Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/1446 K.2024/4454

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece bozmaya uyularak davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Davalı ... vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalı arsa sahibi ... A.Ş. ile dava dışı ... İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince Ankara İli, ... ... Mevkii 6352 ada, 1 parsel üzerinde yapılacak olan, bugünkü adı ile Ankara ... & ... projesi kapsamında 23.09.2006 tarihinde dava dışı ... İnşaat ile gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi imzaladığını, bilahare ... İnşaatın söz konusu projeden, ... A.Ş.'nin onayıyla çekilip projeyi davalılardan ...

A.Ş.'ye devrettiğini, bu nedenle müvekkili ile ...

A.Ş. arasında 17.03.2007 tarihinde ek sözleşme imzalandığını, villa tipi konut için 288.000,00 TL bedel ödenmesinin kararlaştırıldığını, bu bedelin 260.000,00 TL'sini taahhüt ettiği şekilde ödediğini, sözleşmenin 6 ncı maddesinde taşınmazın teslim tarihinin ruhsat tarihinden sonra 26 ncı ayın sonu olarak kararlaştırıldığını, 9 uncu maddesinde de sözleşmede belirtilen yazılı yasal ve mücbir sebepler dışında gecikme halinde her ay için aylık 750 Euro gecikme cezasının ödeneceğinin belirtildiğini, müvekkilinin projeye konu satış vaadi sözleşmesini imzalayalı 8 yıl olduğunu ancak taahhüt edilen sürelerde teslimin gerçekleşmediğini,

bu nedenle 17.03.2007 tarihli gayrimenkul satış vaadi ve borçlarıma sözleşmesinin 9 uncu maddesinde belirtilen cezai şart olarak aylık 750 Euro kira bedelinin tahsili amacıyla Ankara 1. İcra Müdürlüğünün 2014/14459 E. sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, alacak hesaplanırken ödenmeyen 18,000,00 TL taşınmaz bedelinin takip tutarından mahsup edildiğini, davalıların takibe itiraz etmesi nedeni ile takibin durduğunu belirterek, itirazın iptalini, takibin devamını ve % 20 icra inkar tazminatının davalılardan tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili; müvekkili şirkete husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davacı ile müvekkili şirket arasında herhangi bir akdi ilişkinin bulunmadığını, müvekkilinin sadece arsa sahibi olduğunu, davacı sözleşmenin 9 uncu maddesinde yer alan yükümlüklerini yerine getirmediğinden cezai şart talep edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... A.Ş. vekili; inşaat projesinin hayata geçirilmesi aşamasında müvekkili şirket ve ... ortak girişiminden kaynaklanmayan gecikmeler yaşandığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun yüklenici sıfatını kazandığı 27.09.2011 tarihi itibariyle başladığını, davacının sözleşmede belirtilen cezai şart maddesini bir zenginleşme aracı olarak gördüğünü savunarak, davanın reddini istemiştir.

3. Davalı ... A.Ş. davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 03.11.2015 tarihli ve 2014/1707 E., 2015/1622 K. sayılı kararıyla; davacının, taraflar arasında imzalanan sözleşmedeki edimlerini yerine getirdiği, davalılar tarafından taşınmazın süresinde teslim edilmediği, cezai şartın ise sözleşme hükümleri ile belirlendiği, tüm davalıların taraf sıfatını haiz olduğu, davacının ifa etmediği bölümün (ödenmeyen 18.000,00 TL) somut olayın koşulları içinde edimin gereği gibi ifa edilmediği şeklinde değerlendirilmesinin dürüstlük ilkesiyle bağdaşmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüyle, Ankara 1. İcra Müdürlüğünün 2014/14459 E. sayılı takibe yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına, alacak likit olmaması nedeniyle icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ......A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 13.12.2018 tarihli ve 2016/4672 E., 2018/12101 K. sayılı ilamıyla; bozma nedenine göre davalılar ... ve ... Yapı San. ve Tic. A.Ş.'nin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmediği belirtilerek, Mahkemece, cezai şart başlığı altında açıkça düzenlenen sözleşmenin 9 uncu maddesi ve davalının satış bedelinin tamamının davacı tarafça ödenmediği savunması birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalılar tarafından taşınmazın süresinde teslim edilmediği, cezai şartın ise sözleşme hükümleri ile belirlendiği, tüm davalıların taraf sıfatına haiz olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin cezai şart başlıklı 9 uncu maddesindeki düzenleme gereği, davacı tarafın sözleşmede kararlaştırılan tüm edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle cezai şartı talep edemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Dairemizin 28.11.2023 tarihli ve 2022/8293 E., 2023/3402 K. sayılı kararıyla; davacı ile dava dışı ...

İnşaat arasında düzenlenen 23.09.2006 tarihli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi gereği, davacı tarafından toplamda ödenmesi gereken 72 adet senet verildiği, bu senetlerden ödenmeyen miktarın 18.000,00 TL olduğu, davacının davalılar ... ve ...'a gönderdiği 23.09.2009 tarihli ihtar ile, inşaat ruhsatının 2007 yılında alındığını, bu süreye 26 ay eklendiğinde teslim süresinin 31.05.2009 tarihinde dolduğunu, sözleşmenin 9 uncu maddesinde belirtilen aylık 750 Euro gecikme bedelinin banka hesabına yatırılmasını, aksi halde yasal yollara müracaat edileceğini bildirdiği,

taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 9 uncu maddesine istinaden, taşınmazın süresinde teslim edilmemesi nedeniyle Ankara 1. İcra Müdürlüğünün 2014/14459 E. sayılı dosyası ile toplam 159.386,43 TL alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, davacı tarafın taşınmazın teslim edilmesi gereken tarihe kadar ve hatta sonrasında sözleşmeye uygun olarak ödemelerini gerçekleştirdiği,

villanın teslim edilmesi gereken süre içinde teslim edilmemesi nedeniyle davalı tarafa ihtar göndererek temerrüte düşürdüğü ve akabinde 4,5,6,7,8,9 Ekim 2012 tarihli senetleri, kendi alacağından mahsup etmek suretiyle icra takibini başlattığı ve bu haliyle davacının sözleşmenin 9 uncu maddesinde belirtilen cezai şartı (kira tazminatı) talep etme hakkının bulunduğu gözetilerek karar verilmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı, Mahkemenin 03.11.2015 tarihli kararıyla, davanın kısmen kabulüne karar verildiği,

bu karara karşı davalılar ... ve Turkyap...A.Ş. vekillerinin temyiz başvurusunda bulundukları, temyiz etmeyen davalılar yönünden karar kesinleştiği halde, Mahkemece tüm davalılar yönünden davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle, karar bozulmuştur.

VI. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairemizin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davalı ... vekili; ilk bozma kararında taraflar arasındaki sözleşme maddesi uyarınca davacının cezai şarta hak kazanamayacağına hükmedilmiş iken, ikinci bozma kararında sözleşme hükmü göz ardı edilerek genel hükümlere karar verilmek suretiyle tam tersi yönde karar verildiğini, hangi gerekçe ile tam tersi yönde karar verildiğinin açık şekilde gerekçelendirilmediğini, sözleşme hükmü ortada iken yorum yoluyla davacı lehine karar verilmesinin doğru olmadığını, işbu davanın Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığını,

sözleşmenin tarafı olmayan müvekkilinin düzenleme aşamasında bulunmadığı bir sözleşmeye dayanan böyle bir fahiş cezai şartı ödemesinin mümkün olmadığını, davacının taşınmaz bedelini ödemediğinin açık olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının sözleşme bedelini tam ve zamanında ödemiş olmasına bağlı olarak 750 Euro gibi çok ciddi ve fahiş bir cezai şartın kararlaştırıldığını, Mahkemece taraflar arasındaki sözleşme dengesinin bozulduğunu, taraflar arasındaki ek mutabakat ile taşınmaz teslim tarihinin 31.08.2011 olarak güncellendiğini ancak bunun gözardı edildiğini,

davacının taşınmaza ücretsiz hak kazanması gibi bir sonucun ortaya çıktığını, müvekkilinin, davaya konu satış vaadi sözleşmesine taraf olmadığı gibi davacıdan herhangi bir bedel de almadığını, müvekkili şirketin arsa sahibi olduğunu ve satıcı sıfatına da haiz olmadığını, davacının ancak kendi akidi olan davalı diğer yüklenicilerden talep hakkına sahip olduğunu, temyiz başvurusunda müvekkili haksız çıkmış gibi müvekkiline vekalet ücreti yükletilmesinin doğru olmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini ifade ederek, kararın düzeltilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, sözleşmede düzenlenen cezai şartın ödenmesine ilişkin başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 179 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme Karar düzeltme yoluyla incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle karar düzeltme talebinde bulunulan Daire bozma ilamındaki gerekçelerin yerinde olduğunun anlaşılmasına göre davalı ... vekilinin karar düzeltme talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... vekilinin yerinde bulunmayan karar düzeltme isteminin REDDİNE,

Aşağıda yazılı para cezasının karar düzeltme isteyene yükletilmesine,