Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/1716 K.2025/1369

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin ...

Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 2011/149069 nolu 30.01.2012 tarihli ihalesi ile Toplu Tıbbi Sarf Malzeme Alımı işini aldığını, malların teslimi konusunda 06.03.2012 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşmeye konu malların büyük bir kısmının süresinde teslim edildiğini, ancak 833511 numaralı 24.05.2012 tarihli mal alım faturasına konu 150.000 adet Enjektor 05CC malın 12 gün geç teslim edildiğini, 12 günlük bu geç teslim nedeni ile taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 34. maddesi gereği geçen her takvim günü için sözleşme bedelinin tamamı üzerinden %0,06 oranında gecikme cezası uygulandığını,

8.527,06 TL gecikme cezasının müvekkiline yapılacak ödemelerden mahsup edilerek tahsil edildiğini, idarenin 06.03.2012 tarihli sözleşmenin 34. maddesinin 1. bendine aykırı davranarak gecikme cezası için ihtar göndermediğini, sadece tesliminde gecikilen mal değeri üzerinden gecikme cezası kesilmesi gerekirken, davalı kurumca sözleşme bedelinin tamamı üzerinden gecikme cezası alınmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek, müvekkili şirkete sözleşme bedelinin tamamı üzerinden kesilen 8.527,06 TL gecikme cezasının kaldırılarak, gecikme cezasının, tesliminde gecikilen malzeme değeri olan 9.072,00 TL'nin %0,06'sı olan 54,43 TL olarak belirlenerek,

fazla alınan 8.472,63 TL gecikme cezasının davalı idarenin gecikme cezasını tahsil ettiği tarihten itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafça sözleşmenin 10.3.1. maddesinde belirlenen 10 günlük teslim süresine aykırı davranıldığını, idare tarafından geç teslim nedeniyle sözleşmenin 34.2. maddesinde yer alan "Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak malı süresinde teslim etmemesi halinde gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin %0,06 oranında gecikme cezası uygulanacaktır." hükmü gereğince davacı şirkete gecikme cezası uygulandığını, sözleşmede kısmi kabul yapılmasını öngören ve ayrıca geç teslim edilen malzeme yönünden cezai şartın uygulanacağına dair bir madde bulunmadığını,

bu nedenle tarafların ortak iradeleri ile imzalanan sözleşme gereğince malın süresinde teslim edilmemesi nedeniyle gecikilen her takvim günü için sözleşme bedeli üzerinden cezai şartın uygulanması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 13.11.2014 tarihli kararıyla. 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından zamanaşımı itirazının reddedildiği, dava konusu sözleşmenin hazırlanmasında esas alınan TİP Sözleşmesinin 54 numaralı dip notunda.

"Yüklenicinin, sözleşmeye uygun olarak malın/işin kısmi kabule konu olan kısmını süresinde teslim etmemesi/bitirmemesi halinde idare tarafından en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için teslim edilmeyen/bitirilmeyen kısmın bedelinin....oranında gecikme cezası uygulanır." denildiği,

gecikme cezasına ilişkin kuralların TİP Sözleşmeye uygun olması gerektiği, taraflar arasında imzalanan sözleşme, teslim koşulları ve süresi bakımından kısmi kabulü öngördüğünden, ihalede gecikme cezasının teslim edilmeyen kısım bedeli olan 8.400,00 TL üzerinden belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle, 8.466,58 TL'nin davalı idarenin tahsil gecikme cezasını tahsil ettiği tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiş, Mahkemenin kararı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesince verilen 15.03.2018 tarihli ilamla; davacının tüm, davalının sair temyiz nedenlerinin bu aşamada incelenmesine şimdilik yer olmadığı, davalının temyiz talebi yönünden; her ne kadar Mahkemece, dosyada mevcut 01.09.2014 ve 08.09.2014 tarihli bilirkişi raporlarındaki teslimde gecikilen mal bedeli üzerinden cezai şartın hesaplanması gerektiği yönündeki görüş hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiş ise de; taraflar arasında 06.03.2012 tarihinde mal alımlarına ait tip sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmenin 34.2. maddesinde;

"yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak malı süresinde teslim etmemesi halinde gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin %0,06 oranında gecikme cezası uygulanır." hükmünün mevcut olduğu, sözleşmenin bu hükmünün açık ve net olduğu, tarafları bağlayacağı ve tacir olan davacının bu şartın haksız şart olduğunu ileri süremeyeceği, o halde Mahkemece, geç teslim edilen mallar için her takvim günü için 06.03.2012 tarihli sözleşme yönünden sözleşme bedeli olan 1.184.314,53 TL üzerinden %0,06 (onbinde altı) gecikme cezası uygulanması gerektiği dikkate alınarak,

tarafların iddia ve savunmaları, dosyada mevcut sözleşme ve deliller üzerinde alanında uzman yeni bir bilirkişi heyeti marifetiyle inceleme yapılarak taraf ve yargı denetimine esas rapor tanzimi sağlanarak hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda bilirkişi raporu alındığı, davacının geç teslim nedeniyle 8.527,06 TL gecikme cezasından sorumlu olduğu ve davacının davalı taraftan dava tarihi itibariyle yapılan fazla kesintiler nedeniyle herhangi bir alacağının bulunmadığının belirtildiği, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; 03.10.2018 tarihli bilirkişi raporunun 5. sayfasının 2 no'lu bendinde yer alan "Sayın Mahkemenin de söz konusu Yargıtay kararına uyulması gerektiğine ilişkin değerlendirmesi dikkate alındığında" ifadesinin hatalı olduğunu, Mahkeme tarafından taraflar dinlenerek bozma ilamına uyulup uyulmamasına karar verilmediğini, somut olayda hukuki değerlendirme Mahkemece yapılacağından bilirkişi raporundaki değerlendirmeye yönelik ifadelerin kesinlikle kabul edilemeyeceğini, Mahkemece sözleşme bedelinin tamamı üzerinden gecikme cezası alınmasının doğru olmadığını, ihtarname şartını yerine getirmeyen idarenin sözleşmeyi çiğneyerek yapmış olduğu tahsilatın tamamen hukuka aykırı olduğunu ifade ederek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sözleşmeye konu malların geç teslimi nedeniyle gecikme cezasının, geç teslim edilen malların bedeli üzerinden hesaplanması gerektiği iddiası ile fazla ödenen gecikme cezasının istirdatı istemine ilişkindir.

Temyize konu edilen Mahkeme kararının; uyulan bozma kararında gösterildiği şekilde inceleme ve araştırma yapılarak yine bozma kararında belirtilen hukuki esaslar gereğince verildiği, bozma kararının kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan kısımlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine imkan bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve yeterli olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VII. KARAR