Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/6438 K.2018/11393

Taraflar arasında birleştirilerek görülen tazminat davalarının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda; asıl ve birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hüküm, davacı vekili tarafından duruşma istemli olarak temyiz edilmekle; duruşma günü olarak belirlenen 19.06.2018 tarihinde gelen davacı vekili Av. ...'ın sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra eksikliğin giderilmesi için mahalline geri çevrilen dava dosyası yeniden gelmekle, dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı şirket tarafından yakıt tankının temizlik ve tamir işinde kullanılması için vinçli kamyonunun kiralandığını, ancak davalı şirketin yakıt tankını temizlemesi için anlaşmış bulunduğu diğer davalı ...'ın sebebiyet verdiği yangında vinçli kamyonunun yanarak kullanılamaz hale geldiğini, ...Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2012/6 numaralı Değişik İş dosyası üzerinden yapılan tesbitte vinçli kamyonun değerinin 77.000 TL, hurda değerinin ise 10.500 TL olarak belirlendiğini, ayrıca vinçli kamyonun yerine yenisi alınıncaya kadar geçen 3 aylık sürede gelir kaybına uğradığını, TBK'nun 66. maddesinin olay bakımından sorumluluğu düzenlediğini,

söz konusu olay nedeniyle savcılık tarafından yapılan soruşturmanın da devam ettiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, vinçli kamyon nedeniyle 65.500 TL, uğranılan gelir kaybı nedeniyle 1.000 TL olmak üzere toplam 66.500 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek faizi birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalı ...; davacının vinçle kaldırdığı yakıt tankını yere dik olarak bıraktıktan sonra aracını çekmesi gerektiğini, ancak uyarılara rağmen davacının yakıt tankını vince asılı halde bırakması nedeniyle olayın meydana geldiğini, bu nedenle kusurun davacıda olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket; kusurun, işyerindeki makinaları sattıkları kişi tarafından sökme işlemi için çağrılan davacıda olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile 55.675 TL tazminatın olay tarihinden itibaren, 850 TL mahrum kalınan kardan dolayı alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline dair verilen hüküm, tarafların temyize üzerine Dairemizin 25.06.2015 günlü ve 2015/6071 E.-11489 K. sayılı ilamıyla;

(...HMK'nun 124/3.maddesi uyarınca maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin kabulü için, karşı tarafın rızası aranmaz. Aynı maddenin 4.fıkrasında da “dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Anılan hükmün icra takiplerinde de uygulanması gerekir.

Buna göre, davacının ...Tekstil Tarım Petrol Otomotiv İnş. Turizm ve Sanayi Ticaret AŞ. yerine ...Tekstil Tarım Petrol Otomotiv Nakliye Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'e (...Tarım ve Hayvancılık Ltd.Şti) husumet yönetilmesi maddi hataya ve kabul edilebilir bir yanılgıya dayalı olup, dürüstlük kuralına da aykırı olmadığından alacaklının HMK'nun 124/3-4.maddesi uyarınca taraf değişikliği yapmak suretiyle bu yanlışlığı düzeltmesi mümkündür.

O halde, mahkemece; davacıya HMK'nun 124/3-4.maddesi uyarınca taraf değişikliği yaparak davayı ...Tekstil Tarım Petrol Otomotiv İnşaat Turizm ve Sanayi Tic. A.Ş yöneltmesi için kesin süre verilmeli, bu sürede taraf değişikliği yapılması halinde esasa girilerek esasa ilişkin hüküm tesisi, aksi halde taraf (pasif husumet) ehliyeti yokluğu nedeniyle bu davalı hakkındaki davanın husumetten reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

Bozma nedenine göre, diğer temyiz itirazları bu aşamada incelenmemiştir...)

Gerekçesiyle bozulmuştur.

Davacı tarafından 09.06.2014 tarihinde aynı vakıaya dayanılarak, davalılara atfedilen kusur oranına isabet eden bakiye 10.625 TL gelir kaybının dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemiyle açılan 2014/721 Esas sayılı dava, iş bu dava ile birleştirilmiştir.

Davacı, 19.12.2015 tarihli dilekçesiyle taraf değişikliğini gerçekleştirmiştir.

Davalı ... Tekstil Tarım Petrol Otomotiv İnşaat Turizm ve Sanayi Ticaret A.Ş; sahibi olduğu fabrika binasını 10.03.2008 tarihli kira sözleşmesiyle ...Limited Şirketine kiraya verdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Bozma ilamına uyan mahkemece; taraflar arasında kira ilişkisi olmadığı gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Asıl ve birleşen dava, davacıya ait vinçli kamyonun yanması nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Davacı, davalılardan ...'ın haksız fiilin failli, davalı şirketin ise çalışanı davalı ...'ın eylemi nedeniyle adam çalıştıran olarak sorumlu olduğunu ileri sürmüştür.

Bilindiği üzere, ceza hakiminin tespit ettiği maddi olaylarla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusu ile hukuk hakiminin tamamen bağlı olacağı kabul edilmektedir. Diğer bir anlatımla, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır.

Dairemizin geri çevirme kararı üzerine gönderilen ...Sulh Ceza Mahkemesinin 2012/165 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalılardan ... hakkında, davaya konu yangına taksirle sebebiyet verdiği iddiasıyla kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda; yakıt tankını tamir etmek için çağrılan sanığın tankın vanasını ısıtmak için pürmüz diye tabir edilen iş gerecini çalıştırdıktan sonra gerekli önlemleri almadan fabrika dışına çıktığı, sonrasında yere dökülen yakıtın alev alması nedeniyle fabrika sahibi ...'ın ve fabrikada vinci bulunan davacı ...

Kızıllkaya'nın vincinin zarar görmesine sebep olduğu gerekçesiyle, 19/09/2013 tarihli ve 2012/165 Esas 2013/138 Karar sayılı ilam ile sanığın para cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün temyiz edilmeksizin 22.10.2013 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Buna göre; davalı ..., ceza mahkemesince tespit edilen haksız eylemi nedeniyle uğranılan zarardan sorumludur.

Diğer taraftan, adam çalıştıran, işlerinin görülmesi için üçüncü bir kişinin hizmetine başvuran, onun hizmetinden yararlanan, onun üzerinde denetim ve gözetim yetkisi olan kişidir. İşveren kavramından daha geniş kapsamlıdır. Gördürülecek işin geçici veya sürekli olması mümkündür. Hizmetin ücret karşılığı olması mümkün olduğu gibi karşılıksız olması da mümkündür.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davalı ... Tekstil Tarım Petrol Otomotiv İnşaat Turizm ve Sanayi Ticaret A.Ş.'nin, satmış olduğu yakıt tankının boşaltılması için diğer davalı ... ile ücret karşılığında anlaştığı, işin yapımının davalı şirket yöneticisi ... ve şirket çalışanı ... tarafından denetlendiği, yine davalı ...'ın işin yapımı sırasında yakıt tankının altında ateş yakması nedeniyle davalı şirket çalışanı tarafından sözlü olarak uyarıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, mahkemece; davalı ...'ın haksız fiilin faili olarak, diğer davalı şirketin ise adam çalıştıran olarak davacının uğramış olduğu zarardan sorumlu oldukları gözetilerek, tazminat kapsamının belirlenmesi ve ulaşılacak sonuca göre uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle istemin tümden reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Kabule göre de; bozma ilamı uyarınca taraf değişikliği gerçekleştirilmiş olmasına rağmen, hükümde ...Tekstil Tarım Petrol Otomotiv İnşaat Turizm ve Sanayi Ticaret A.Ş. yerine ...Tarım Tekstil Hayvancılık Otomotiv Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin davalı olarak gösterilmesi de doğru değildir.