Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2023/2553 K.2024/2042

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalı Üniversite arasında 01.01.2016 başlangıç tarihli elektrik tedarik sözleşmesi imzalandığını, davalı Üniversitenin sözleşmedeki koşullarda elektrik temin edildiğini, davalı Üniversitenin 2016 öncesinde tarife gruplarından "2 nolu tarifenin ticarethane" grubuna dahil ve bu tarife grubunda dağıtım bedeli ödenmediğini EPDK tarafından 2016 yılında alınan kararlarla uygulamada geçerli olan tüm tarifelerin değiştirildiğini ve davalı Üniversitenin tarifesinin de dağıtım sistemi kullanıcıları kısmındaki "tek terimli ticarethane" sınıfına dönüştürüldüğünü,

geçerli olan tarife kararları uyarınca tahsil edilmesi gereken dağıtım bedelinin tahsil edilemediğini ancak davalı Üniversitenin tükettiği elektriğin dağıtım bedelini güncel tutarlardan Başkent EDAŞ'a ödediğini ileri sürerek. EPDK tarife yapısındaki değişiklik dikkate alınarak 01.01.2016 başlangıç tarihli elektrik tedarik sözleşmesi gereği Ocak 2016-Aralık 2016 dönemlerindeki (11.

Kısım için Zonguldak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/283 E. Sayılı dosyasında dava konusu edilen Şubat 2016 dönemi hariç) davalının elektrik tüketiminden kaynaklı olarak müvekkil şirket tarafından ilgili dağıtım şirketine ödenen dağıtım bedelinden şimdilik 10.000,00 TL ve KDV'sinin 6183 sayılı Kanun'un 51 inci maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 15.02.2021 tarihli dilekçe ile takibin 348.781,84 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin davacı şirket ile 08.12.2015 tarihinde imzalandığı 7.1.1., 14.1., 23 ve 45, 01.01.2016 başlangıç tarihli sözleşme ile elektrik temin ettiğini, sözleşmenin maddelerinin hükmünde değişiklik yapılmasını engellediğini, ayrıca 2016 yılı Elektrik Enerjisi Alımı Teknik Şartnamesinin 5. maddesi ek ödeme yapılmasına engel nitelikte olduğunu, 13. maddede de dağıtım bedelinden ve elektrik tüketim vergisinden muaf olduğunun belirtildiğini, 27.06.2013 tarihli Bakanlar Kurulu Kararında da dava konusu ile ilgili hüküm bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tarafından EPDK tarife ve düzenlemelerine uygun olarak ödenen dağıtım bedelini yine taraflarca akdedilen sözleşmenin eki olan Teknik Şartnamenin 7.3. maddesi gereği davalıdan talep edebileceği, itibar edilen teknik bilirkişi heyet raporunda belirtilen tüketim miktarlarına göre uygun ödenen ve faturalarda da belirtilen 2016 yılına ait şubat ayı haricinde kalan bedeller üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerektiğini,

davacı taraf her ne kadar 6183 sayılı Kanun'un 51 inci maddesi gereği son ödeme tarihlerinden itibaren ayrıca ek faiz talebinde bulunmuşsa da, davacının kamu kurumu olmadığı, taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve davalı taraf tacir olmadığından ödeme tarihlerinden itibaren başlamak üzere yasal faize hükmetmek gerektiği gerekçesiyle;

davanın kısmen kabulüne, 16.628,07 TL’nin 09.05.2016 tarihinden, 15.116,36 TL’nin 09.05.2016 tarihinden, 13.868,52 TL’nin 15.06.2016 tarihinden, 21.706,71 TL’nin 29.06.2016 tarihinden, 35.113,30 TL’nin 03.08.2016 tarihinden, 40.332,39TL’nin 06.09.2016 tarihinden, 41.033,65 TL’nin 05.10.2016 tarihinden, 27.100,43 TL’nin 07.11.2016 tarihinden, 25.502,12 TL’nin 16.12.2016 tarihinden, 25.486,64 TL’nin 03.01.2017 tarihinden, 29.484,03 TL’nin 01.02.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili.

Mal Alımına Ait Sözleşmenin 7.1.1, 14.1.1, 23, 23.2 , 45. maddelerine göre davacı tarafın taleplerinin reddi gerektiğini, 2016 yılı Elektrik Enerjisi Alımı Teknik Şartnamesinin 5. maddesinin de ek ödeme yapılmasına engel nitelikte olduğunu, sözleşme hükümlerinden de anlaşılacağı üzere ihalede tüm giderler dahil birim fiyat teklifi alındığını, tüketim miktarının bu birim fiyat (ihalenin her kısma ait olan birim fiyat) ile çarpılması sonucu bulunan tutara %18 KDV ilave edildikten sonra ödenecek olan fatura rakamına ulaşıldığını, müvekkilinin şartları baştan belli bir sözleşmede sonradan değişiklik yapılması yolunun kapalı olduğunu,

Elektrik Enerjisi Alımı Teknik Şartnamesinin 13 üncü maddesinde müvekkilinin dağıtım bedelinden ve elektrik tüketim vergisinden muaf olduğunun belirtildiğini, sözleşmenin imza tarihinden sonra EPDK tarafından geçerli olan tüm tarifelerin değiştirilmiş olmasının, sözleşme ve şartname hükümleri uyarınca müvekkilini bağlamayacağını, dağıtım tarifesinin 6046 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na göre bir dağıtım şirketi olan davacıyı bağladığını, ana dağıtım şirketi olan Başkent EDAŞ'ın yeraltı veya yerüstü yatırımlarına bağlı olarak davacı şirkete verdiği alt yapı çalışmalarının bir karşılığı olduğunu,

dağıtım bedelinin nihai tüketici olarak müvekkiline yansıtılması hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre ihale edilen mal alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin esaslar başlıklı maddede, söz konusu sözleşmede ve Bakanlar Kurulu Kararında da mal alım ihalelerinde fiyat farkı uygulayamayacağının belirtildiğini, KDV ve AATÜHK'nun 51. maddesinde düzenlenen gecikme faizi alacağının da reddi gerektiğini, ayrıca Zonguldak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/283 E. sayılı dosyasında eksik incelemeye dayanılarak verildiğinden davanın bağlayıcı bir yönü bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tarafından sözleşme tarihindeki elektrik enerjisi satış birim fiyatında herhangi bir değişiklik yapılmadığı, dağıtım bedelinin de sözleşme tarihindeki birim fiyat üzerinden hesaplandığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin eki olan Teknik Şartnamenin 7.3 üncü fıkrasına göre elektrik fiyatını belirleyen tüm bileşenlerde EPDK tarafından değişiklik yapılması durumunda.

KDV hariç teklif edilen birim fiyat değişmeyecek şekilde, bileşenlerde düzenlemeler yapılabileceğinin öngörüldüğü, dağıtım bedeli talep edilmesinin sözleşmeye aykırılık teşkil etmediği, zira birim fiyatta herhangi bir değişiklik yapılmadığı, davacının sözleşme uyarınca bileşenlerde değişiklik yapmasının mümkün olduğu, davacının, EPDK tarafından çıkarılan tarifelere ve düzenlemelere göre dağıtım şirketine ödemiş olduğu dağıtım bedelini davalıdan talep etmesinde usul ve yasaya aykırı bir husus bulunmadığı,

davalının istinaf dilekçesinde belirttiği fiyat farkına ilişkin yasal düzenlemelerin sözleşmelerin birim fiyatlarında yapılan değişiklere ilişkin olması sebebiyle dava konusu olayda uygulama yerinin bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf sebeplerini tekrar ederek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tedarik sözleşmesi uyarınca verilen elektrik hizmeti sırasında, EPDK tarafından yapılan tarife değişikliği uyarınca dağıtım bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 19 uncu maddesi,

3. Değerlendirme

1. Taraflar arasında imzalanan "Mal Alımına Ait Sözleşme" başlıklı sözleşmenin, bedele dahil giderler başlıklı 7.1.1. maddesinde; "Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin İstekliler tekliflerinde KDV hariç, aktif enerji bedeline ilave olarak tüm bedel (Dağıtım Sistemi Kullanım Bedeli, İletim Sistemi kullanım bedeli, Kayıp/Kaçak Bedeli, Perakende Satış Hizmet Bedeli, Perakende Satış Hizmet Bedeli( Sayaç Okuma), Enerji Fonu, BTV (Belediye Tüketim Vergisi),TRT Payı) vergi, fon ve yasal paylar sözleşme bedeline dahildir. " hükmünü,

Aynı sözleşmede "sözleşmenin ekleri" başlıklı 8.1 inci maddesinde; " İhale dökümanı, bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olup İdareyi ve Yükleniciyi bağlar. Ancak sözleşme hükümleri ile ihale dökümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılıklar olması halinde ihale dökümanında yer alan hükümler esas alınır." hükmünü,

Anılan sözleşmenin 8.2 nci maddesi "İhale dökümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir: 1) İdari şartname 2) Teknik şartname 3) Sözleşme tasarısı 4) Yazılı açıklamalar" hükmünü içermektedir.

2. Anılan sözleşmenin eki sayılan Elektrik Enerjisi Alımı Teknik Şartnamesinin 7.3 üncü maddesinde; "Kurumumuza yansıtılacak olan elektrik faturalarında fiyatı belirleyen tüm bileşenler detaylı olarak görülecektir. Yüklenici tarafından teklif edilen KDV hariç birim fiyat sözleşme süresince sabit kalacak , değiştirilemeyecek ve faturalarda net olarak belirtilecektir. Elektrik fiyatını belirleyen tüm bileşenlerde EPDK tarafından değişiklik yapılması durumunda , KDV hariç teklif edilen birim fiyat değişmeyecek şekilde, bileşenlerde düzenlemeler yapılacaktır. " hükmü yer almaktadır.

3. Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiği gibi; taraflarca imzalanan sözleşmenin eki olan Teknik Şartnamenin 7.3 üncü maddesine göre; elektrik fiyatını belirleyen tüm bileşenlerde EPDK tarafından değişiklik yapılması durumunda, KDV hariç teklif edilen birim fiyat değişmeyecek şekilde, bileşenlerde düzenlemeler yapılabileceğinin öngörüldüğü, dağıtım bedeli talep edilmesinin sözleşmeye aykırılık teşkil etmediği, zira birim fiyatta herhangi bir değişiklik yapılmadığı, davacının sözleşme uyarınca bileşenlerde değişiklik yapmasının mümkün olduğu,

davacının EPDK tarafından çıkarılan tarifelere ve düzenlemelere göre dağıtım şirketine ödemiş olduğu bileşeni (dağıtım bedelini) davalıdan talep etmesinde usul ve yasaya aykırı bir husus bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR