Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/472 K.2019/2801

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı şirket ile arasında su abonelik sözleşmesi tesis edildiğini, davalı aleyhinde ödenmeyen borçlar nedeniyle takip başlattığını, davalının haksız itirazı nedeniyle takibin durduğunu ileri sürerek; itirazın iptali ile, takibin devamı ve davalı aleyhine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, su borçları bulunmadığını, dava dilekçesinde yazılı şirket ünvanının farklı olduğunu bu nedenle kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, sayacın bozuk olduğunun davacıya bildirilmesine rağmen arıza giderilmediği gibi fatura tahakkuk ettirildiğini, aynı alacağa yönelik mükerrer takip yapıldığını, davacının atık suyun atılmasına yönelik hizmet vermediğini savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece;davanın kısmen kabulü ile ...... 1. İcra Müdürlüğünün 2014/5677 esas sayılı takip dosyasına davalı tarafça 7.241,40 TL lik asıl alacak ile bu miktara tekabül eden fer'ileri yönünden yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına, karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-)Dava; su aboneliğinden kaynaklı borca yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemlerine ilişkindir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Temyiz incelemesine konu eldeki dava, öncelikle görev yönünden ele alınmıştır. Bu nedenle davacı ...... ...... İdaresi'nin tüzel kişiliğe haiz olup olmadığı ve tacir sıfatını taşıyıp taşımadığı üzerinde durmak gerekmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 16/1. maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi tacir sayılacakları hükme bağlanmıştır.

...... ...... İdaresi (BUSKİ), ...... Büyükşehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluş olup faaliyetlerini 2560 sayılı ... ...... İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun çerçevesinde yürütmektedir.

Bu durum karşısında, TTK'nun 3, 11, 16/1. maddeleri ve 2560 sayılı Kanun hükümleri uyarınca davalı ......'nin tacir olduğu açıktır.

TTK'nun 4.maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Anılan maddenin 1.fıkrasında "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; bu Kanunda..." sayılan davaların ticari dava olduğu öngörülmüştür.

TTK'nun 12. maddesinde "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir" hükmünü içermektedir.

26/06/2012 tarihinde kabul edilen ve 30 Haziran 2012 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 6335 sayılı yasanın 2.maddesinde, "6102 sayılı Kanun'un 5.maddesinin başlığı" 2. ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler" şeklinde, 1. fıkrasında yer alan "davalara" ibaresi ise davalar ve ticari nitelikteki "çekişmesiz yargı işlerine" şeklinde 3.ve 4. fıkraları;

Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır". şeklinde değiştirilmiştir.

TTK'nun 19.maddesinde "Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır. Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır.Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır" hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda yazılı açıklamalar ışığında somut uyuşmazlığa bakıldığında davaya konu uyuşmazlığın davalı şirket adına tahakkuk ettirilen su faturalarından kaynaklı başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olduğu,bu haliyle uyuşmazlığın çözümünün yukarıdaki yasa hükümleri de gözetildiğinde Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevi içinde olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; mahkemece, taraflar arasındaki uyuşmazlıkta, Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu düşünülerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken,yanılgılı değerlendirme ile işin esasına girilerek karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

2-)Bozma nedenine göre, davacının temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.