Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2021/1644 K.2021/3750

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; dava konusu taşınmazın 21/11/1990 tarihinde vakıf üyesi ... tarafından kiralandığını, 21/04/1991 tarihinde kiracının isteğiyle vakıftan önceki derneğe devredildiğini, boş arsaya muhdesat niteliğinde inşaat ve ağaçlandırma yapıldığını, derneğin daha sonra şimdiki vakfa dönüştüğünü, taşınmazın ise davalı ... Üniversitesine tahsis edildiğini, haklarında açılan müdahalenin men’i davasının kabul edildiğini ileri sürerek; muhdesatların bedeli yönünden fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla, 10.000 TL'nin ihtarname tebliğ tarihinden ve 5.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı ...; kendilerinin taşınmaz üzerinde mülkiyet haklarının bulunmadığını, taşınmazın mevcut durumuyla tahsis edildiğini, husumet yöneltilemeyeceğini, davacının fuzuli şagil olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ...; davanın mesnetsiz olduğunu savunarak, reddini istemiştir.

Mahkemece; davalı ... hazinesine ait parselin davalı ... Üniversitesine tahsis edildiği, üzerindeki tüm muhtesatların davacı tarafından yapıldığı, bedellerinin tahsis edilen üniversiteden alınması gerektiği, her ne kadar maliye hazinesi dava konusu yerin maliki ise de, tahsis işleminin davalı üniversiteye yapıldığı gerekçesiyle, davalı ... hazinesi aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddine, diğer davalı yönünden davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı ...

Üniversitesinin temyizi üzerine, Dairece verilen 22/02/2018 tarih 2016/13286 E. 2018/1516 K. sayılı kararla; “..O halde; mahkemece, dava konusu taşınmazın davalı ... Üniversitesine tahsis edilmesi nedeniyle sebepsiz zenginleşme borçlusu olmadığı anlaşıldığından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle temyiz eden yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması” gerekçesiyle bozulmuştur.

Bozma ilamına uyan mahkemece; davalı ... hazinesine ait olup, davacı vakfın kiracısı olduğu taşınmazın davalı ... rektörlüğüne tahsis edildiği, ... Üniversitesi rektörlüğünün açtığı müdahalenin önlenmesi davası sonrasında davacının tahliye edildiği, tüm bina, muhdesat ve ağaçların davacı vakıf tarafından yapıldığı, bina, muhdesat ve ağaçların bedelinin taşınmazın maliki olan maliye hazinesinden tahsilinin gerektiği, taşınmazda malik konumundaki maliye hazinesinin sebepsiz zenginleştiği, tahsisin davalı üniversitenin sebepsiz zenginleştiğini göstermediği gerekçesiyle; davalı ... Üniversite Rektörlüğü aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddine, davalı ... yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bilindiği üzere, Yargıtay'ın bozma kararına uyan mahkeme, artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Çünkü, mahkemenin bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usule ilişkin kazanılmış hak doğmuştur.

Bundan başka, Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün, bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uyan mahkeme, kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Eş söyleyişle, kesinleşmiş olan bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usule ilişkin kazanılmış hak teşkil eder.

Somut olayda; muhdesat bedelinin tahsili isteminin davalı ... yönünden kısmen kabulüne, davalı ... yönünden ise reddine dair verilen 10/12/2015 tarihli kararın, davacı tarafından temyiz edilmediği, sadece davalı Üniversitenin temyizi üzerine lehine bozulduğu görülmektedir. Bu şekilde, ilk hükümde davalı ... Bakanlığına yönelik davanın reddine yönelik hükmün temyiz edilmeyerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, mahkemece; her ne kadar davalı ... davada malik sıfatıyla yer alsa da; hakkında verilen davanın reddine yönelik hükmün temyiz edilmediği için bozma kararı dışında bırakılması nedeniyle kesinleştiği gözetilerek yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, davanın Maliye Bakanlığı yönünden kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerekmiştir.