Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2019/3368 K.2019/6736

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı elektrik şirketi tarafından hakkında kaçak ve ek kaçak tahakkuku düzenlendiğini, tüm faturalarını zamanında ödediğini, borcunun bulunmadığını, kaçak elektrik kullanıldığının ispat edilmesi aksi halde mevzuata uygun bedel hesabı yapılması gerektiğini belirterek; 80.457,00 TL kaçak elektrik tahakkukun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacının kaçak elektrik kullandığını, tahakkukun mevzuata uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; 07/08/2015 havale tarihli rapora istinaden davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya 19/12/2012 tarih 87710 sayılı kaçak tutanağından dolayı kaçak ve kaçak ek tahakkuku toplamı istenilen 80.457,50 TL borçtan 72.795,43 TL borçlu olmadığının tespitine fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiş,hüküm süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu tahakkuk döneminde yürürlükte olan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği 13.maddesine göre; “a) Dağıtım sistemine veya sayaçlara veya ölçü sistemine ya da tesisata müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi” kaçak elektrik kullanmak olarak belirtilmiştir.

Yine anılan Yönetmeliğin 15.maddesinde; “Kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak, a) Tespit, b) Süre, c) Tüketim miktarı hesaplama, d) Tahakkuk, e) Ödeme yöntemleri ile diğer usul ve esaslar, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından belirlenerek, Kuruma sunulur ve Kurul onayı ile uygulamaya konulur” hükmü yer almaktadır. Yönetmeliğin 15.maddesine dayanılarak EPDK tarafından alınan 29/12/2005 tarih ve 622 sayılı kararda; Kullanım yerine ait bağlantı anlaşması ve perakende satış sözleşmesi yapılmış olan yerler için, kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama,

sayaç değiştirme ve son endeks okuma işlemlerinden en son yapılanın işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.

Ancak, sayaçtan geçirilmeden ayrı bir hatla kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespiti halinde bu süre iki kat olarak, bu sürenin dışında müşterinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak yukarıdaki paragraf çerçevesinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılacağı,

bu sürenin 12 ayı geçemeyeceği. yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınacağı ve gecikme zammı alınmaz hükmünün yer aldığı; müstakil trafolularda (müşteri veya müşteri olmayan) ölçü noktasına bakılmaksızın, besleme transformatör veya transformatörlerinin toplam kurulu gücünün kullanma faktörü olarak alınan 0.60 ile çarpımı sonucu bulunan değerin bağlantı gücü olarak kabul edileceği ve ortalama aylık çalışma saatine göre hesaplanacağı;

ortalama aylık çalışma saatlerinin tarımsal sulama abonelerinde 400 saat olarak alınacağı ve müşteri olmayanlara çalışma saatlerinin %20 oranında artırılarak uygulanacağı açıklanmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davalı hakkında 10/12/2012 tarihli sayaç muayene raporlarına istinaden kaçak elektrik tutanağı düzenlendiği, tutanağa istinaden 46.688,10 TL miktarında kaçak tahakkuku, 33.769,40 TL miktarında ek kaçak tahakkuku yapıldığı görülmektedir.

Yargılama süresince üç ayrı bilirkişi raporu alındığı, alınan ilk iki raporda 622 sayılı kurulu kararına göre hesaplama yapılmadığı, kullanım faktörüne dikkat edilmediği, ikinci raporda ek tahakkuk hesabı yapılmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda da; sulama sezonu ve tarım ürünleri esas alınarak değerlendirme yapıldığı, dosya kapsamında kaçak ve ek kaçak tahakkuku yer almadığından tüm bilirkişi raporlarında tahakkukların denetlenmediği anlaşılmaktadır.

O halde, mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilerek, öncelikle dosya yeni bir bilirkişiye verilerek davalı kurumun davacı taraftan isteyebileceği kaçak elektrik tahakkuk bedeli ve ek tahakkuk bedelinin Elektrik Tarifeleri Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve bu yönetmelik gereğince yayınlanan 622 sayılı EPDK kararında belirlenen usül ve esaslarda açıklanan yönteme göre yeniden hesaplanması için rapor alınması ve oluşacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde sulama sezonu ve ürün esas alınarak hüküm kurulması doğru görülmemiştir.