Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2019/248 K.2019/7708

Davacı ... ile davalı ... aralarındaki ziynet alacağı davasına dair Edirne Aile Mahkemesinden verilen 08/12/2015 tarihli ve 2014/648 E.-2015/790 K. sayılı hükmün onanması hakkında dairece verilen 08/10/2018 tarihli ve 2018/4975 E.-2018/9639 K. sayılı ilama karşı davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir. Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı ile 08/06/2010 tarihinde evlendiklerini, Elbistan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/446 esas sayılı boşanma dosyasının halen derdest olduğunu, davacının müşterek konutu davalının uyguladığı şiddet sebebiyle acilen terk etmek zorunda kaldığını, ortak konuttan ayrılırken 6 adet Adana burması, 12 adet 22 ayar düz bilezik, 1 adet set, 1 adet incili takım, 3 adet yarım altın, 1 adet Trabzon örgü bilezikten oluşan ziynet eşyalarını bırakarak ortak konuttan ayrıldığını beyanla; ziynet eşyalarının aynının ya da bedelleri toplamı olan 10.000 TL'nin, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere, faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, tarafların evli oldukları dönemde davacının başvurusu üzerine Zara Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/8 D.İş esas sayılı kararı ile davalının 6 ay süre ile ortak konuttan uzaklaştırılmasına karar verildiğini, davalının eve gelemediği bu 6 aylık süre içerisinde de davacının evde bulunan kendisine ait ziynet eşyalarını ve başkaca tüm kişisel eşyalarını da alarak evden ayrıldığını; dolayısıyla, davacının, davalının yedinde kalan herhangi bir ziynet eşyasının bulunmadığını, davacının ortak konutu terk ederken ziynet eşyalarını beraberinde götürdüğünü savunarak; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kabulü ile, 5 adet 22 ayar bilezik, ortalama biri 20 gr, gram fiyatı 95 Tl den 9.500 Tl., 80 adet çeyrek altın teki 157 Tl den toplam 12.560 Tl, 1 adet Trabzon örgü bilezik ortalama 50 gr. gramı 112,55 TL den 5.627 Tl, 1 adet 14 ayar set ortalama 30 gr. gramı 95 Tl den toplam 2.850 Tl, 3 adet yarım altın teki 314 Tl den toplam 942 Tl, 1 adet incili takım yaklaşık 700 Tl, 50 Euro 160 TL, 10 adet 22 ayar düz bilezik ortalama biri 8 gram gramı 95 Tl den 7.600 TL, toplam 9.000 TL türk parası ki, ziynet eşyalarının ve nakit paranın toplamı 48.939 Tl nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dairemizin, 08/10/2018 günlü ve 2018/4975 esas, 2018/9639 karar sayılı sayılı ilamı ile hükmün onanmasına karar verilmiş; kararın düzeltilmesi davalı vekili tarafından talep edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı tarafın Dairemizin 08/10/2018 günlü ve 2018/4975 esas, 2018/9639 karar sayılı ilamına karşı davalı vekilinin sair karar düzeltme istemleri yerinde değildir.

2-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesi ( HUMK'nun 74. maddesi ) hükmüne göre, mahkeme tarafların iddia, savunma ve talepleri ile bağlıdır. Kural olarak mahkemenin talepten fazlasına veya başka bir şeye hükmetmesi olanak dışıdır. Öğreti ve uygulamada taleple bağlılık olarak adlandırılan bu kural, sadece sonuç istem yönünden değil, sonuç istemi oluşturulan her bir alacak kalemi yönünden de uygulanır.

Aynı Yasanın 176 ve devamı maddelerinde ise ıslah müessesi düzenlenmiş olup, ıslah; taraflardan birinin usule ilişkin bir işlemini kısmen veya tamamen düzeltmesine olanak tanıyan bir yöntem olup; iddia ile savunmanın genişletilmesi yasağının istisnalarından biridir. (HUMK. m.83; Prof.Dr.Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, B.6.C.IV, İstanbul 2001, s.3965)

Kural olarak; dava açıldıktan sonra sebebinde, konusunda, delillerde ve diğer hususlarda usulüne ilişkin işlemlerin ıslah yoluyla düzeltilmesi mümkün olduğu gibi davanın konusunda da ıslah mümkündür.

Ne var ki; ıslahla kastedilen dava konusu edilen hususların genişletilmesi veya değiştirilmesidir.Dava konusu edilmeyen bir şeyin ıslah yoluyla davaya ithaline ve dava konusu haline getirilmesine yasal açıdan olanak bulunmamaktadır. (HGK'nun 26.09.2011 tarih, 2011/1-364 E.- 2011/453 K.sayılı ilamı)

Bu durumda, yargılaması devam eden bir dava içinde ıslah ile ikinci bir davanın açılması olanağı bulunmamaktadır. Davacı isterse dava dilekçesini tamamen ıslah ederek dava konusunu değiştirebilirse de yeni dava konusu, önceki dava konusunun yerine geçer ve yine tek bir dava söz konusu olur. Dolayısıyla ıslahla, dava konusu olmayan bir istemin dava kapsamına alınması mümkün değildir.

Somut olayda; davacı, dava dilekçesinde 6 adet Adana burması, 12 adet 22 ayar düz bilezik, 1 adet set, 1 adet incili takım, 3 adet yarım altın, 1 adet Trabzon örgü bilezik talebinde bulunmuş; ıslah dilekçesi ile de, bilirkişi raporuna göre sayı olarak talep edilmeyen 80 adet çeyrek, 50 euro ve 9000 TL paranın da davalıdan tahsilini istemiştir.

O halde; dava dilekçesinde talep edilmeyen bir alacağın, ıslah dilekçesiyle istenilmesi mümkün değildir.Davacı, dava dilekçesi ile 80 adet çeyrek ,50 euro ve 9000 TL paranın davalıdan tahsilini talep etmediğinden dava dilekçesinde yer almayan bu talepler yönünden kabulüne karar verilmesi isabetli değildir. Mahkemece, davacının dava dilekçesindeki talebin dışına çıkılmak suretiyle karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.