Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2019/2826 K.2019/10614

Davacı ... ile davalı ... aralarındaki menfi tespit davasına dair Eskişehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 22/12/2015 tarihli ve 2014/608 E. - 2015/2181 K. sayılı hükmün Bozulması hakkında dairece verilen 19/11/2018 tarihli ve 2017/10911 E. - 2018/11667 K. sayılı ilama karşı davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir. Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, dava dışı oğlu ...'ın davalıdan 01/08/2012 tarihli harici sözleşme ile 50.000.00.- TL bedel karşılığı iki araç aldığını, 17.000.00.- TL nin peşin ödendiğini, kalan bedel için senetler düzenlendiğini, senetlerde oğlu ...'ın borçlu, kendisinin kefil olarak gösterildiğini; ... plakalı aracın bir hafta sonra davalıya iade edildiğini, diğer araç için bir kısım ödemelerde yapıldıktan sonra davalıya 3000 TL borç kaldığı halde, davalının bedelsiz kalan senetler ile 19.000.00.- TL asıl alacak, 969.36.-TL faiz için icra takibi yaptığını ileri sürerek; borçlu olmadığının tespitine ve % 20 oranında tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davacının oğlu ...'ın araçlardan birini iade ettiğini, senetlere karşılık kendisinden borç para aldığını, borç ödenmeyince icra takibi yaptığını belirterek; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; ispat yükünün davalıda olduğu, davalı tarafın savunmasını ve elden borç verilmeye yönelik iddiasını yazılı delille ispat edemediği, bu hususun tanıkla ispat edilemeyeceği, yemin teklifinde de bulunmadığı gerekçesi ile davacının borçlu olmadığının tespitine, kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; Dairemizin, 2017/10911 Esas, 2018/11667 Karar sayılı 19/11/2018 tarihli ilamıyla;

“Dava, icra takibine konu senetlerden dolayı borçlu bulunmadığının tesbitine ilişkin olup, uyuşmazlık; ispat yükünün davacı tarafta mı yoksa davalı tarafta mı olduğu noktasında toplanmaktadır.

...Somut olaya gelince; dava, kambiyo senedinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olduğuna göre, konunun hem kambiyo hem de ispat hukuku açısından ve yukarıdaki açıklamaların ışığında ele alınması gerekir.

Dava konusu bonoda davacı kefil, davacının oğlu dava dışı ... keşideci, davalı lehtar olup, ihdas nedeni olarak “nakten” kaydı bulunmaktadır.

Görülmekte olan davada, davacı senetteki imzayı inkar etmemiş; bonoların tanzim nedeninin araç alım satım sözleşmesi kapsamında olduğunu ileri sürerek borçlu olmadığının tesbitini istemiştir.

Davalı ise, bononun davacının oğlu ...'a elden verilen borçların karşılığı olduğunu savunmuştur. Bu durumda ispat yükünün senet üzerindeki ihdas nedeninin talil eden davacı tarafa geçtiğinin kabulü gerekir.

Açıklanan nedenlerle; mahkemece, ispat yükü kendisine geçen davacı tarafa bu iddiasını kanıtlayabilmesi için olanak verilip, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, ispat yükünün tayininde yanılgıya düşülerek yerinde bulunmayan gerekçeyle yazılı biçimde hüküm kurulmuş olması doğru değildir.” gerekçesiyle bozulmuştur.

Bozma ilamına karşı; davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Dosyanın incelenmesinde; davalı tarafça, davaya ve icra takibine konu senetlerin davacının oğlu ... 'ya elden verilen borçtan kaynaklı olduğunun savunulması karşısında; ispat yükümlülüğünün davalı tarafta olduğu, davalı tarafın savunmasını ve elden borç verilmeye yönelik iddiasını yazılı bir delil ile ispat edemediği gözetilerek, davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından; kararın onanması gerekirken zuhulen yukarıda açıklanan gerekçe ile bozulduğu anlaşıldığından; davacının bu yöne ilişen karar düzeltme isteminin kabulü ile bozma ilamının kaldırılarak mahkeme kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.