Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/4049 K.2020/5927

Taraflar arasındaki istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin kızının davalı Üniversiteye 2009 yılında kayıt yaptırdığını, hazırlık dahil 2013 güz-2014 bahar döneminde bitmesi gereken eğitimin uzadığını, bir dersten sınıfını geçilememesi sebebiyle, öğrencinin 2015 yılı güz döneminde...V. dersini yeniden aldığını belirterek 2014-2015 güz döneminde alınan 10.500,00 TL ile ihtar masrafı olan 85,00 TL dahil olmak üzere 10.585,00 TL’nin ihtarnamenin davalıya tebliği tarihi olan 17/08/2015 tarihinden bu yana işlemiş faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacının ödediği ücretin dönem ücreti olduğunu belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 10.585,00 TL’nin 17/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Davacı, eğitim gördüğü dönem içerisinde başarısız olup, tekrar almış olduğu derse ilişkin olarak davalı üniversiteye mükerrer ödeme yapması nedeniyle eldeki davayı açmıştır.

Mahkemece, dava konusu olay içeriğinin hazırlık hariç 4 yıllık eğitim dönemi bittiği halde, veremediği dersi olduğu için bu dersi bir sonraki eğitim döneminde takip ederek, sınava giren davacının kızının aldığı bu hizmetin, ek bir hizmet ve ayrıca ücreti gerektiren bir durum olup olmadığına ilişkin olduğunu,ara sınıflarda, geçmiş sınıfların dersleri için, altsınıfın derslerine giren öğrenciden ek ücret alınmamasına dayanak olan esas, son sınıfta bütün derslerden sınıfını geçemeyen öğrenciden, sonraki dönemde de eğitim alacağı için, ayrıca o dönemin ücretinin alınıp alınmayacağı konusunu da çözümlemeye esas alınması gerektiğinden,

olağan eğitim dönemlerinde her ders için öğrenciden tek ücret alınması esasını kabul etmek gerektiğini, son sınıftaki bir öğrencinin bazı derslerden sınıfını geçememiş ise sadece sonradan sınava gireceği bu ders için, o yılın tüm eğitim ücretini ödemesi gerekmeyeceğini, Şöyle ki, öğrenciler aldıkları derslerden sınava girince, sınıfını geçerse sorun çıkmadığını, derslerden birinin verilememesi halinde, fakülteye devam eden öğrencinin sonraki sınıfa devam ederken, geçemediği ders için de alt sınıfın derslerini ikinci kere takip ederse, ikinci bir ücret vermemesi gerektiğinin YÖK tarafından benimsendiğini,

somut olayda her ders için tek bir ücret ödenir ilke olarak kabul edilmesi gerektiğini aynı dersi ikinci kere takip eden öğrencinin, ikinci bir ücret ödemesi uygun olmadığını, davaya konu olayda alınan ücretin, öğrenciden mezun olması için gereken dersini bir dönem daha uzatarak ikinci kere almasından dolayı tahsil edildiğini halbuki öğrencinin okula devam etmediğin, ücretini daha önce ödemiş olduğu dersi yeniden aldığını, bu hizmetin fakülteye ek bir külfet yüklemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

...Ekonomi Üniversitesi, Yüksek Öğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu gereğince kurulmuş Vakıf Üniversitesidir. 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun Ek 9. maddesine göre, Vakıf Yüksek Öğretim Kurumlarının eğitim-öğretim esasları, öğretim süreleri ve öğrenci hakları ile ilgili hususlar bu Kanuna tabidir, öğrencilerden alınacak ücretler mütevelli heyeti tarafından tespit edilmektedir. Ek 10. madde gereğince vakıf üniversiteleri Yüksek Öğretim Kurumunun gözetimi ve denetimi altındadır.

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulu'nun 15.09.2008 tarihli kararında; ''2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun Ek 10. maddesine göre mali, idari ve ekonomik konularda kurulun gözetim ve denetimine tabi olan vakıf yükseköğretim kurumlarında okuyan öğrencilerden kayıt yaptırdıkları dönem ve eğitim – öğretim yılı için ücret alındığı, bir üst sınıfa geçen ve bir önceki eğitim – öğretim yılı dönemi için ücret ödemiş olan öğrencilerden daha önce alıp da başaramadığı ve yeniden alması gereken ücretleri daha önce alınmış/ödenmiş olan alt sınıf dersleri için bir ücret alınmasının uygun olmadığına karar verilmiştir.''

Yüksek Öğretim Kurulu 'nun 18.03.2015 tarih ve 12 nolu oturumunda uygulamada yaşanan tereddütlerin giderilmesi amacıyla ''Vakıf Yükseköğretim kurumlarında ders ücreti ödediği yılda/ dönemde başarısız olan öğrenci, bir sonraki yılda/ dönemde bu dersi dönem /eğitim-öğretim yılı dışında ek bir ücret ödemeden alma hakkına sahip iken, başarısız olunan dersi zorunlu olmayan yaz okulunda kendi talebi ile almak istediği taktirde ücret ödemesi gerektiği, ayrıca öğrencilerden dönem tekrarı veya normal eğitim süresine aşan eğitim- öğretim yılı / dönemi için ücret alınıp alınmayacağı hususunun yüksek öğretim kurumları tarafından kararlaştırılabileceğini '' şeklinde düzenlenmesine karar verildiği belirtilmiştir.

Bu durumda, vakıf üniversitelerince, öğrencilerin başarısız olduğu ya da hiç almadığı derse ilişkin bir sonraki dönem alacağı dersler için öğretim ücreti dışında her ne ad altında olursa olsun ayrı bir ücret alınması hukuka aykırıdır aksi bir uygulama halinde fazla tahsil edilen ücretler sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri alınabilecektir.Ancak dönemin uzaması nedeniyle öğrenciden ücret alınmasına dair bir engel bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca, mahkemece başarısız olunan derslerle ilgili davacı öğrencinin ödediği ücretlerin ...'nin belirlediği dönem ücreti dışında ek ücret olup olmadığının tespit edilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yanılgılı değerlendirme sonucu karar verilmiş olması hatalı olup, bozmayı gerektirir.