Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/5983 K.2018/12812

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; tarımsal amaçlı kullanmak üzere 5-10 yıla aşkın zamandır davalı şirketten.........aldığını, ...... sezonlarında tükettiği ...... ...... bedellerinin bir kısmını ödediğini, ancak ...... yetkililerinin gerçeklerden uzak ...... ücreti tahakkuk ettirmeleri neticesinde faturalarını ödeyemez duruma düştüğünü, 10/02/2009 tarihinde 15.293,90 TL ve 26.207,40 TL olmak üzere iki adet fatura tahakkuk edildiğini, bu durumun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

...... başında endeks okumadan ...... tahakkuku yapıldığını ileri sürerek borç olarak gösterilen 61.636,85 TL hususunda fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşulu ile davacının davalı şirkete şimdilik 10.000 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, 14/05/2013 havale tarihli dilekçesi ile talebini 34.952,67 TL’ye artırmıştır.

Davalı; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece; 42990 nolu tarımsal ...... ......si davacının ...... tahakkuku ve ek tahakkuk ile ...... dönem tahakkukları da dahil son ödeme tarihinden icra takip tarihine kadar geçen sürede davalıya 37.419,77 TL borçlu olmadığının (24.217,08 TL borçlu olduğunun) tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Anılan karar Dairemizin 2016/7108 Esas – 2017/2704 Karar sayılı ve 08/03/2017 tarihli kararı ile; "... karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan ...... kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-...... bedeli ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı ......

Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir ... " gerekçesi ile bozulmuş, mahkemece bozma kararına uyulmuş , resen hesaplama yapılarak yargılama sonlandırılmıştır.

Mahkemece, davacının davalı şirkete 42990 nolu tarımsal ...... ......sinin 2008/07 dönem tahakkuk, 2009/01 dönem ...... tahakkuku, 2009/01 dönem ...... ek tahakkuku, 2009/06 dönem tahakkuku, 2009/08 dönem tahakkuku ve 2010/09 dönem tahakkuku kapsamında 30.014,13 TL borçlu olmadığının tespitine, davacının fazlaya ilişkin 4.938,54 TL talebinin reddine karar verilmiş ,hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir .

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-)Dosyanın incelenmesinde; davacı hakkında 26/12/2008 tarihinde ...... ...... tutanağı düzenlendiği, tutanağa istinaden ...... ve ek ...... tahakkuku yapıldığı, yargılama sırasında bozma kararından önce dosyaya sunulan bilirkişi raporu üzerinden resen hesaplama yapıldığı görülmektedir.

...... Piyasası ...... Hizmetleri Yönetmeliği’nin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek üzere ...... Piyasası Düzenleme Kurumu'nun 29/12/2005 tarihli toplantısında; 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından uygulanacak “...... ve Usulsüz.........Kullanılması Durumunda Yapılacak İşlemlere İlişkin Usul ve Esaslar” hakkında 622 sayılı karar alınmış, bu kararda belirtilen şekilde tahakkukların yapılması gerekliliği belirtilmiştir.

Söz konusu 622 sayılı kurul kararının 1/B-1,a maddesinde “a) ... Bu sürenin dışında ......nin ...............kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, ...... tüketime ek olarak yukarıdaki paragraf çerçevesinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş ...............kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılacağı, bu sürenin 12 ayı geçemeyeceği, yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınacağı ve gecikme zammı alınmayacağı ifade edilmiştir.

Aynı Kurul Kararının 1/E Tahakkuk başlıklı maddesinde ise; “tüm ...... kullanımlara ilişkin hesaplamalar tek terimli aktif ...... tarifesi üzerinden yapılacağı, yapılan hesaplamalarda kademe, puant, güç, reaktif ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmayacağı, ...............kullandığı tespit edilen tüketicinin, (C) bendindeki usul ve esaslar göz önünde bulundurularak; (B)- (1)- (a) bendinin 1 inci paragrafı, (B)- (1)- (b) bendi ve (B)- (2) bendi çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu ...... grubuna ...............kullandığı tespit edilen tarihte uygulanmakta olan tek terimli aktif ...... bedelinin 1,5 (bir buçuk) katı ile çarpılarak ...... tahakkuk bedeli hesaplanacağı ve bu bedel fatura edileceği, güç ve reaktif ...... bedeli alınmayacağı vurgulanmıştır.

Ayrıca; 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı ......... Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişe de etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş olup, kayıp ve diğer bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Bu kapsamda; bilirkişi tarafından ...... tahakkuku hesaplamasında kayıp ......, dağıtım, iletim ve psh bedeli hariç fonsuz birim fiyat üzerinden değerlendirme yapılması gerektiği, ancak ek tahakkuk yönünden normal tüketim hesabı yapılarak sonuca ulaşılması, buna göre kayıp ......, dağıtım, iletim ve psh bedeli dahil edilerek birim fiyatı üzerinden belirleme yapılması gerekmektedir.

O halde; mahkemece; dosyanın ek rapor için bilirkişiye tevdi ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken; yazılı şekilde teknik bilgi gerektiren bir konuda resen hesaplama yapılarak hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.