Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2023/504 K.2023/2329

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar; davalı ile imzaladıkları 03.05.2019 tarihli adi yazılı Gayrimenkul Satış Vaadi sözleşmesi ile dava konusu taşınmazın satımı için 225.000,00 TL bedelle anlaştıklarını, sözleşme gereği satış bedelinin peşin ödendiğini ancak davalının teslim edimini yerine getirmeyerek taşınmazı üçüncü kişiye sattığını, bu nedenle zarara uğradıklarını ileri sürerek; 225.000,00 TL' nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı; tüketici uyuşmazlıklarında arabuluculuğa başvurunun dava şartı olduğunu, dayanak olarak gösterilen sözleşmede davacı ...'ın taraf olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın ayıplı hizmetten kaynaklı tazminat davası olduğu, davanın arabulucuya başvurma bakımından 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un (6502 sayılı Kanun) 73/A maddesinde sayılarak istisna tutulan dava türlerinden olmadığı, dava açılmadan önce arabulucuya başvurmanın dava şartı olduğu, bu hususun tamamlanabilen bir dava şartı eksikliği olarak düzenlenmediği, davacının arabulucuya başvurmadan dava açtığı gerekçesiyle, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar; davanın arabuluculuk dava şartına tabi olmadığını, davacı ... ile davalı arasında yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin adi yazılı şekilde yapıldığını ve davalının mülkiyetin devrine ilişkin edimini yerine getirmediği için geçersiz bir sözleşme olduğunu, hukuken geçersiz bir sözleşme var iken bu sözleşme nedeniyle davacı ...'in tüketici olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını, kaldı ki dava konusu taşınmazı hangi amaçla satın almak istediklerinin tespit edilmesi gerektiğini ve bu hususun ancak yargılamada toplanacak delillerle ortaya çıkacağını,

dava konusu taşınmazı satmak ve kar elde etmek amacıyla satın almış olmaları halinde tüketici kabul edilmelerinin mümkün olmayacağını, davalının dava konusu taşınmazı tapu sicil müdürlüğünde başka birisine devrettiğini, dolayısıyla mülkiyete ilişkin talepleri kalmadığını, davalıya ödenen paranın sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince iadesini istediklerini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; tüketici sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemiyle açılan davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu ve davacıların dava tarihinden önce arabuluculuğa başvurmadığı, 6502 sayılı Kanun'un 73/A maddesi uyarınca davanın arabuluculuk dava şartı yönünden usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacılar temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar; istinaf dilekçesinde bildirdiği sebepleri ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 7251 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 59 uncu maddesi ile 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinden sonra gelmek üzere “Dava şartı olarak arabuluculuk'' başlığıyla eklenen 73/A maddesi gereğince, tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiştir.

2. 6502 sayılı Kanun'un 73/A maddesinin birinci fıkrasında; tüketici hakem heyetinin görevi kapsamında olan uyuşmazlıklar, tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar, 73 üncü maddenin altıncı fıkrasında belirtilen davalar, 74 üncü maddede belirtilen davalar, tüketici işlemi mahiyetinde olan ve taşınmazın aynından ... uyuşmazlıklarda ise, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümlerin uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır.

3. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığı ile eklenen 18/A maddesinin ikinci fıkrasında. "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesi getirilmiştir.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçelere, özellikle taraflar arasında akdi bir ilişki bulunmasına, dava konusu uyuşmazlığın tüketici işlemi mahiyetindeki gayrimenkul alım satım sözleşmesinden kaynaklanmasına ve dava tarihi itibariyle tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğunun anlaşılmasına göre, davacıların temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,