Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2023/5617 K.2024/3682

Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi ve tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında ... Vadi adlı siteden bağımsız bölümün KDV hariç 328.100,00 TL bedelle satımına ilişkin .... Noterliği 05.02.2015 tarih ve 02032 yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Mal Satış Vaadi ve İnşaat Yapım Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre bağımsız bölümün 30.11.2016 tarihinde teslim edileceğini ancak halen teslim edilmediğini, 15.07.2016 tarihi sonrası davalı şirketin bağlı olduğu ...

Holding'in yönetim kurulu başkan ve üyelerinin Fetullahçı Terör örgütü ile iltisak ve irtibat içinde bulundukları tespit edilerek haklarında soruşturma başlatıldığını ve davalı şirkete 22.09.2016 tarihinde kayyum atandığını, gelinen noktada tüm borçlar ifa edilmesine rağmen davalı şirketin yükümlülüklerini ifa edemediğini belirterek sözleşmeden dönülmek suretiyle ödenen toplam 328.100,00 TL bedelin dava tarihine kadar ulaşacağı alım gücünün denkleştirici adalet ilkeleri gereğince uyarlanmasına ve uyarlanan güncel değerin avans faizi ile davalıdan tahsiline,

ayrıca sözleşmenin hükümsüz kalmasından kaynaklı 66.308,01 TL'nin zararın tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkili şirkete İstanbul Anadolu 1.Sulh Ceza Mahkemesinin 22.09.2016 tarih ve 2016/4135 D. İş sayılı dosyasından 674 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 3. ve 19. maddeleri ile CMK 133. maddesi gereğince Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun (Fon) kayyım olarak atanmasına karar verildiğini belirterek şirketlerinin içerisinde bulunduğu durum, çözüm yollarının aranması, gerekli şartların oluşturulması ve çözümün tesisi makul bir süreyi gerektirdiğini, sözleşmeden dönme koşullarının da oluşmadığını TBK 138. maddesinin değerlendirilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile 701.811.49 TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve katılma yoluyla davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı vekili, davalının temerrüde düşmüş olmasının dava şartı olduğu, mahkemece karar verilen bedelin avans faiziyle birlikte hükmedilmesinin ve davalı şirket lehine dönme cezası hesap edilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, noter masrafı yönünden talebin kabul edilmesinin hatalı olduğunu, sözleşmenin uyarlanması taleplerinin incelenmediğini, bu nedenle eksik incelemeyle karar verildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2. Davacı vekili, mahkemece zararın tazminine ilişkin taleplerinin reddedilmesinin yerinde olmadığı, 6502 sayılı yasanın 11/1-a ve TBK'nın 125. Maddesi gereğince zararın giderilmesi gerektiğini, ayrıca vekalet ücreti hesaplamasının hatalı yapıldığını ileri sürerek; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava tarihi olan 28.02.2019 itibariyle taşınmazın teslim edilmediğinin sabit olduğu, davacı dilekçesinde "sözleşmeden dönme" ifadesini kullanmış ise de dosya kapsamından talebin sözleşmenin haklı nedenle (teslim edilmemesi) feshi niteliğinde olduğu, bu nedenle 6502 sayılı yasanın 45 maddesindeki indirimin uygulama imkanının bulunmadığı, satıcının temerrüdü dava tarihi itibariyle gerçekleştiği, edimin imkansız olduğu tarihin teslim tarihi olarak kabul edilmesi itirazının hukuka uygun olmadığı, geç de olsa teslime ve devre hukuki bir engel bulunmadığı,

davacının sözleşmeyi haklı nedenle feshetmesi üzerine satış bedeline ilişkin değerlendirmenin dava tarihi itibariyle tespitinin yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Taraf vekilleri istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasındaki 05.02.2015 tarihli gayrimenkul satış sözleşmesi gereğince sözleşmeye konu taşınmazın süresinde teslim edilmemesi nedeniyle satış bedelinin denkleştirici adalet ilkesi doğrultusunda iadesi ve sözleşme gereğince uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'un (6100 sayılı Kanun) 107 nci ve 109 uncu maddesi.

2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (6098 sayılı Kanun)125 inci maddesi.

3. 6502 sayılı Tüketici Korunması Hakkında Kanun'un 6 ncı ve 11/son maddesi

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye ve özellikle, hükme dayanak teşkil eden bilirkişi raporunda taraflar arasında imzalanan 05.02.2015 tarihli "Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Mal Satış Vaadi ve İnşaat Yapım Sözleşmesi" uyarınca ödediği bedelin dava tarihi itibariyle denkleştirici adalet ilkesi ilkesi gereği ulaştığı değerin hesaplanmış olması, davacının fesih talep etmekle menfi zararını isteyebileceği, menfi zararın, alacaklının sözleşme yapılmasaydı uğramayacağı fiili zararlar ile yoksun kaldığı kârı kapsadığı, kullanılan kredi faizi ve komisyonunun menfi zarar kapsamında olmadığı değerlendirilmekle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2. 6098 sayılı Kanun'un 125 inci maddesi uyarınca iki tarafa borç yükleyen sözleşmeyle temerrüde düşen borçluya karşı, alacaklıya üç ayrı seçimlik hak tanınmaktadır. Bunlar; aynen ifa ve gecikmeden dolayı tazminat isteme hakkı, aynen ifayı reddederek edimi ifa sebebiyle müspet zararı talep hakkı, sözleşmeden dönme ve menfi zararı talep hakkı olarak sayılabilir. Somut uyuşmazlıkta davacı, sözleşmeden dönerek taşınmazın teslim edilmemesi nedeni ile uğradığı zararın (menfi zarar) tazminini istemektedir.

3. İlk Derece Mahkemesince, davalı şirketin sözleşme tarihinden dava tarihine kadar geçen sürede daireyi teslim edemediği, bu durumda davacının 6098 sayılı Kanun'un 125 inci maddesi kapsamında seçimlik haklardan yararlanabileceği değerlendirilerek, davanın kısmi dava olarak açılmış olması nedeniyle de 06.02.2020 tarihli duruşmada ıslah edilen alacak için ıslah edilen tarihten itibaren avans faizi işletilmesi gerekirken dava tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanun'un 371 inci maddesi uyarınca davalı yararına BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,