Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/11897 K.2021/6744

Taraflar arasındaki reçete bedeli kesintisi işleminin iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; ... Eczanesi'nin sahibi olduğunu, Kuruma fatura ettiği 4 adet reçete nedeniyle örnekleme yöntemi ile kesinti yapıldığını, eski provizyon sisteminin bahse konu ilaçların hastalara teslimine ve ödeme yapılmasına izin verdiğini, reçetelerin usulüne uygun olduğunu, bu nedenle davalı kurumun 62.753,21 TL bedelli borç bildirimi işleminin iptalini istemiştir.

Davalı; davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne, 35.787,48 TL kesinti ile bu kesintiye işletilen faiz yönünden davacının borçlu olmadığının tespitine dair verilen karar, davalı vekilinin temyizi üzerine; Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’nin, 15/10/2018 tarihli, 2016/2088 esas, 2018/9383 karar sayılı ilamıyla "...aynı bilirkişilerden alınan rapor kendi içerisinde çelişkili ve yetersizdir. Hal böyleyken, konuya ilişkin sözleşme ve mevzuat hükümleri de irdelenerek (SUT vb) tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda ve itirazlarını da karşılar şekilde en az üç kişiden oluşan bağımsız bir bilirkişi heyetinden taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınmak sureti ile hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmeli" gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyulduğu belirtilerek, alınan bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne; SGK tarafından 55.830,27 TL kesinti yapılmasına ilişkin işlemin iptaline karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm temyiz itirazlarının, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Uyuşmazlık, davacı eczacı tarafından Kuruma sunulan fatura bedellerinde örnekleme yöntemi ile yapılan kesintilerin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

Mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonucunda bozma ilamında gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararındaki esaslar çerçevesinde işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir. (9.5.1960 gün 1/9 sayılı YİBK).Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile, bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak oluşabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak durumu doğabilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir.

Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşturmaktadır (4.2.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Mahkemece 05.11.2015 tarihli kararda 35.787,48 TL kesinti ile bu kesintiye işletilen faiz yönünden davacının borçlu olmadığının tespitine dair hüküm kurulmuş ve bu hükme karşı sadece davalı tarafından temyiz yoluna başvurulmuş ve bu kararın davalı lehine bozulmasına karar verilmiş olup bu husus artık davalı taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturmaktadır. Bu nedenle, bozma sonrasında davalının usuli kazanılmış hakkı ihlal edilerek, davanın bozma öncesi kabul edilen miktarını aşan şekilde, davalının aleyhine hüküm kurulması doğru değildir. Usuli kazanılmış hak doğrultusunda davacının davasının 35.787,48 TL kesinti ile bu kesintiye işletilen faizi aşacak şekilde kabulü mümkün olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.