Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2023/2174 K.2023/3076

Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen itirazın iptali davasında davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili. FETÖ darbe girişimi sonucu ilan edilen Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesi ile kapatılarak Hazineye devredilen kurumlar nezdinde bulunan senetlere Devlet tarafından el konularak tüm hakların Devlet tüzel kişiliğine geçtiğini, Özel ... Dershanesi'nde ele geçirilen senetler içinde davalıya ait senedin olduğunu, söz konusu senedin ...

İcra Müdürlüğünün 2019/4710 E. sayılı dosyası ile ilamsız takibe konulduğunu, borçlunun itiraz ettiğini, davalının itirazının haksız, yersiz ve alacağı sürüncemede bırakmaya yönelik olduğunu, kambiyo senetlerinin sebepten mücerret olduğundan davalının el konulan kuruma borçlu olduğunun sabit olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla borçlunun itirazının iptaline, açılan takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatın hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı vekili; davanın konusu gereği Tüketici Mahkemesinde ya da Tüketici Mahkemesi sıfatıyla görülmesi gerektiğini, takibe konu belgenin kambiyo senedi niteliğinde olmadığını, icra takibine konu belgenin kapatılan dershaneden ele geçirildiğini, davacı tarafından defalarca kambiyo senedi olarak izah edilen belgenin kambiyo senedi vasfına sahip olması halinde söz konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, söz konusu belgeye dair bedelin ödenmemiş olması ve bu nedenle talep edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, senedin kambiyo senedi niteliği taşıdığı iddia ediliyor ise davanın Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini,

davacının ... bu davadaki taleplerinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin hiçbir surette kapatılan dershaneye borcunun bulunmadığını, müvekkilinin gerekli tüm ödemelerini zamanında gerçekleştiğini, buna rağmen müvekkilinin sebebini bilmediği bir şekilde FETÖ tarafından ödemesi yapılmış olan senetlerin saklandığını veya gizlendiğini, bu belgelerin müvekkilinin aleyhine kullanılmak için kötü niyetle tutulduğunu, hiçbir araştırma yapılmadan Devlet tarafından kullanılması vatandaşların hukuka olan güvenini kırdığını savunarak davanın reddini, %20 kötüniyet tazminatının tahsilini istemiştir.

2. Davalı vekili 01.04.2021 tarihli dilekçesi ile; davanın görevsiz Mahkemede görüldüğünü, uyuşmazlığının miktar itibariyle Tüketici Hakem Heyetinde görülmesi gerektiğini, arabuluculuğa ilişkin dava şartının yerine gelmediğini, senetlerin nama yazılı olmadığını, tüketici bakımından geçersiz olduğunu belirterek yargılamanın iadesini talep etmiştir.

3.Davacı vekili yargılamanın yenilenmesi talebine ilişkin cevap dilekçesinde; yargılamanın yenilenmesine ilişkin koşulların oluşmadığını savunarak talebin reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; imzası inkar edilmeyen 1.000,00 TL vadeli bononun Özel ... ... Dershanesi'ne davalı tarafından teslim edildiği, senet bedelinin ödenmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, ... İcra Müdürlüğünün 2019/4710 E. sayılı dosyasında yürütülen icra takibine yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, alacağın likit olduğu anlaşılmakla asıl alacağın %20 sine tekabül eden 200,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

2.İlk Derece Mahkemesinin 26.04.2022 tarihli ve 2022/7 E., 2022/231 K. sayılı ilamıyla; davalının yargılamanın iadesi talebinin yasada yer alan sebeplerden hiçbirini taşımadığı, yargılanmanın yenilenmesini gerektirir delilin bulunmadığı, mahkemenin 2020/167 E., 2021/27 K. sayılı dava dosyasında yargılamanın iadesine yönelik şartların oluşmadığı gerekçesiyle yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ

A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Adalet Bakanlığınca; Mahkemece davalı tarafından 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanununa aykırı olarak emre yazılı olarak düzenlenen senedin davacı yönünden geçersiz olduğu ve geçersiz senede dayanılarak ilamsız icra takibi başlatıldığı dikkate alınmadan yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek kararın kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, itirazın iptali davasında icra takibine konu olan senedin emre yazılı olduğu için tüketici bakımından geçerli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2. Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun’un 363 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

3. 6502 sayılı Kanun'un Temel İlkeler başlıklı 4 üncü maddesinin beşinci fıkrası şöyledir: "Tüketicinin yapmış olduğu işlemler nedeniyle kıymetli evrak niteliğinde sadece nama yazılı ve her bir taksit ödemesi için ayrı ayrı olacak şekilde senet düzenlenebilir. Bu fıkra hükümlerine aykırı olarak düzenlenen senetler tüketici yönünden geçersizdir."

4. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Unsurları başlıklı 776 ncı maddesi; "Bono veya emre yazılı senet; a)Senet metninde “bono” veya “emre yazılı senet” kelimesini ve senet Türkçe’den başka bir dille yazılmışsa, o dilde bono veya emre yazılı senet karşılığı olarak kullanılan kelimeyi, b) Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödemek vaadini, c) Vadeyi, d) Ödeme yerini, e) Kime veya kimin emrine ödenecek ise onun adını, f) Düzenlenme tarihini ve yerini, g) Düzenleyenin imzasını, İçerir." şeklindedir. Yine Aynı Kanun'un 777 nci maddesinde ise, 776 ncı maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senedin bono sayılamayacağı düzenlenmiştir.

3.Değerlendirme

Dava dosyasının incelenmesinde; davalının Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesi ile kapatılan Özel ... Dershanesi'ne eğitim hizmeti için verdiği senetten kaynaklı borcunun olduğu iddiası ile davacı tarafından ...

İcra Dairesinin 2019/4710 E. sayılı icra dosyası üzerinden 1.000,00 TL asıl alacak ve 76,19 TL işlemiş faizi toplamı 1.076,19 TL olarak 12.11.2019 tarihinde ilamsız takip başlatıldığı, davalının süresinde icra takibine itiraz ettiği, davacı tarafından itirazın iptali talebinde bulunulduğu, Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, bu kez davalı tarafından yargılamanın yenilenmesi istendiği, Mahkemece yargılamanın yenilenmesine ilişkin talebin reddine karar verildiği, icra takibine konu edilen senedin zorunlu unsurlarından olan düzenleme tarihini taşımadığı, bu anlamda kambiyo senedi vasfına haiz olmadığı,

6502 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin beşinci fıkrasının bu anlamda uygulanamayacağı anlaşıldığından Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin reddi gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Adalet Bakanlığının hükmün bu yöne ilişen kanun yararına bozulması talebinin REDDİNE,

Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,