Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/5126 K.2018/9681

........

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, galeri sahibi olan davalı ...'dan.......plakalı aracı 28.11.2005 tarihli noter devir senedi ile satın aldığını, daha sonra aracın gerçek maliki......açtığı dava üzerine aracın 28.10.2010 tarihinde elinden alınıp, yediemine teslim edildiğini, söz konusu aracı satın aldığı davalı ...'ın da bu aracı kendisini aracın gerçek maliki olarak tanıtan ve kimliği belirlenemeyen bir şahıstan satın alıp galerisine koyduğunu, ilk yapılan satış işleminde kimliği belirlenemeyen kişinin aracın gerçek malik......ait sahte ehliyet belgesini kullandığını ve diğer davalı noter ...'in bu sahte belgeye istinaden işlem yaptığını,

davalı noterin gerekli dikkat ve özeni göstermemesi nedeni ile sahte kimlik ile geçersiz satış sözleşmesine dayalı olarak davalı ...'a satış yapılması, davalı ...'ın da aynı aracı kendisine satmış olması nedeniyle uğradığı zarar bedeli olan, 13.900 TL araç bedeli, 1.821 TL yargılama gideri, 5.000 TL araç kullanım kaybı bedeli ve 10.000 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalı ..., dava konusu aracı kendisini aracın maliki olarak tanıtan .... satın aldığını, galeride sergilediğini, daha sonra davacıya sattığını, resmi noter işlemine güvenerek tüm bu işlemleri gerçekleştirdiğini, olayda kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddini dilemiştir. Davalı ..., davanın zamanaşımına uğradığını, esasa ilişkin olarak ise kimliği belirlenemeyen üçüncü kişinin ağır kusuru ile illiyet bağının kesildiğini, olayda kusuru bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir. ......

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile toplam 13.021,90 TL maddi tazminat ile 3.000 TL manevi tazminatın davalı ...'dan tahsiline, diğer davalı ... (noter) yönünden (illiyet bağı kesilmesi nedeniyle) davanın reddine dair verilen hükmün davacı vekili ile davalı ... tarafından temyizi üzerine Dairemizin 21.01.2014 gün ve 2014/68 E. 2014/642 K.sayılı kararı ile;

"...1- Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden;

Davalı noterin satış işlemini yaptığı satıcı konumunda bulunan dava dışı ......adına düzenlenmiş sahte kimlik ve belgeler getirtilerek, gerektiğinde uzman bilirkişi aracılığı ile inceleme yapılarak, söz konusu kimliğin iğfal kaabiliyeti olup olmadığı ve davalı noter yönünden illiyet bağının kesilip kesilmediği hususunda araştırma yapılması gerektiği, ayrıca .... 10/2.maddesi gereğince, kısmen kabulüne karar verilen manevi tazminat ile ilgili olarak davacı lehine 360 TL vekalet ücretine karar verilirken, davalı ... lehine, 1.200 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle,

2-Davalı ...'ın temyiz itirazları yönünden ise;

Davacının satın aldığı araç ile ilgili sözleşmenin iptal edilmesi ve aracın elinden alınması durumunda kişilik haklarının ne şekilde zarara uğradığı araştırılmadan ve somut nedenleri açıklanmadan, mahkemece; davalı ... aleyhine manevi tazminata hükmedilmesinin doğru olmadığı ve hükmedilen maddi tazminat miktarına aracın davacının elinden alındığı 28.10.2010 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerekirken, sözleşme tarihi 28.11.2005 tarihinden itibaren faizin başlatılmasının da hatalı olduğu..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda;

Davalı noter ... yönünden, dava dışı üçüncü kişinin suç teşkil eden ağır kusurlu davranışı ile davalı noterin olayla illiyet bağının kesilmiş olduğu ve ulaşılamayan sahte ehliyet belgesinin de iğfal kabiliyetinin bulunduğu gerekçesiyle davalı notere yönelik maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine,

Davalı ... yönünden ise davanın kısmen kabulü ile, 13.021,90 TL maddi tazminatın 11.200,00 TL'sinin 28/10/2010 tarihinden, 1.821,90 TL'sinin.......sayılı dosyasına ilişkin yargılama gideri) ödeme tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, manevi tazminat isteminin reddine, karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava; noterde düzenlenen araç satış sözleşmesiyle satın alınan aracın, alıcının elinden alınması nedeniyle, alıcının uğradığı maddi-manevi zararın davalı noterden ve aracın davacıya satışını yapan diğer davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

......

1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 162.maddesine göre; ''Noterler bir işin yapılmamasından veya hatalı yahut eksik yapılmasından dolayı zarar görmüş olanlara karşı sorumludurlar''. Bu maddeye göre noterlerin sorumluluğu Kusursuz sorumluluktur. Kusursuz sorumlulukta ise, zarar gören kişinin kusurun varlığını ispat etmek zorunluluğu yoktur, aksine kusursuz sorumlu olan davalının (noterin) olayla zarar arasında uygun illiyet bağının bulunmadığını kanıtlaması gerekir.

Sorumluluk Hukukunun önemli ögelerinden biri de zarar ile eylem arasında illiyet bağının bulunmasıdır. İlliyet bağının kesildiği durumlarda kusursuz sorumlu olan kişi sorumlu tutulmayacaktır. Teoride ve uygulamada; mücbir sebep, zarar görenin tam kusuru ve üçüncü kişinin ağır kusuru ile illiyet bağı kesilir ve kusursuz sorumlu olan kişi sorumluluktan kurtulur.

Diğer taraftan .......maddesi gereğince noter; iş yaptıracak kişilerin kimlik ve adresleri ile gerçek isteklerini tam öğrenmekle yükümlüdür. Noterin sahte belgeler ile işlem yapması ve gerçek maliki iyi tespit edememesi, hatalı ve eksik bir işlemdir.

Somut olayda tüm dosya kapsamına ve ........sayılı dosya münderecatına göre, dava konusu.......plakalı aracın, aracın gerçek malik.......ismini kullanan fakat kim olduğu tespit edilemeyen meçhul bir şahıs tarafından kiralandığı, bu kişinin araç maliki .....ait olan kimlik bilgileri ile sahte ehliyet tanzim ederek davaya konu aracı davalı ...'a 26.05.2004 tarihli noter satış senedi ile satmış olduğu, sahte belgeye dayalı ilk satış işlemini davalı noter ...'in gerçekleştirdiği, davalı ...'in de aynı aracı davacıya yine noter senedi ile 28.11.2005 tarihinde satış yolu ile devrettiği anlaşılmaktadır.

Aracın gerçek maliki .........tarafından davalı ... ve davacı ... aleyhine açılan dava sonucunda mahkemece; davalı ... adına olan trafik kaydının iptali ile davacı........ adına tesciline karar verilmiş, hüküm 4.Hukuk Dairesinin onama ilamı ile kesinleşmiş, araç davacı ...'in elinden 28.10.2010 tarihinde alınmıştır.

Bozma ilamı sonrasında yapılan yargılama sürecinde mahkemece noter işleminde kullanılan sahte ehliyet belgesinin aslı temin edilememiş olup, dosyada mevcut fotokopi belge üzerinden alınan ..........n 25/08/2016 tarihli raporunda, incelemeye konu olan belgenin aslının temin edilememesi ve yapılan incelemenin belgenin fotokopisi üzerinde yapılması nedeniyle belgenin sahteliği, dolayısıyla aldatma yeteneğine sahip olup olmadığı hususunda değerlendirme yapılamadığı belirtilmiş, mahkeme ise tüm dosya kapsamı ile adli soruşturma dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,

ulaşılamayan sahte ehliyet belgesinin de...... kabiliyetinin bulunduğu kabul edilerek davalı noter ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, sahte sürücü belgesi kullanılarak araç satışının yapıldığı ve bu nedenle davacının zarara uğradığı sabit olmakla, nedensellik bağının kesildiğini ispat külfeti davalı notere düşmektedir.

Bunun yanında; dosya kapsamında fotokopisi bulunan ve aslı temin edilemeyen araç maliki ........adına düzenlenen sahte sürücü belgesi ile bu şahsa ait gerçek nüfus bilgileri ve ceza dosyasına ......gönderilen gerçek ehliyet bilgileri karşılaştırıldığında, sahte sürücü belgesinde nüfusa kayıtlı olduğu mahalle/köy:.... ......

olarak belirtildiği halde gerçek nüfus cüzdanında ve ehliyette...... olarak belirtildiği, sahte sürücü belgesinde cilt no’su "015-01" olarak belirtilmişken gerçek nüfus cüzdanında ve ehliyette cilt no "0015" olarak belirtildiği anlaşılmaktadır. Davalı noterin sahte sürücü belgesindeki bilgiler ile nüfus cüzdan bilgilerini karşılaştırmak sureti ile bu farklılıkları çıplak gözle görebileceği kuşkusuzdur. Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin yanılgılı değerlendirme ile davalı noter yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Hal böyle olunca, mahkemece;davalı noterin aslı temin edilemeyen ve bu nedenle iğfal kabiliyeti bulunup bulunmadığı tespit edilemeyen davalı ... ....... adına düzenlenen sahte sürücü belgesinde yukarıda belirtilen ve gerçek kimlik bilgileri ile karşılaştırılsa idi çıplak gözle görebileceği farklılıkları gerekli dikkat ve özeni göstermemek suretiyle gözden kaçırdığı,ispat yükü üzerinde bulunan davalı noterin söz konusu sahte sürücü belgesinin iğfal kabiliyeti bulunduğunu ispat edemediği ,noterlerin sorumluluğunun da kusursuz sorumluluk olduğu,

bu nedenle de davalı noterin meydana gelen zarardan sorumlu olduğu kabul edilip, davacının uğradığı maddi kayıpların belirlenmesi ve belirlenecek bu maddi kaybın davalı noterden tazminine karar verilmesi gerekirken,eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile davalı noter ... yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

......