Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2019/5166 K.2020/1521

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraflarca temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacılar. 20.09.2010 günü, davalı ... Turizm Gıda Pazarlama İnş. Tek. San.

Ltd.Şti'nin sahibi olduğu, davalılar ... ve ...'ın müşterek çocukları 16 yaşındaki davalı ...'in kullandığı aracın, tam kusurlu olarak davacılar ..., ... ve ...'e çarpması neticesinde adı geçen davacıların yaralandıkları, davalılardan ...'ın kazaya karışan aracın bakım ve gözetimini üstlenen, davalı ... şirketinin ise kazaya neden olan aracın sigortacısı sıfatıyla sorumlu olduklarından bahisle, ... için 13.000 TL maddi, 100.000 TL manevi, davacı anne ... için 1.000 TL maddi, 5.000 TL manevi, kızı ...'in yaralanmasından ötürü 5.000 TL manevi, diğer kızı ...'nin yaralanmasından dolayı 30.000 TL manevi;

küçük ... için 1.000 TL maddi, 5.000 TL manevi, ablası ...'nin yaralanmasından dolayı 10.000 TL manevi; baba ... için 1.000 TL maddi, eşinin ve iki çocuğunun yaralanmasından dolayı 40.000 TL manevi; davacı anneanne ... için 15.000 TL, davacı dede ... için ise 15.000 TL manevi tazminatın davalılardan olay itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacılar 17/04/2015 havale tarihli ıslah dilekçesi ile;

maddi tazminat miktarlarını ... yönünden 250.774,57 TL'ye, ... yönünden 23.771,28 TL'ye, ... yönünden 36.621,36 TL'ye olmak üzere toplam 311.167,81 TL 'ye yükseltmişlerdir.

Davalı ...Ş; poliçe limiti ile sorumlu olduklarını, manevi tazminat bakımından sorumluluklarının bulunmadığından bahisle davanın reddini istemiştir. Diğer tüm davalılar; olayda kastın söz konusu olmadığını, trafik kazasını 18 yaşından küçük bir çocuğun yaptığını, taleplerin fahiş olduğunu beyanla davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, davacı ... tarafından açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 36.621,36 TL'nin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine, tazminatın 1.000 TL'sine olay tarihinden, 35.621,36 TL'sine ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacılar ... ve ... tarafından ... ve ...'e velayeten açılan maddi tazminat davasının kabulü ile ... yönünden 250.774,57 TL ile ... yönünden 23.771,88 TL'nin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılar ... ve ...'a ödenmesine,

tazminatın ... yönünden 13.000 TL'sine, ... yönünden 1.000 TL'sine olay tarihinden, ... yönünden 237.774,57'sine, ... yönünden 22.771,88 TL'sine ıslah tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davacı ... tarafından açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 2.000 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,

davacılar ... ve ... tarafından ... ve ...'e velayeten, kendileri adına asaleten açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile ... yönünden 40.000 TL ile ... yönünden 3.000 TL'nin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılar ... ve ...'a ödenmesine, davacı ... tarafından eşi ... yönünden açılan manevi tazminat davasının reddine, davacı ... tarafından kendi adına açılan maddi tazminat davası yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davacılar ... ve ... tarafından açılan manevi tazminat davasının ayrı ayrı reddine, davacılar tarafından davalılar ..., ...

Turizm Gıda Pazarlama İnşaat Tek. San. Tic. Lim. Şirketi ve ... A.Ş'ye karşı açılan tazminat davalarının HMK'nun 167. maddesi kapsamında dosyadan ayrılarak, ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilmiş, hükmün davacılar ve davalılar ..., ..., ... ve ...

Turizm Gıda Paz.İnş.Tek.San.Tic.Ltd.Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 10/10/2018 tarih, 2016/21893 Esas 2018/9811 Karar sayılı ilamı ile; davacı ... tarafından dava dilekçesinde eşi ve iki çocuğunun yaralanmasından dolayı 40.000 TL manevi tazminat talep edildiği, davacı ... tarafından eşi ... yönünden açılan manevi tazminat davasının reddine karar verildiği ancak iki çocuğunun yaralanmasından dolayı kendi adına istediği manevi tazminat miktarı yönünden hüküm kurulmadığı,

yine davacı ...’ın eşi ve iki çocuğunun yaralanmasından dolayı dava dilekçesinde istediği 40.000 TL manevi tazminat miktarının ne kadarının eş, ne kadarının çocuklarının yaralanmasından dolayı istediğinin tespit edilmediği, ayrıca dava dilekçesinde davacı ... tarafından kendi adına 1.000 TL maddi tazminat talep edildiği halde davacı ... tarafından kendi adına açılan maddi tazminat davası yönünden gerekçe gösterilmeden karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, gerekçeleriyle hüküm bozulmuştur.

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda mahkemece, davacı ... tarafından açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 36.621,36 TL'nin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine, tazminatın 1.000 TL'sine olay tarihinden, 35.621,36 TL'sine ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacılar ... ve ... tarafından ... ve ...'e velayeten açılan maddi tazminat davasının kabulü ile ... yönünden 250.774,57 TL ile ... yönünden 23.771,88 TL'nin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılar ... ve ...'a ödenmesine,

tazminatın ... yönünden 13.000 TL'sine, ... yönünden 1.000 TL'sine olay tarihinden, ... yönünden 237.774,57'sine, ... yönünden 22.771,88 TL'sine ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacı ...'nın açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 2.000 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,

davacılar ... ve ... tarafından ... ve ...'e velayeten, kendileri adına asaleten açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile ... yönünden 40.000 TL ile ... yönünden 3.000 TL'nin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılar ... ve ...'a ödenmesine,

Davacı ... tarafından eşi ... yönünden açılan manevi tazminat davasının reddine, davacı ... tarafından çocukları ... ve ...'nin yaralanmasından dolayı kendi adına açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile kızı ...'nin yaralanması yönünden 3.000 TL, kızı ...'in yaralanması yönünden 2.000 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılar ... ve ...'a ödenmesine,

davacı ... tarafından kendi adına açılan maddi tazminat davası yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davacılar ... ve ... tarafından açılan manevi tazminat davasının ayrı ayrı reddine karar verilmiş, hüküm davacılar ve davalılar ..., ..., ... ve ... Turizm Gıda Paz. İnş. Tek. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalılar ..., ...'ın sair davalılar ... ve ... Turizm Gıda Paz. İnş. Tek. San. Tic. Ltd. Şti.'nin tüm temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Davacıların manevi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56/2. maddesi) gereğince hakimin, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir.

Manevi tazminat, bozulan ruh huzurunun, duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabın kısmen ve imkan nispetinde iadesini amaçladığından hâkim, M.K'nun 4.maddesi gereğince hak ve nesafete göre takdir hakkını kullanarak, manevi tazminat miktarını tespit etmelidir.

Hakim belirlemeyi yaparken somut olayın özelliğini, zarar görenin ekonomik ve sosyal durumunu, paranın alım gücünü, duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabı gözetmelidir. (Hukuk Genel Kurulunun 28.05.2003 gün 2003/21-368-355 ve 23.06.2004 gün 2004/13 - 291-370 sayılı kararları)

Somut olayda; davalılar ... ve ...'ın velayeti altında bulunan ve olay tarihinde 16 yaşında olan çocuğun olayda tam kusurlu olarak neden olduğu trafik kazası sonucu davacı ...'nın %8,3, davacı ...'in %3,3, davacı ...'nin uzuv kaybı olacak şekilde %43 oranında malul olmalarına sebep olduğu nazara alındığında manevi tazminat yönünden, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın oluş şekli, niteliği, davacılar üzerinde oluşturduğu elem ve ızdırabın fazla olması, günün ekonomik koşulları gözetildiğinde davacılar ..., ... ve ... yönünden takdir edilen manevi tazminat miktarlarının az olarak tayin edildiği açıktır.

Diğer taraftan, davacılar ... ve ...'in, olayda yaralanan kızı ve torunları için nesep bağından kaynaklanan ilişki çerçevesinde belli oranda acı ve elem hissedecekleri kuşkusuzdur.

O halde mahkemece; davacılar ... ve ... yönünden adı geçen davacıların yaralanması nedeniyle hakkaniyete uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

3- Davalının vekalet ücreti yönünden temyiz itirazlarının incelenmesi neticesinde;

Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10. maddesinde; ''(1) Manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti, hüküm altına alınan miktar üzerinden Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. (2) Davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez." düzenlemesi yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinde; açılan manevi tazminat davalarına ilişkin olarak, mahkemece manevi tazminat talepleri yönünden davanın kısmen kabulüne hükmedildiği halde, reddedilen kısımlar yönünden davalılar ... ve ... lehine vekalet ücretine hükmedilmediği anlaşılmaktadır. Davalılar ... ve ... lehine AAÜT'nin 10 maddesi hükmü gereğince vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken reddedilen miktar yönünden davalılar ... ve ... lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi doğru görülmemiştir.