Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2021/451 K.2021/11592

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalının inşa ettiği Akasya sitesinden bağımsız bölüm aldığını, bu bağımsız bölümle ilgili satış ofisinde, broşür ve materyallerde yapılan tanıtımlara uygun bir şekilde teslimin gerçekleşmediğini, taahhüt edilen ancak sonrasında kamuya terk edildiği anlaşılan central park ile delil tespiti dosyalarında yer alan diğer eksiklikler ile proje tadilatı sonucu bağımsız bölümlere dönüştürülen ortak alanlardaki tesisat katlarının mesken fiyatlarında meydana getirdiği değer kaybının belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, süresinde teslim yapılmadığından sözleşme gereğince öngörülen cezai şart için aylık 4.134 TL'nin ve eksik işler bedelinin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı; davacının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile, 5.866 TL'nin dava tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin 4.134 TL istemin reddine yönelik verilen hüküm, tarafların temyizi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 17/02/2020 tarihli ve 2016/26827 E. 2020/2247 K. sayılı kararıyla; hüküm ile gerekçe arasında çelişki oluştuğu, hüküm altına alınan rakama nasıl ulaşıldığının gerekçede gösterilmemek suretiyle hükmün denetiminin imkânsız kılındığı gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde; davanın kısmen kabulüne, cezai şarta ilişkin talebin reddine, eksik iş nedeniyle belirlenen 5.866 TL'nin dava tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2) Dava, satış esnasında sunulan katalog, proje ve tanıtımlarda belirtilen ancak bunlara uygun olarak yapılmayan veya eksik yapılan işler nedeni ile davacının satın aldığı dairede oluşan değer kaybının ve geç teslim nedeni ile cezai şartın ödetilmesi istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık; dava konusu olayda “ayıplı ifa” mı, yoksa “eksik ifa”nın mı söz konusu olduğu, buradan varılacak sonuca göre satıcının sorumluluğuna gidilebilecek ihbar ve zamanaşımı süreleri ile talep hakkının kapsamının ne olduğu noktalarında toplanmaktadır.

Davacı tüketici olduğuna göre, tüketici hukuku ile ilgili ayıba ilişkin düzenleme, satış tarihi itibariyle yürürlükte olan 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un (TKHK) 4. maddesinde yer almaktadır.

Anılan maddenin birinci fıkrasında; “Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda yer alan veya satıcı tarafından vaat edilen veya standardında tespit edilen nitelik ve/veya niceliğine aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mal veya hizmetler, ayıplı mal veya ayıplı hizmet olarak kabul edilir.” denilmekte, devam eden fıkralarda ise buna ilişkin biçimsel koşullar sayılmaktadır.

Ayıp kavramı ile eksik iş kavramı ise birbirinden farklıdır.

Ayıp, kanun ya da sözleşmede öngörülen unsurlardan birinin veya birkaçının eksikliği ya da olmaması gereken vasıfların olmasıdır.

Eksik iş, sözleşme konusu işlerin yapılmaması yani hiç yapılmayan iştir.

Eksik ifa ise kanunlarımızda tanımı yapılmamakla birlikte, 4077 sayılı Kanun'un 4. maddesinde sayılan ayıp kavramı içerisinde mütalaa olunmaktadır.

Yukarıda da ayrıntısı ile açıklandığı üzere; malın ayıplı olması halinde taraflara ait hak ve yükümlülüklerin nelerden ibaret olduğu, 4822 sayılı Kanunla değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesinde düzenlenmiş, ayıbın gizli ya da açık olması halleri için ayrı ihbar süreleri getirilmiş, hatta ayıbın ağır kusur veya hile ile gizlenmesi halinde zamanaşımı süresinden yararlanılamayacağı açıkça ifade edilmiştir.

Buna göre; satılan maldaki ayıp açık ayıp niteliğinde ise 4077 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca malın teslim tarihinden itibaren 30 gün içinde, gizli ayıp niteliğinde ise dava zamanaşımı süresi içinde ve ayıp ortaya çıktıktan sonra derhal (dürüstlük kuralına uygun olan en kısa sürede) ihbar edilmesi; ayıbın açık mı, yoksa gizli mi olduğunun tayininde ise ortalama (vasat) bir tüketicinin bilgisinin dikkate alınması gerekmektedir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacının 12/06/2009 tarihinde satın aldığı daireyi 18/11/2011 tarihinde fiilen teslim aldığı, davacının satın aldığı bu taşınmazla ilgili ayıp ihbarını ilk olarak 27/03/2013 tarihinde gerçekleştirdiği ve 28/06/2013 tarihinde açtığı eldeki dava ile de eksik ve ayıp iddiası ile satın aldığı taşınmazda meydana gelen ekonomik eksikliğin tazminini istediği, dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Davacının dava dilekçesinde bildirdiği ve mahkemece taşınmazın ekonomik değerini düşürdüğü tespit edilen eksikliklerin açık ayıp olduğu, davalıların bu ayıbı gizlemek için de herhangi bir hileye başvurmadıkları, davacının bu ayıplardan bağımsız bölümü satın ve teslim aldığı tarihte kolayca bilgi sahibi olabileceği kuşkusuzdur.

Davacının teslim aldığı bağımsız bölüm nedeniyle, 4077 sayılı Kanunun 4. maddesi gereğince malın teslim tarihinden itibaren otuz gün içinde davalıya ayıp ihbarında bulunmadığı da anlaşılmaktadır.

Her ne kadar, 4. maddede konut satışlarında zamanaşımı süresi beş yıl olarak öngörülmüş ise de konutu satın alan davacı, açık ayıp halinde, malı teslim aldığı tarihten itibaren otuz gün içerisinde satıcı veya malike ayıp ihbarında bulunur ise bu durumda, malı teslim aldığı tarihten itibaren beş yıl içerisinde 4077 sayılı Kanuna dayanarak dava açabilecektir.

Hâl böyle olunca; mahkemece ayıp ihbarı süresinde yapılmamış olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.