Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2023/925 K.2023/2765

Taraflar arasında 2006/473 E. sayılı dava ile birleştirilerek İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tazminat davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece bozmaya uyularak davaların ayrı ayrı usulden reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar asıl ve birleşen davalarda; davacılardan...'ın oyun oynadığı okul bahçesinden geçen yüksek gerilim hattının mesafe kurallarına aykırı olması nedeni ile elektrik akımının boşalmasıyla ağır yaralandığını, olay nedeni ile büyük ıstırap çektiklerini ileri sürerek; ...'a karşı açtığı asıl davada 51.500,00 TL maddi tazminat, ..., ...

Belediyesi, Bayındırlık ve İskan Bakanlığına karşı yönelttiği birleşen 2007/197 E. sayılı davada; davacı ... için 5.000,00 TL maddi, 25.000,00 TL manevi tazminat, baba Veli ve anne ... için 20.000,00'er TL manevi, kardeş ... için 10.000,00 TL manevi tazminat; ..., ...

Belediyesi, Bayındırlık ve İskan Bakanlığına karşı yönelttiği birleşen 2010/251 E. sayılı davada; davacı ... için 20.000,00 TL maddi tazminat; ... ve ...'a yönelttiği birleşen 2014/88 E. sayılı davada; davacı ... için 50.000,00 TL maddi tazminat; ..., ... ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığına yönelttiği birleşen 2018/537 E. sayılı davada, davacı ... için 76.821,00 TL maddi tazminatın tahsilini talep etmişlerdir.

II. CEVAP

1. Davalılardan Belediye; davada idari yargının görevli olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, denetim görevinin ihmal edilmediğini savunarak, davanın reddini dilemiştir.

2. Davalılardan Bakanlık ve ...; davada idari yargının görevli olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını savunarak, davaların reddini dilemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin 12.11.2019 tarihli ve 2006/473 E., 2019/437 K. sayılı kararıyla; alınan kusur ve hesap raporları doğrultusunda, elektrik tellerinin bakımından ve sıcaklığa göre esnemesinden ...'ın, deprem sonrası yapılan prefabrike konutların kaldırılması, bakımı ve güvenli halde tutulmasından Başbakanlık ... ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığının sorumlu ve kusurlu oldukları, diğer birleşen dosya davalıları olan ... ve ... Belediyesine atfı kabil kusur bulunmadığı gerekçesiyle; davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

2. Kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 10.09.2020 tarihli ve 2020/601 E., 2020/643 K. sayılı kararıyla istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalılardan ..., ... ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece verilen 17.03.2021 tarihli ve 2020/11090 E., 2021/2841 K. sayılı ilamla; haklarında açılan tam yargı davasında idari yargının görevli olması nedeniyle davalılardan ... Belediyesi, ..., Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (eski ...) ile ... yönünden açılan asıl ve birleşen davaların tefrikine, tefrik edilen davalar yönünden yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden red kararı verilmesinden sonra diğer davalı ... yönünden işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı, ayrıca asıl ve birleşen davalar bakımından ayrı ayrı hüküm kurulmadığı gerekçesiyle, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İkinci Bozma Kararı

1. Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesinin 13.07.2021 tarihli ve 2021/178 E., 2021/327 K. sayılı kararıyla; asıl ve birleşen davalarda davalılar ... Belediyesi, ..., Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (eski ...) ile ... yönünden yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle davaların ayrı ayrı usulden reddine, Mahkemenin yargı yolu bakımından görevsizliğine, davanın görev yönünden reddine dair ... bu kararın kesinleşmesini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde görevli idare mahkemesinde dava açılabileceğinin ihtarına, maddi tazminat talebinin konu edildiği birleşen 2007/197 E., 2010/251 E., 2014/88 E., 2018/537 E. sayılı davaların davalı ... yönünden kısmen kabulüne karar verilmiş; karara karşı süresi içinde davacılar ile davalılardan ..., ... ve Başbakanlık ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece verilen 27.01.2022 tarihli ve 2021/8424 E. 2022/538 K. sayılı kararla; Mahkemece bozma kararına uyulmasına karar verilmiş ise de, bozma gereğinin yerine getirilmediği, bozma kapsamına uygun olarak ... dışındaki diğer davalılar yönünden tefrik kararı verilmeden bu davada usulden red kararı verildiği, ayrıca asıl ve birleşen davalar hakkında ayrı ayrı hüküm kurulmadığı, kabule göre de davacı davasını yürürlükte bulunan kanuni düzenlemelere göre görevsiz yargı yerinde açmış olduğundan, “yargı yolu bakımından görevsizliğe” dair verilecek kararla birlikte; harç, masraf ve vekalet ücreti yönünden hüküm kurulması gerektiğinden bahisle, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; birleşen davalarda davalı olan ... Belediyesi, ..., Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (eski ...) ile ... yönünden davaların tefrikine karar verilmiş, akabinde yargı yolu caiz olmadığından davalılar hakkındaki davaların usulden reddine ve haklarında usulden red kararı verilen davalılar lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacılar temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar; olayın müteselsil sorumluluk gerektirdiği ve davalıların tamamen kusurlu oldukları göz önüne alınarak işin niteliği gereği vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, kusuru olan davalılar lehine nisbi vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını, Mahkeme aksine kanaat getirdiyse de tek vekalet ücretine hükmedilmesinin hakkaniyete uygun olacağını ileri sürerek, davanın 2006 yılından beri sürüyor olması da göz önüne alınarak kararın düzeltilerek onanmasını aksi takdirde kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, elektrik çarpmasından kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. Usuli kazanılmış hak olarak tanımlanan bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK).

2. Bundan başka, Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün, bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş olan bu kısımları lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 tarihli ve 13/5 sayılı YİBK).

3. Değerlendirme Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, yargı yolu bakımından görevsizlik kararları sonrasında davaya başka bir mahkemede devam edilmesi söz konusu olmayıp, kendine has usul kuralları bulunan farklı yargı yerinde yeniden açılacak bir davanın söz konusu olduğu ve bu davanın adli yargı yerindeki davanın devamı niteliğinde olmadığı, bu sebeple davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olduğu anlaşılmakla; davacı tarafın temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz eden davacılara yükletilmesine,