Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/11943 K.2021/13002

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda; davanın reddine yönelik olarak verilen hüküm, davacı vekili tarafından duruşmasız olarak temyiz edilmekle; davalı vekili tarafından incelemenin duruşmalı olarak yapılması talep edilmekle, duruşma günü olarak belirlenen 14/12/2021 tarihinde davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunan vekillerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, ...

Emniyet Genel Müdürlüğü envanterinde bulunan helikopterde davalı ile yapılan 01.02.2001 tarihli hafif tip helikopter alım sözleşmesine istinaden garanti süresi devam etmekte iken motor arızası olduğunu, arızanın devam etmesi üzerine helikopterin AOG (helikopter gayri faal yerde) durumuna düştüğünü, motorun 18.02.2010 tarihinde yurt dışına çıkış yaptığını ve 19.04.2010 tarihinde geri dönüş işlemlerinin gerçekleştiğinin idareye bildirildiğini, helikopterin 30.04.2010 tarihinde işlemleri tamamlanarak faal hale getirildiğini ve AOG durumunun kaldırıldığını,

helikopterin AOG durumuna düştüğü tarih ile AOG durumunun kaldırıldığı tarih arasındaki 20 günlük cezasız süre hariç 65 günlük gecikme ile motorun teslim edilmesi ve helikopterin faal edilmesi sonrası geç teslimattan doğan farkın binde üç oranında hesaplanan gecikme cezasının 374.898,23 USD olduğunu, ödenmesi için yüklenici firmaya 10.11.2010 tarihinde yazı yazıldığını, ancak ödeme yapılmadığını ileri sürerek; fazlaya ilişkin haklar saklı kalarak 374.898,23 USD'nin temerrüt tarihinden itibaren kamu bankalarınca 1 yıl vadeli USD cinsinden dövize uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı, son hava aracının teslim tarihinden itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu savunarak, davanın zamanaşımından ve esastan reddini dilemiştir. Mahkemece uyulan bozma ilamı doğrultusunda, 10 yıllık genel zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir. Dava, taraflar arasında akdedilen sözleşmeden kaynaklı cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, verilen ilk kararda 01.03.2016 tarihinde davanın kısmen kabulü ile 196.100,61 USD'nin 10.11.2010 tarihinden itibaren kamu bankalarınca döviz cinsinden mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

davacının fazlaya ilişkin talebinin takdiren reddine dair verilen karar, tarafların temyizi üzerine Yargıtay (kapatılan) 13. Hukuk Dairesince verilen 28/02/2018 tarihli ve 2016/18833 E. 2018/2623 K. sayılı kararla "1-Davacı, davalı ile imzalanan sözleşme kapsamında alınan helikopterin garanti süresi içerisinde arızalanması üzerine arızanın geç giderilmesi nedeniyle sözleşmede kararlaştırılan gecikme cezasının tahsili istemiyle eldeki davayı açmıştır.

Davalı, cevap dilekçesinde sözleşmeden kaynaklanan alacağın zamanaşımına uğradığı def’inde bulunmuştur. Mahkemece alınan bilirkişi raporu benimsenmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davalının zamanaşımı def’i hususunda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiştir. Bu konuda bir karar verilmeksizin davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir." gerekçesiyle bozulmuştur.

Dosya kapsamından, taraflar arasında 01.02.2001 tarihli hafif tip helikopter alımına ait sözleşme imzalandığı, sözleşme konusunun 10 adet hafif tip helikopterin yedek parçaları ve yer destek teçhizatları ile birlikte çalışır vaziyette alınması ve teslimine ilişkin olduğu, sözleşmenin 22.1 maddesinde, satıcının, helikopterlerin teslim tarihinden itibaren 1000 saat veya 3 yıllık bir süre içinde (hangisi önce gelirse) tasarım, malzeme, üretim işleri ve işçilik yönünden kusursuz olmasını ve sözleşmenin bütün gereksinimlerinin uygun olmasını garanti edeceği.

22.6 maddesinde, tamir edilen veya yenisi ile değiştirilen malzemeler 30 veya 75 iş günlük sürede teslim edilmezse, bu sürenin bitiminden itibaren sözleşmenin 26.2 maddesinin uygulanacağı, 22.14 maddesinde, bariz olmayan ayıpların idare tarafından son hava aracının tesliminden itibaren 5 yıl içinde bildirileceği ve bu gizli hasarın satıcı tarafından ücretsiz olarak düzeltileceği veya yenisi ile değiştirileceği, 26.2 maddesinde ise, sürelerin aşılması halinde satıcının helikopter bedelinin binde 3’ü oranında ceza ödeyeceği düzenlemelerinin yer aldığı, dava konusu helikopterin 25.05.2007 tarihinde davacıya teslim edildiği,

davacının davalıya gönderdiği 31.12.2009 tarihli yazı ile Bakanlık envanterine kayıtlı olan ... helikopterin arıza yaptığını bildirdiği, SOR formunu ve arıza durum raporunu yazı ekinde ilettiği, davalıya gönderilen 29.01.2010 tarihli yazı ile de söz konusu arızaların devam etmesi nedeniyle helikopterin AOG durumuna düştüğünün bildirildiği ve sözleşmenin 22.1 maddesi gereği AOG durumunun uygulanmasının talep edildiği, helikopterin motorunun 18.02.2010 tarihinde yurt dışına gönderildiği ve 19.04.2010 tarihinde geri dönüş işlemlerinin gerçekleştiği, helikopterin 30.04.2010 tarihinde AOG durumunun kaldırıldığı,

sözleşmede hüküm altına alınan 1000 saat, 3 yıl ve 5 yıllık zamanaşımı sürelerinin dava konusu helikopterin gerek davacıya teslim edildiği tarih gerekse helikopterde meydana gelen arızanın davalıya bildirildiği tarih itibariyle dolmadığı, davanın zamanaşımı süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır.

O halde; mahkemece; dava tarihinde henüz zamanaşımı süresinin dolmadığı dikkate alınarak, davanın esasına girip yapılacak yargılama sonucunda hasıl olacak sonuç neticesinde bir karar verilmesi gerekirken, zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi ve UYAP üzerinden gerekçeli karar ve ek karar başlığı altında iki ayrı gerekçeli karar ve iki ayrı gerekçe oluşturularak hukuki güvenlik ilkesinin zedelenmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.