Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2023/3622 K.2024/1648

Taraflar arasındaki emekli maaşı hesabına tüketici kredisi sözleşmesi uyarınca konulan blokenin kaldırılması ve istirdadı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri gönderilmesine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi davanın yeniden görülmesi neticesinde davanın kabulüne karar vermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacının emekli maaşını davalı bankadan aldığını, ayrıca davalı bankadan tüketici kredisi kullandığını, kredi taksitlerinin davacının rızası dışında maaşından kesinti yapılmak suretiyle tahsil edildiğini, 5510 sayılı Kanun'un 93.maddesi gereğince maaşından belirtilen haller dışında kesinti yapılamayacağını ve tüketici mevzuatı uyarınca tüketici aleyhine haksız şart düzenlenemeyeceğini ileri sürerek maaş hesabına davalı banka tarafından konulan blokenin kaldırılmasına ve blokenin kaldırılmasını istediği tarihten itibaren maaşından yapılan kesintinin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacı tarafından imzalanan sözleşmeler, aynı tarihli alınan taahhütname, talimat ve temlikname ile borcun ödenmemesi halinde mevduat ve hesapları üzerinde bloke, hapis, mahsup ve takas yetkisi verildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının maaş hesabına konulmuş olan blokenin kaldırılmasına ve 3.045,75 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; borçluların alacaklı banka üzerinden aldıkları maaş hesaplarının 1/4'ü üzerine bloke koyduğunu ve uygulamanın yerleşik Yargıtay kararları ile taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; "Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine, istinaf incelemesinin istinaf sebepleri ve kamu düzenine aykırılıklar ile sınırlı olarak yapılmasına, davacının imzasının bulunduğu takas mahsup yetkisini içeren sözleşme veya taahhütnamenin bulunmaması nedeniyle davalı bankanın davacının maaş hesabına bloke koyma ve mahsup hakkı bulunmamasına göre, İlk Derece Mahkemesince yukarıda yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından" gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; borçlu ile yapılan sözleşmede benzeri durumlarda hesabına bloke konulabileceği hususunun yer aldığını, bilirkişi raporunun lehlerine olduğunu, emsal kararların da iddialarını desteklediğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacının, davalı banka nezdinde bulunan maaş hesabına tüketici kredisi sözleşmesi uyarınca banka tarafından konulan blokenin kaldırılması ve istirdadı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 5510 Sayılı Kanunun 93 üncü maddesi; "Bu Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu Kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler; 88 inci maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez.".

2. 4721 sayılı Kanunun 2 nci maddesi; "Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz."

3. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 28.05.2019 tarihli ve 2016/13350 E., 2019/6695 K. sayılı ilamının ilgili kısmı şu şekildedir: " Tüketici haklı bir sebep olmadan sözleşmeyi tek taraflı feshedemez, ifası yapılmış bedellerin iadesini isteyemez, bu şekilde edimin tek taraflı geri istenmesi de hukuken himaye göremez. Aksi halde, kredi isteyen kişinin mali durumu ve maaş gelirine göre borcunun ödenebileceği güvencesiyle kredi veren bankanın alacağının imkânsızlaşması, kötü niyetli bir kredi borçlusunun borcunu hiç ödememesi gibi bir sonuç doğacaktır. Hal böyle olunca, mahkemece uyuşmazlığın sözleşmeye bağlılık, ahde vefa ilkesi ve tarafları bağlayan sözleşme hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi gerekirken," şeklindedir.

4. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 07/12/2021 tarihli ve 2021/273 E., 2021/12613 K. sayılı ilamının ilgili kısmı şu şekildedir: "Yargıtay uygulaması ve öğretide, tacirler arasında düzenlenmiş olsa bile birden çok sayfadan oluşan yazılı sözleşmelerin devam eden sayfalarının taraflarca imzalanması veya paraf edilmesi zorunluluğu kabul edilmemektedir. Sözleşmenin imzalandığı 25/08/2018 tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'ndan bu yolda bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak, sözleşme metninin birden çok sayfadan oluşması halinde her sayfanın imzalanması zorunlu değil ise de, metin içerik, anlam ve devam eden maddeler ile başlıkları bakımından mantıksal sıralama (silsile) ve bir bütünlük arzetmesi gerekmektedir."

3. Değerlendirme

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle maaş hesabına bloke konulmasına ilişkin davacının davalı banka ile kredi sözleşmesi imzaladığı,

sözleşmenin bankanın rehin, takas, mahsup ve hapis hakkını düzenleyen 11 inci maddesinin bulunduğu sayfa imzalanmasa da metin içerik, anlam ve devam eden maddeler ile başlıkları bakımından mantıksal sıralama ile bir bütünlük arzettiği ve sözleşmenin son sayfası davacı tarafından imzalandığı için başkaca herhangi bir olur ve/veya talimat aranmaksızın borcun düzenli olarak tahsil edilmesine muvafakat ettiği,

tarafların sözleşme hükümleri ile bağlı olmasının zorunlu olduğu ve bu düzenlemenin haksız şart kabul edilemeyeceğinin anlaşılmasına göre davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü yönünde hüküm kurulması doğru görülmemiş hükmün bu nedenlerle bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

VI. KARAR

HH - AZ - YK - FE