Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2019/762 K.2019/2128

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; tarımsal sulama abonesi olduğunu, davalı kurumun kaçak elektrik kullanımı iddiası ile 000193 numaralı kaçak tutanağı düzenlendiğini, 24.106,10 TL kaçak enerji kullanım cezası, 22.674,10 TL kaçak ek tahakkuk faturası olmak üzere toplam 46.780,20 TL fatura tahakkuk ettirildiğini, ancak kaçak elektrik kullanmadığını, sayacına hırsızlar tarafından zarar verilip kablolarının çalındığını, tutanak tarihinde taşınmaza buğday ektiğini, havaların kurak gitmesi halinde buğday bitkisinin 1-2 defa sulanabileceğini, bunun bedelinin ise 3.000,00 TL'yi geçmeyeceğini belirterek, borcun 3.000,00 TL olduğunun kabulü ile 43.780,20 TL için borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; mühürleme formunda sayacın kapatılıp tekrar boyandığının tespiti nedeniyle trafoya hırsızlarca zarar verildiği iddialarının inandırıcılıktan yoksun olduğunu, zira bu durumun kuruma da bildirilmediğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, kaçak kullanım bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu tahakkuk ettirilen bedelin 46.780,20 TL olduğu, davacının borçlu olduğu miktarın 3.000,00 TL olduğunun; 43.780,20 TL yönünden davacının davalı kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık kaçak tahakkukuna yönelik fatura nedeniyle açılan menfi tespit davası niteliğindedir.

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanuna dayanılarak hazırlanan ve 25 Eylül 2002 günlü resmi gazetede yayınlanarak 01.03.2003 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13.maddesi hükmünde, gerçek veya tüzel kişiler tarafından, mevzuata aykırı bir şekilde tüketilmesi, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilmiş, 15. madde hükmünde de, kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımına ilişkin tespit, süre, tüketim miktarı hesaplama, tahakkuk, ödeme yöntemleri ile diğer usul ve esasların dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından belirlenerek Kuruma sunulacağı ve kurul onayı ile uygulamaya konulacağı açıklanmıştır.

Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından uygulanacak “Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Kullanılması Durumunda Yapılacak İşlemlere İlişkin Usul ve Esaslar” hakkında 622 sayılı karar alınmıştır.

Somut olaya gelince; 21.10.2010 tarihli sayaç kontrol ve enerji kesme mühürleme tutanağı ile panonun üst tarafındaki çatı şapkasının açılıp sayacın vekalet mühürleriyle oynanıp tekrar kapatılıp boyandığın tespit edildiği, 01.12.2010 tarihli Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün bilirkişi raporu ile sayacın mühürlerinin açılıp kapatıldığının belirlendiği ve bu rapora istinaden 22.12.2010 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağının düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Kaçak elektrik tespit tutanakları, düzenlendiği tarih itibariyle maddi olgulara ilişkin tespitleri içermekte olup, aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan belgelerdendir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunda; fatura döneminde sulama yapılmayacağı, keşif sırasında boş bir pano karkası olduğundan tesiste kaçak olup olmadığının tespiti mümkün olmadığı, sulama abonesinde kaçak kullanıldığına dair teknik bir veri bulunmadığından karşılıksız yararlanma olayının gerçekleşmediği belirtilmiş, mahkemece bu rapor benimsenerek karar verilmiştir. Dosya içerisinde bulunan darphane raporu ile kaçak elektrik tutanağında, davacı tarafın kaçak elektrik kullandığı tespit edilmiştir. Kaçak tutanakları aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir. Davacı taraf, tutanağın aksini ispat edememiştir.

Hal böyle olunca, mahkemece; öncelikle dosyanın önceki bilirkişiler dışında konusunda uzman üç kişilik bilirkişi heyetine verilmesi, bilirkişi heyetinden davalının davacı taraftan isteyebileceği kaçak elektrik bedelinin, tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine göre hesaplanması konusunda denetime elverişli rapor alınarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.