla) kaçak olarak kuyu suyu kullanıldığı gerekçesi ile 28.12.2011 tarihinde tutanak düzenlendiği, kayıtsız sayaçla kullanılmış olan, 28530 m3 su bedeli karşılığı, 159.645,17 TL ve 21.010,40 TL kanal katılım payı olmak üzere toplam 180.655,57 TL borç tebliğ edildiği, daha sonra, su kullanımı devam ettiğinden iki adet daha fatura tahakkuk ettirildiği ve sayacın bozuk olması sebebiyle yenisi ile değiştirilerek, kullanılan sarfiyatlar göz önüne alınıp yeniden değerlendirme yapılmak

./..

-2-

sureti ile fatura gönderildiği, sayacın bozuk olması sebebiyle incelendiği ve meteorolojik muayene sonucunda % 14 fazla sarfiyat kaydettiği raporuna istinaden yapılan kaçak su tahakkuku olan 159.645,17 TL den, % 14 lük kısım düşülerek, 140.602,85 TL olarak yeniden faturalandırıldığı anlaşılmaktadır.

HMK'nın 266 ve devamı maddeleri uyarınca hakim; çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hakim, kendisinin sahip olmadığı özel ve teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişiye başvurur. Bu nedenle, bilirkişinin kendisinden sorulan husus hakkında, özel ve teknik bir bilgiye sahip olması, başka bir deyişle o konuda uzmanlaşmış olması gerekir.

HMK’nun 281. maddesinde, tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri; mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden ek rapor alabileceği; ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabileceği açıklanmıştır.

Bilirkişiler, raporlarını hazırlarken raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermek zorundadır. Bilirkişi raporu aynı zamanda Yargıtay denetimine de elverişli olacak şekilde bilgi ve belgeye dayanan gerekçe ihtiva etmelidir. Ancak, bu şekilde hazırlanmış raporun denetimi mümkün olup, hüküm kurmaya dayanak yapılabilir.

Bilirkişi raporu kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; davacının tutanak adresinde kaçak su kullandığı ve sayacın arızalı olduğu belirtilerek, davalı kurumun hesaplamaları aynen tekrar edilmiş olup, bu haliyle bilirkişi raporunun, kaçak su bedelinin hesaplanmasına ilişkin yeterli açıklıkta olmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, mahkemece alınan bilirkişi raporu, uyuşmazlığın çözümü açısından yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda, hükme esas alınacak nitelikte değildir.

O halde, mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilerek, uzman bilirkişi heyetinden, talebi kapsar şekilde, ilgili kaçak tutanak tarihi ile tüketim tarihlerinde yürürlükte olan ... Tarifeler Yönetmeliğinin ilgili hükümleri de raporda açık şekilde irdelenmek suretiyle, Yargıtay ve taraf denetimine elverişli rapor alınması, alınacak raporda tarafların aşamalarda ileri sürdükleri itirazların da değerlendirilmesi suretiyle sonucuna uygun hüküm tesisi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

......

........